Εργασίες καθαιρέσεων: τιμή καθαιρέσεων ανά m² και m³ 2026, διαδικασία και απομάκρυνση μπάζων

Πριν χτυπήσετε τον τοίχο για πρώτη φορά, πρέπει να ξέρετε αν είναι φέρων ή αν συμβάλλει στην ακαμψία του κτιρίου. Ένας τέτοιος τοίχος μπορεί να μη σηκώνει την πλάκα. Δένει όμως το κτίριο και το βοηθά να μη στρεβλώνει, κάτι που στην Ελλάδα, με τους σεισμούς, έχει μεγάλη σημασία. Πολλοί λένε ότι ο λεπτός τοίχος είναι απλό χώρισμα και ο χοντρός είναι φέρων. Σε αυτό δεν μπορείτε να βασιστείτε.

Στις περισσότερες πολυκατοικίες τα φορτία τα σηκώνει ο σκελετός από οπλισμένο σκυρόδεμα: κολόνες, δοκάρια και πλάκες. Οι τουβλότοιχοι ανάμεσά τους λέγονται τοίχοι πλήρωσης και συνήθως δεν θεωρούνται φέροντες. Στον σεισμό όμως δουλεύουν μαζί με τον σκελετό, ιδίως στους κάτω ορόφους και πάνω από πυλωτή. Επιπλέον, μέσα σε έναν τοίχο που μοιάζει με απλό χώρισμα μπορεί να κρύβεται κολόνα ή τοιχίο από μπετό. Στα παλιά πέτρινα και πλινθόκτιστα σπίτια ισχύει το αντίθετο: εκεί οι τοίχοι σηκώνουν συχνά τα πατώματα και τη στέγη. Κάποιες φορές το κάνει και ένας λεπτός εσωτερικός τοίχος, πάνω στον οποίο κάποιος ακούμπησε αργότερα δοκάρια.

Σιγουριά σάς δίνουν μόνο τα σχέδια και η στατική μελέτη του κτιρίου, μαζί με τη γνώμη πολιτικού μηχανικού. Ο μηχανικός θα κοιτάξει και τι έχουν αλλάξει οι γείτονες πάνω και κάτω από εσάς. Οι επεμβάσεις στον φέροντα οργανισμό αθροίζονται. Κάτι που μόνο του δεν θα πείραζε μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα μαζί με άλλες αλλαγές στο ίδιο κτίριο.

Αν πρόκειται να γκρεμιστεί ολόκληρος φέρων τοίχος ή να ανοιχτεί μεγάλο άνοιγμα, ο μηχανικός σχεδιάζει τι θα αναλάβει το φορτίο. Συχνά είναι μεταλλικές δοκοί ή έτοιμα πρέκια. Ορίζει επίσης πώς θα υποστυλωθεί προσωρινά η πλάκα κατά τη διάρκεια των εργασιών, ώστε να μη μετακινηθεί τίποτα πριν ολοκληρωθεί η νέα στήριξη.

Μέσα στους τοίχους και στα δάπεδα περνούν ηλεκτρικά καλώδια, σωλήνες νερού, αποχέτευση και κάποιες φορές φυσικό αέριο. Πριν από την καθαίρεση κατεβάστε τις ασφάλειες των κυκλωμάτων που αφορά η δουλειά και κλείστε τον γενικό του νερού. Το αέριο δεν το αποσυνδέετε ποτέ μόνοι σας. Αυτό το κάνει πιστοποιημένος τεχνικός αερίου. Το ίδιο ισχύει για την ηλεκτρολογική εγκατάσταση: τις επεμβάσεις τις κάνει ηλεκτρολόγος. Αν μυρίσετε αέριο κατά τις εργασίες, σταματήστε αμέσως. Μην ανάψετε και μη σβήσετε καμία ηλεκτρική συσκευή, ανοίξτε τα παράθυρα, βγείτε από το διαμέρισμα και καλέστε το 112.

