Hekwerkpanelen plaatsen

De eerste vraag is niet technisch: waar ligt de perceelsgrens precies? Twijfel je, laat de grens dan uitzetten door een landmeter-expert. Een afsluiting die een paar centimeter op het terrein van de buren staat, zorgt vaak voor gedoe, en het verplaatsen ervan kost veel werk.

Daarnaast wil je weten of er kabels en leidingen langs de perceelsgrens lopen, zoals gas, stroom, water of internet. In Vlaanderen kun je via KLIP (het Kabel- en Leidinginformatieportaal) opvragen wat er in de grond ligt, in Brussel en Wallonië via CICC. Staat de afsluiting op de grens, spreek dan met de buren af aan welke kant de fundering komt en wie de afsluiting onderhoudt. Woon je in een appartementsgebouw met gemeenschappelijke tuin, overleg dan eerst met de vereniging van mede-eigenaars (VME) en de syndicus.

Uitzetten en palen verdelen

De lijn van de afsluiting wordt uitgezet met piketpaaltjes en een strak gespannen draad. De afstand tussen de palen schat je niet, die volgt uit de breedte van het paneel en het bevestigingssysteem van de fabrikant. Een gangbaar paneel is ongeveer 2,5 m breed, dus de palen moeten precies op die maat staan. Begin bij de hoeken en bij de poort, want dat zijn vaste punten. De rest lijn je daarop uit.

Gaten graven en beton storten

Voor elke paal wordt een gat gegraven of geboord. De diepte is meestal zo'n 60 tot 80 cm, bij hogere afsluitingen, hoekpalen en in slappe grond ook dieper. Wie in een streek met klei of veen woont, zoals in de polders, merkt dat de bodem daar makkelijk meegeeft, dus daar is een ruimere fundering verstandig. Zo voorkom je ook dat vorst de palen omhoog drukt. De paal gaat in het gat, wordt in twee richtingen waterpas gezet en vastgezet met beton.

Panelen bevestigen

De panelen gaan aan de palen met klemmen, beugels of schroefverbindingen van hetzelfde systeem. Je werkt door van het ene eind naar het andere, zodat kleine afwijkingen zich niet opstapelen. Gebruik je onderplaten in beton, dan komen die eerst in de houders onderaan de palen, nog vóór de panelen.

Aandraaien en nalopen

Tot slot wordt de hele lijn gecontroleerd en gaan alle verbindingen vast. Draai ze niet te hard aan: daarmee beschadig je de zink- of kunststoflaag, en daar begint later de roest.

• 3D-panelen hebben V-vormige plooien die ze stijver maken. Voor woningen en tuinen zijn ze een gangbare keuze.
• Dubbelstaafmatten (2D-panelen) zijn vlak, met dubbele horizontale draden. Ze zijn stijver en passen waar de afsluiting meer moet tegenhouden, bijvoorbeeld langs een weg of bij een bedrijfsterrein.
• Afwerking: alleen verzinkt beschermt tegen roest, verzinkt plus poedercoating gaat langer mee en oogt egaler. Antraciet en groen zie je veel.
• Palen komen bij voorkeur uit hetzelfde systeem als de panelen, met dezelfde afwerking. Bij poorten en hoeken gebruik je zwaardere profielen.
• Onderplaten in beton sluiten de kier bij de grond af, houden een gravende hond binnen en maken maaien of schoffelen makkelijker.
• Grondschroeven of voetplaten zijn een alternatief voor beton. Voetplaten passen op een bestaand muurtje, grondschroeven eerder bij lagere en minder belaste afsluitingen.

Denk ook aan de wind. Zeker in open landschap, zoals in West-Vlaanderen, vangt een afsluiting met windschermdoek of veel begroeiing flink wat druk. Wil je klimop of ander groen langs de afsluiting laten groeien, kies dan stevigere palen en een diepere fundering.

Het eenvoudigst is een vlak perceel met zachte grond zonder stenen, goede bereikbaarheid en geen oude afsluiting. Het werk duurt duidelijk langer en wordt lastiger bij:

• een helling, waarbij de stijve panelen trapsgewijs geplaatst worden en elk vak apart op hoogte komt
• puin, boomwortels of een oude betonnen fundering in de weg
• slappe grond met een hoge grondwaterstand, waar gaten inzakken of vollopen
• het afbreken en afvoeren van de oude afsluiting
• veel hoeken, knikken en korte stukken waarvoor panelen ingekort moeten worden
• het plaatsen van een poort of tuinpoortje, die zwaardere palen en nauwkeuriger meten vragen
• slechte bereikbaarheid, bijvoorbeeld bij een rijwoning zonder zijtoegang, waardoor beton en materiaal met de hand gesjouwd worden

• Palen "ongeveer" goed gezet. Klopt de afstand niet met de paneelbreedte, dan past het paneel niet of moet het met geweld gebogen worden.
• Te ondiepe of te lichte fundering. De afsluiting ziet er eerst prima uit, maar gaat na de eerste winter of een flinke storm scheef staan.
• Palen belasten voordat het beton hard is. De palen verschuiven en er komen golven in de lijn.
• Onbehandelde zaagsneden. Een ingekort paneel heeft op de snede kaal staal. Zonder beschermende verf begint het juist daar te roesten.
• Onderdelen van verschillende systemen door elkaar. De klemmen zitten dan niet goed vast en de panelen rammelen.

Op een vlak perceel en bij een normale hoogte kun je dit prima zelf doen. Een tweede persoon helpt enorm, net als een waterpas, een uitzetdraad, een grondboor en geduld bij het meten. Een helling, een elektrische poort of een hoge beveiligingsafsluiting laat je liever over aan een vakman.

1. Perceelsgrens controleren en de ligging van kabels en leidingen opvragen.
2. De lijn van de afsluiting uitzetten met paaltjes en draad, beginnend bij de hoeken en de poort.
3. De plek van de palen precies uitmeten volgens de paneelbreedte en de handleiding van de fabrikant.
4. Gaten graven tot de benodigde diepte en wat grind op de bodem strooien.
5. De eindpalen plaatsen, waterpas zetten en vastzetten met beton.
6. Tussen de eindpalen een draad spannen op tophoogte en daarlangs de overige palen plaatsen.
7. Het beton laten uitharden volgens de fabrikant, meestal minstens een tot twee dagen.
8. De onderplaten plaatsen, als die bij de afsluiting horen.
9. Het eerste paneel tegen de palen zetten, vastklemmen en controleren of het recht hangt.
10. Paneel na paneel doorwerken naar het einde van de afsluiting.
11. Het laatste paneel zo nodig inkorten en de zaagsnede behandelen met beschermende verf.
12. Alle verbindingen aandraaien en de hele lijn nog een keer nalopen met de waterpas.

• De palen staan loodrecht en de toppen liggen op één lijn
• De panelen hangen recht, zonder doorbuiging en overal even hoog boven de grond
• Bij licht duwen beweegt de afsluiting niet en rammelen de panelen niet
• Alle klemmen en schroeven zitten vast en komen uit één systeem
• De afwerking is niet beschadigd en de zaagsneden zijn behandeld
• Het beton rond de palen is netjes afgewerkt en regenwater loopt ervan af
• De afsluiting staat op de afgesproken lijn en binnen de perceelsgrens
• Poort en tuinpoortje gaan soepel open en dicht zonder te klemmen