Κατεδάφιση τοίχου από συμπαγές ή εμφανές τούβλο

Η συμπαγής τοιχοποιία συναντάται σε παλιά σπίτια, συχνά σε πέτρινα ή πλίνθινα κτίσματα, αλλά και σε παλιές πολυκατοικίες. Οι εσωτερικοί τοίχοι έχουν συνήθως πάχος περίπου 10 έως 15 εκατοστά, ενώ οι εξωτερικοί και φέροντες τοίχοι φτάνουν συχνά τα 30 έως 45 εκατοστά ή και περισσότερο. Τα τούβλα δένουν με ασβεστοκονίαμα ή με ασβεστοτσιμεντοκονίαμα. Το παλιό ασβεστοκονίαμα συχνά θρυμματίζεται εύκολα. Το τσιμεντοκονίαμα κρατάει γερά και καθυστερεί τη δουλειά.

Η εμφανής τοιχοποιία είναι χτισμένη με τούβλα όψης που δεν σοβατίστηκαν ποτέ. Τη βλέπετε σε προσόψεις, σε εσωτερικούς χώρους ως διακοσμητικό στοιχείο ή σε παραδοσιακά κτίρια. Εδώ η δουλειά έχει συνήθως δύο στόχους: να φύγει ένα κομμάτι χωρίς να πάθει τίποτα το διπλανό, που μένει ορατό. Αν θέλετε να ξαναχρησιμοποιήσετε τα τούβλα, ο τοίχος λύνεται με το χέρι, ένα ένα τούβλο, και καθαρίζεται από το κονίαμα.

Το πρώτο ερώτημα δεν είναι πώς θα γκρεμίσετε, αλλά τι κρατάει ο τοίχος. Ακόμα και ένας τοίχος που φαίνεται ασήμαντος μπορεί σε ένα παλιό σπίτι να δένει τους γύρω τοίχους ή να έχει πάρει με τα χρόνια μέρος του βάρους της πλάκας. Γι' αυτό, πριν γκρεμίσετε συμπαγή τοιχοποιία, αξίζει να καλέσετε έναν πολιτικό μηχανικό με εμπειρία στα στατικά. Θα κρίνει αν ο τοίχος είναι φέρων, αν χρειάζεται προσωρινή υποστύλωση της πλάκας και τι πρέκι πρέπει να μπει πάνω από το νέο άνοιγμα.

Στην Ελλάδα υπάρχει και ένας επιπλέον λόγος: οι σεισμοί. Σε πολυκατοικίες με σκελετό από οπλισμένο σκυρόδεμα, οι τοίχοι από τούβλα συνήθως δεν σηκώνουν την πλάκα, όμως επηρεάζουν το πώς συμπεριφέρεται το κτίριο σε σεισμό. Η αφαίρεσή τους, ιδίως σε ισόγεια ή πιλοτές, είναι κάτι που πρέπει να το δει μηχανικός.

Αν μένετε σε πολυκατοικία, ενημερώστε τον διαχειριστή για τις ημέρες των εργασιών, τη χρήση του ανελκυστήρα και την προστασία της σκάλας και των κοινόχρηστων χώρων.

1. Εξέταση του τοίχου και γραπτές οδηγίες από τον μηχανικό.
2. Εντοπισμός όσων περνούν μέσα από τον τοίχο: ρεύμα, νερό, αποχέτευση, αεραγωγοί, φυσικό αέριο. Την αποσύνδεση την κάνει μόνο ειδικός: το ρεύμα αδειούχος ηλεκτρολόγος, το αέριο αδειούχος τεχνίτης αερίου.
3. Άδειασμα του χώρου, κάλυψη πατωμάτων, παραθύρων και πορτών με νάιλον και απομόνωση του σημείου εργασιών από το υπόλοιπο σπίτι.
4. Σε φέροντα τοίχο, τοποθέτηση προσωρινών ορθοστατών κάτω από την πλάκα σύμφωνα με τις οδηγίες του μηχανικού.
5. Σε άνοιγμα μέσα σε φέροντα τοίχο, πρώτα κόψιμο της εσοχής και τοποθέτηση του νέου πρεκιού, και μόνο μετά γκρέμισμα της τοιχοποιίας από κάτω.
6. Γκρέμισμα από πάνω προς τα κάτω, σε στρώσεις, με συνεχή έλεγχο ότι το υπόλοιπο τμήμα στέκει σταθερά.
7. Διαλογή των μπάζων επί τόπου: τούβλα και κονίαμα χωριστά, μέταλλα, ξύλα και πλαστικά χωριστά.
8. Τελείωμα στα πλαϊνά του ανοίγματος, στη σύνδεση με την πλάκα και το δάπεδο, και απομάκρυνση των μπάζων.

Αν μυρίσετε αέριο κατά τη διάρκεια των εργασιών, σταματήστε αμέσως. Μην ανάβετε φωτιά και μη χρησιμοποιείτε ηλεκτρικές συσκευές ή διακόπτες. Ανοίξτε τα παράθυρα, βγείτε από τον χώρο και καλέστε το 112 ή τη γραμμή έκτακτης ανάγκης του δικτύου φυσικού αερίου της περιοχής σας.