Εντοπίστε τις διαδρομές των καλωδίων και των σωλήνων με ανιχνευτή και σημαδέψτε τις στον τοίχο με μολύβι ή μαρκαδόρο. Στα παλιά διαμερίσματα μην περιμένετε ότι τα καλώδια πηγαίνουν πάντα ίσια, κάθετα ή οριζόντια. Στην πράξη συμβαίνει συχνά ένα καλώδιο να εμφανιστεί λοξά στη μέση του τοίχου, εκεί που κανείς δεν το περίμενε.

Η καθαίρεση γίνεται από πάνω προς τα κάτω και σε μικρά κομμάτια. Γιατί όχι όλος ο τοίχος μαζί; Ένα μεγάλο κομμάτι τοιχοποιίας, όταν πέφτει, χαλάει το δάπεδο και ό,τι περνά μέσα από αυτό. Στην πολυκατοικία μπορεί να ραγίσει ακόμη και το ταβάνι ή τα πλακάκια του γείτονα από κάτω. Πριν ξεκινήσετε, μάθετε πού περνούν οι κατακόρυφες στήλες νερού και αποχέτευσης και πού είναι οι διακόπτες τους. Έτσι, αν κάτι πάει στραβά, θα κλείσετε γρήγορα το νερό.

Όταν σπάτε μπετό, τούβλα και σοβά, δημιουργείται πολύ λεπτή σκόνη που περιέχει χαλαζία. Αν την αναπνέετε για μεγάλο διάστημα, βλάπτει τους πνεύμονες. Γι' αυτό δουλέψτε με μάσκα υψηλής κλάσης προστασίας. Απομονώστε τον χώρο με νάιλον και κολλήστε με ταινία τις πόρτες προς τα άλλα δωμάτια. Όταν κόβετε, χρησιμοποιήστε νερό ή εργαλείο συνδεδεμένο με ηλεκτρική σκούπα, που τραβάει τη σκόνη τη στιγμή που δημιουργείται.

Τις ώρες που επιτρέπονται οι θορυβώδεις εργασίες θα τις βρείτε στον κανονισμό της πολυκατοικίας και στις ώρες κοινής ησυχίας του δήμου σας. Ενημερώστε από πριν τον διαχειριστή και τους γείτονες: πότε ξεκινάτε και πόσο θα κρατήσει. Οι περισσότεροι ανέχονται τον θόρυβο πιο εύκολα όταν ξέρουν τι τους περιμένει. Προστατέψτε την είσοδο, τη σκάλα και το ασανσέρ από σκόνη και χτυπήματα. Αν πάθει ζημιά κάτι στους κοινόχρηστους χώρους, την ευθύνη την έχει αυτός που ανέθεσε τις εργασίες.

Ένα παλιό μπάνιο ξηλώνεται με σειρά. Πρώτα βγαίνουν τα είδη υγιεινής, δηλαδή μπανιέρα, νιπτήρας και λεκάνη, μετά τα πλακάκια των τοίχων και τελευταίο το δάπεδο. Οι στήλες και οι διακόπτες πρέπει να μείνουν σε λειτουργία, μέχρι ο υδραυλικός να τους αλλάξει ή να τους συνδέσει ξανά. Πολλούς τους εκπλήσσει πόσα μπάζα βγαίνουν από ένα μόνο μπάνιο. Συνήθως γεμίζουν έναν ολόκληρο κάδο.

Κάτω από τα πλακάκια του δαπέδου κρύβονται συχνά άλλα, παλιότερα πλακάκια, ένα χοντρό στρώμα μπετοκονίας ή παλιό μωσαϊκό. Πόσο ακριβώς θα χρειαστεί να σπάσετε, φαίνεται μόνο αφού ανοίξετε μια δοκιμαστική τρύπα, μια μικρή τομή στο δάπεδο. Στους τοίχους αποφασίστε αν θα βγάλετε μόνο τα πλακάκια ή και τον σοβά από κάτω. Αν ο σοβάς ξεκολλά μαζί με τα πλακάκια, ο τοίχος θα χρειαστεί καινούργιο σοβά.

