Izolacija u gips-kartonskoj konstrukciji

U običnom pregradnom zidu između soba izolacija ima prije svega akustičnu ulogu. Vuna u šupljini prigušuje razgovor, televizor ili muziku iz susjedne prostorije. Ipak, čuda ne pravi: ako zvuk prolazi kroz plafon, pod ili nezaptivene spojeve, sama vuna ga neće zaustaviti. Mnogo više pomaže kombinacija vune, dvostruke obloge od ploča i elastičnog spoja sa okolnim zidovima, podom i plafonom.

U potkrovlju i kod predzida uz spoljni zid najvažnija je toplota. Tu nije dovoljno samo ubaciti vunu, bitna je i parna brana sa strane prostorije. Bez nje vlaga iz stana ulazi u izolaciju, gdje se može kondenzovati i vremenom izazvati buđ. To posebno važi za primorje, gdje je vazduh veći dio godine vlažan, ali i za planinske krajeve sa hladnim zimama, gdje je razlika u temperaturi između unutra i napolju velika.

Zašto se u gips-karton skoro uvijek stavlja mineralna vuna, a ne stiropor? Vuna je meka, ispuni šupljinu bez praznina, ne gori i mnogo bolje prigušuje zvuk. Stiropor je tvrd, zvuk prije prenosi nego što ga guši i u gips-kartonsku konstrukciju se obično ne uklapa.

Postupak je sličan i kod pregradnog zida i kod potkrovlja, razlike su uglavnom u detaljima:

1. Gipsar postavi noseću konstrukciju od profila i zatvori jednu stranu gips-kartonskim pločama.
2. Električar provuče kablove kroz šupljinu i ugradi kutije. Instalacije moraju biti gotove prije nego što dođe vuna.
3. Mineralna vuna se sječe na širinu malo veću od čistog razmaka između profila, obično oko jedan centimetar. Tako se zaglavi između profila i ne sklizne.
4. Vuna se postavlja odozdo nagore, ploče ili trake se tijesno nastavljaju jedna na drugu, bez praznina i bez nepotrebnog sabijanja.
5. Oko kutija, cijevi i kablova izolacija se dosijeca, ta mjesta se ne preskaču.
6. U potkrovlju ili kod spoljnog zida sa strane prostorije se razvuče parna brana, spojevi se zalijepe trakom, a folija se tijesno spoji sa okolnim zidovima i prodorima.
7. Na kraju se zatvori i druga strana gips-kartonskim pločama.

Debljina izolacije se obično ravna prema širini profila. U pregradni zid od profila širine 50 mm ide vuna približno iste debljine, u šire profile deblja. Šupljina treba da bude popunjena cijela, jer polovičan sloj daje primjetno slabiji rezultat.

• staklena mineralna vuna je lagana, lako se sječe i za obične pregradne zidove i potkrovlja sasvim je dovoljna,
• kamena mineralna vuna je teža i gušća, bira se tamo gdje treba veća otpornost na požar ili bolja zvučna izolacija,
• akustične ploče ili trake napravljene su baš za pregradne zidove i lako se zaglave između profila,
• vuna u rolnama pogodna je za potkrovlja i spuštene plafone, gdje se polaže između i ispod rogova.

Kod zidova otpornih na požar ne odlučuje samo vuna, već cijeli sistem. Vrstu izolacije, njenu zapreminsku masu i raspored ploča određuje proizvođač sistema ili projekat. Ako zid treba da ispuni zahtjev za otpornost na požar, sastav mora biti tačno onakav kakav je propisan.

Najjednostavniji je ravan pregradni zid sa pravilnim razmakom profila, gdje se vuna samo ubacuje u pripremljena polja. Više vremena oduzimaju:

• brojne instalacije, kutije i cijevi oko kojih treba dosijecati,
• nepravilan razmak profila, kada se svaki komad sječe po mjeri,
• kosine, uglovi i prostor između rogova u potkrovlju,
• rad iznad glave kod spuštenih plafona, gdje vunu treba osigurati da ne ispadne,
• spajanje parne brane oko krovnih prozora, dimnjaka i greda,
• više slojeva izolacije ili veća zahtijevana debljina.

U praksi se često desi da je izolacija u zidu, ali ne radi onako kako bi trebalo. Najčešći razlozi su:

• praznine između komada vune ili prazna mjesta uz profile, kroz koja prolaze i zvuk i toplota,
• previše sabijena vuna, koja gubi izolaciona svojstva,
• preusko isječena vuna, koja vremenom sklizne pa gore u zidu ostane šupljina,
• parna brana u potkrovlju koja nedostaje ili je probušena, odnosno spojevi koji nijesu zalijepljeni,
• utičnice postavljene tačno jedna naspram druge sa obje strane zida, što pravi akustičnu rupu,
• zaptivna traka koja nedostaje ispod obodnih profila, pa je zid kruto spojen sa plafonom i podom i zvuk prolazi kroz konstrukciju.

Postavljanje vune u pregradni zid ili predzid u prostoriji može da uradi i spretan laik. Radove na struji prepustite električaru, a potkrovlje sa parnom branom radije stručnjaku, jer tamo odlučuju detalji. Pri radu sa mineralnom vunom nosite rukavice, naočare, zaštitnu masku i odjeću dugih rukava.

1. Provjeriti da li su sve instalacije u zidu gotove i da ih je električar završio i pregledao.
2. Izmjeriti čisti razmak između profila na nekoliko visina.
3. Isjeći vunu oštrim dugim nožem na podlozi, malo šire od izmjerenog.
4. Postavljati vunu u polja odozdo nagore i lagano je zaglaviti između profila.
5. Komade tijesno prisloniti jedan uz drugi, ne ostavljati fuge uz pod ni uz plafon.
6. Dosjeći vunu oko kutija i cijevi, a male praznine popuniti otpacima.
7. Prije zatvaranja preći rukom preko zida i provjeriti da vuna nigdje ne nedostaje i da ne viri preko profila.
8. Pokupiti otpatke i prašinu i provjetriti prostoriju.

Izolaciju provjerite prije nego što se zatvori druga strana, kasnije u zid više ne vidite:

• šupljina je popunjena po cijeloj površini i visini, bez praznina uz profile,
• vuna stoji sama, ne savija se i ne klizi,
• debljina izolacije odgovara širini profila ili dogovorenom sastavu,
• oko kutija i instalacija nema praznih mjesta,
• ispod obodnih profila postoji zaptivna traka,
• u potkrovlju je parna brana cjelovita, spojevi i priključci su zalijepljeni, a folija nije pocijepana,
• kod zidova otpornih na požar upotrijebljen je tačno onaj materijal koji propisuje sistem.