Το χειρωνακτικό γκρέμισμα με κομπρεσέρ χειρός, καλέμι και πριόνι τοιχοποιίας είναι το συνηθισμένο σε διαμερίσματα και μονοκατοικίες. Είναι πιο ακριβές, ταρακουνάει λιγότερο το κτίριο και σας επιτρέπει να κρατήσετε μέρος του τοίχου ή τα εμφανή τούβλα. Είναι όμως πιο αργό και κουραστικό.

Το μηχανικό γκρέμισμα με υδραυλικά κρουστικά εργαλεία ή μικρά ρομπότ κατεδάφισης ταιριάζει σε χοντρούς εξωτερικούς και φέροντες τοίχους, σε μεγάλες επιφάνειες ή όπου δεν μπορεί να δουλέψει άνθρωπος με το χέρι. Είναι πιο γρήγορο, αλλά πιο θορυβώδες, και οι κραδασμοί του μπορεί να ραγίσουν τα γύρω στοιχεία. Στην πράξη οι δύο τρόποι συχνά συνδυάζονται: το μηχάνημα βγάζει τον όγκο και τα άκρα καθαρίζονται με το χέρι. Για ίσιες και καθαρές ακμές, ο τοίχος κόβεται πρώτα με διαμαντόδισκο ή με συρματοκοπή.

Όποιος τρόπος κι αν επιλεγεί, η σκόνη είναι πολλή. Το βρέξιμο, η αναρρόφηση, η μάσκα, τα γυαλιά και το κράνος είναι βασικός εξοπλισμός, όχι πολυτέλεια.

• Πάχος και ρόλος του τοίχου: ένας λεπτός τοίχος χωρίς φορτίο είναι απλός, ενώ ένας χοντρός φέρων τοίχος με υποστύλωση και πρέκι είναι πολύ πιο απαιτητικός.
• Σκληρότητα του κονιάματος: το εύθρυπτο ασβεστοκονίαμα φεύγει εύκολα, το σκληρό τσιμεντοκονίαμα καθυστερεί.
• Διάσωση των τούβλων: το προσεκτικό λύσιμο εμφανούς τοιχοποιίας παίρνει περισσότερο χρόνο από ένα απλό γκρέμισμα.
• Πρόσβαση: ψηλός όροφος χωρίς ανελκυστήρα, στενή σκάλα ή στενός δρόμος χωρίς χώρο για κάδο μπάζων κάνουν το κατέβασμα πιο αργό.
• Όγκος μπάζων: ένα κυβικό συμπαγούς τοιχοποιίας δίνει περίπου ενάμιση έως σχεδόν δύο τόνους μπάζα, και σπασμένα πιάνουν περισσότερο χώρο απ' ό,τι μέσα στον τοίχο.
• Κρυφές εκπλήξεις: εντοιχισμένες σωληνώσεις, μεταλλικές κάσες πακτωμένες με τσιμέντο ή σιδερένιες δοκοί μέσα στον τοίχο προσθέτουν δουλειά.
• Γείτονες: σε κατοικημένο κτίριο πρέπει να τηρούνται οι ώρες κοινής ησυχίας και να προστατεύονται περισσότερο οι γύρω χώροι.

• Γκρέμισμα χωρίς μηχανικό με τη σκέψη ότι ο τοίχος είναι λεπτός. Αποτέλεσμα μπορεί να είναι ρωγμές, βύθιση της πλάκας ή ζημιές στα διπλανά διαμερίσματα.
• Πολύ μικρός κάδος. Το συμπαγές τούβλο είναι βαρύ και ο κάδος γεμίζει πιο γρήγορα απ' ό,τι περιμένετε. Υπολογίστε με περιθώριο.
• Μπάζα στους κάδους των σκουπιδιών. Τα απόβλητα κατασκευών και κατεδαφίσεων δεν πάνε στα οικιακά απορρίμματα. Πρέπει να καταλήξουν σε μονάδα ανακύκλωσης μπάζων, μέσω εταιρείας κάδων που τα μεταφέρει νόμιμα.
• Επιλογή συνεργείου μόνο με κριτήριο το κόστος. Ρωτήστε για προηγούμενες δουλειές, ζητήστε συστάσεις και ελέγξτε αν έχουν ασφάλιση αστικής ευθύνης.

Κατά την παραλαβή αξίζει να περάσετε τα εξής σημεία:

• ο τοίχος έχει αφαιρεθεί στην έκταση που συμφωνήσατε και οι ακμές του ανοίγματος είναι ίσιες και γερές,
• οι γύρω τοίχοι, η πλάκα και το δάπεδο δεν έχουν νέες ρωγμές ή βυθίσεις,
• το πρέκι έχει μπει σύμφωνα με τον μηχανικό και οι προσωρινοί ορθοστάτες αφαιρέθηκαν στον χρόνο που ορίστηκε,
• οι σωληνώσεις και τα καλώδια γύρω από το άνοιγμα έχουν ασφαλιστεί, τερματιστεί ή συνδεθεί ξανά από ειδικό,
• η διπλανή εμφανής τοιχοποιία δεν έχει πάθει ζημιά,
• τα μπάζα έχουν απομακρυνθεί και έχετε παραστατικό για την παράδοσή τους,
• ο χώρος είναι καθαρός και έτοιμος για τις επόμενες εργασίες.