Γεμίσματα δαπέδων σε παλιά σπίτια

Στα παλιά σπίτια με ξύλινα πατώματα, ο χώρος ανάμεσα στα δοκάρια γέμιζε συχνά με χώμα, μπάζα, άμμο ή ασβέστη, για ηχομόνωση και βάρος. Το υλικό αυτό είναι βαρύ, σκονίζει πολύ και συχνά έχει τραβήξει υγρασία. Όταν το βγάζετε, φοράτε μάσκα και το βρέχετε συνέχεια, ώστε να μη σηκώνει σκόνη. Αν δεν ξέρετε τι ακριβώς περιέχει, δώστε το να ελεγχθεί πριν το πετάξετε. Όταν αδειάζετε το γέμισμα πάνω από τα δοκάρια, προσέξτε να μη χαλάσετε τις σανίδες που πατούν πάνω τους ούτε τα ίδια τα δοκάρια.

Σε κτίρια που χτίστηκαν μέχρι και τη δεκαετία του '80, και αρκετά και αργότερα, μπορεί να υπάρχει αμίαντος. Συνήθως τον βρίσκει κανείς σε κυματοειδή φύλλα αμιαντοτσιμέντου σε στέγες, αποθήκες και υπόστεγα, σε σωλήνες αποχέτευσης και αεραγωγούς πολυκατοικιών, σε καπνοδόχους λεβητοστασίων, σε παλιά πλακίδια δαπέδου και σε μονώσεις σωληνώσεων. Όσο το υλικό είναι άθικτο, είναι σχετικά ασφαλές. Ο κίνδυνος είναι οι ίνες που ελευθερώνονται όταν το σπάτε, το κόβετε ή το τρίβετε και καταλήγουν στους πνεύμονες.

Τον αμίαντο τον αφαιρεί μόνο εξειδικευμένο συνεργείο, πιστοποιημένο για αυτές τις εργασίες. Το συνεργείο κλείνει τον χώρο, βρέχει το υλικό, το ξεμοντάρει ολόκληρο χωρίς να το σπάσει, το συσκευάζει σε σημασμένες σακούλες και το μεταφέρει σε χώρο για επικίνδυνα απόβλητα. Όποιος σπάσει μια αμιαντοτσιμεντένια στέγη ή έναν σωλήνα και τον πετάξει στον κάδο μπαζών, βάζει σε κίνδυνο την υγεία των εργατών και όλων των ενοίκων. Αν δεν είστε σίγουροι αν ένα υλικό περιέχει αμίαντο, δώστε το να ελεγχθεί από ειδικό πριν από την καθαίρεση.

Τα υλικά που βγαίνουν από την καθαίρεση φουσκώνουν, δηλαδή πιάνουν περισσότερο χώρο από τον αρχικό τοίχο. Είναι και βαριά: ένα κυβικό μέτρο μπετό ζυγίζει περίπου πάνω από δύο τόνους. Γι' αυτό οι κάδοι μπαζών έχουν όριο όγκου αλλά και όριο βάρους. Με το μπετό συμβαίνει συχνά ο κάδος να γεμίζει σε βάρος, ενώ σε όγκο είναι μισοάδειος. Όταν οργανώνετε τη μεταφορά, υπολογίστε με βάση το βάρος, όχι τον αριθμό των σάκων.

Η διαλογή σας συμφέρει. Καθαρό μπετό και τούβλα ανακυκλώνονται πολύ πιο εύκολα από τα ανάμεικτα μπάζα με ξύλα, πλαστικά, γυψοσανίδες και μονωτικά. Τα μέταλλα μπορείτε να τα δώσετε για ανακύκλωση. Συνεννοηθείτε με την εταιρεία του κάδου ότι τα μπάζα θα καταλήξουν σε μονάδα ανακύκλωσης αποβλήτων εκσκαφών, κατασκευών και κατεδαφίσεων. Κρατήστε τα παραστατικά παράδοσης. Αν η ανακαίνιση γίνεται μέσα από πρόγραμμα όπως το Εξοικονομώ, μπορεί να σας ζητηθούν μαζί με τα υπόλοιπα έγγραφα του έργου.

Το κλασικό σπάσιμο με κομπρεσέρ ή κρουστικό πιστολέτο είναι γρήγορο, αλλά έχει κόστος για το κτίριο. Οι κραδασμοί περνούν σε όλη την κατασκευή, ραγίζουν σοβάδες και πλακάκια γύρω γύρω και σε φέροντα στοιχεία μπορούν να χαλαρώσουν τη συνοχή τους. Γι' αυτό τα ανοίγματα σε μπετό, τοιχία και φέροντες τοίχους γίνονται με διαμαντοκοπή, με δισκοπρίονο τοίχου ή με καροτιέρα. Η κοπή είναι ακριβής, χωρίς κραδασμούς και με λιγότερη σκόνη. Οι άκρες του ανοίγματος μένουν ίσιες και δεν χρειάζονται μετά επιδιόρθωση.

Μια καμινάδα, από τζάκι ή από παλιό λέβητα πετρελαίου, ξηλώνεται με το χέρι από πάνω προς τα κάτω, ώστε τα κομμάτια να μην πέφτουν μέσα στους αγωγούς ή πάνω στη στέγη και στο δώμα. Πριν την καταργήσετε, βεβαιωθείτε ότι δεν τη χρησιμοποιεί άλλο διαμέρισμα ή άλλη συσκευή. Στις πολυκατοικίες με κεντρική θέρμανση η καμινάδα είναι συχνά κοινή. Μετά το ξήλωμα το άνοιγμα στη στέγη ή στο δώμα πρέπει να κλείσει και να στεγανωθεί προσεκτικά, αλλιώς θα μπαίνουν νερά.

Τα παλιά κεραμικά πλακάκια στο μπάνιο ή στην κουζίνα μπορείτε να τα βγάλετε και μόνοι σας, αρκεί να μη γκρεμίζετε τοίχους και να μην πειράζετε σωληνώσεις και καλώδια. Θέλει υπομονή και καλή προστασία.

1. Κατεβάστε τις ασφάλειες των κυκλωμάτων του χώρου, κλείστε το νερό και ξεβιδώστε πρίζες, βρύσες και αξεσουάρ.
2. Σκεπάστε το δάπεδο με χοντρό χαρτόνι ή σανίδες και κολλήστε νάιλον στην πόρτα για τη σκόνη.
3. Φορέστε γυαλιά προστασίας, γάντια, μάσκα και παπούτσια εργασίας με γερή σόλα.
4. Ξεκινήστε από την πάνω άκρη ή από μια γωνία, εκεί όπου το πλακάκι ξεκολλά πιο εύκολα, και περάστε το καλέμι πλάγια κάτω από το πλακάκι, όχι κάθετα μέσα στον τοίχο.
5. Δουλέψτε με ηλεκτρικό σκαπτικό με πλατύ καλέμι ή με καλέμι και σφυρί. Σε σκληρό τοίχο προχωρήστε αργά, για να μη φεύγει ο σοβάς σε μεγάλα κομμάτια.
6. Μαζεύετε τα σπασμένα κομμάτια συνέχεια σε γερούς σάκους και μην τους παραγεμίζετε, για να μπορείτε να τους κουβαλήσετε.
7. Μόλις βγουν τα πλακάκια, χτυπήστε και αφαιρέστε τον σοβά που κουφώνει και τα υπολείμματα κόλλας, ώστε ο πλακάς να βρει γερό υπόστρωμα.
8. Αν εμφανιστεί καλώδιο ή σωλήνας εκεί που δεν το περιμένατε, σταματήστε τη δουλειά και φωνάξτε ηλεκτρολόγο ή υδραυλικό.

• η καθαίρεση έγινε όπως συμφωνήθηκε και τα φέροντα στοιχεία έμειναν ανέγγιχτα ή στηρίχτηκαν όπως όρισε ο μηχανικός,
• οι σωληνώσεις και τα καλώδια που έπρεπε να μείνουν είναι άθικτα και οι απολήξεις τους ασφαλισμένες,
• τα μπάζα έχουν απομακρυνθεί και έχετε στα χέρια σας τα παραστατικά παράδοσης,
• οι κοινόχρηστοι χώροι της πολυκατοικίας είναι καθαροί και χωρίς ζημιές,
• το υπόστρωμα είναι έτοιμο για τα επόμενα συνεργεία, χωρίς σοβά που κουφώνει και χωρίς υπολείμματα κόλλας.