Scheuren herstellen met wapeningsband

De meeste scheuren binnenshuis zijn geen constructief probleem. Een nieuw huis zet in de eerste jaren wat na. Kleine scheurtjes verschijnen dan vooral waar verschillende materialen elkaar raken, bijvoorbeeld een gemetselde of kalkzandstenen muur en een betonnen plafond. Stucwerk krimpt tijdens het drogen, muren werken mee met temperatuur en vocht, en in oudere huizen is de bovenlaag vaak broos. Soms is het hakken van sleuven voor nieuwe leidingen al genoeg. Bij gipsplaat scheuren vooral de naden die niet goed zijn gewapend.

Naar grootte kun je scheuren grofweg zo indelen:

• Haarscheurtjes in de bovenlaag, vaak na het drogen van stucwerk of verf: als ze niet groter worden, is een dun laagje vulmiddel zonder band soms genoeg
• Zichtbare scheuren tot ongeveer 2 mm, meestal in hoeken, op naden van gipsplaat en op de overgang tussen materialen: hier heb je band en vulmiddel nodig
• Diepe scheuren en scheuren die werken, die terugkomen of langzaam breder worden: die vragen om breder wapeningsgaas en meer lagen vulmiddel

Komt de scheur na herstel steeds terug, loopt hij schuin vanuit de hoek van een raam, wordt hij breder of gaat hij dwars door de muur? Dan is het geen schilderswerk meer. Laat de situatie dan beoordelen door een constructeur. Woon je in een appartement, meld het dan eerst bij de VvE, want het kan om de draagconstructie van het hele gebouw gaan.

De werkwijze is op stucwerk en gipsplaat ongeveer gelijk. Het verschil zit vooral in de keuze van band en vulmiddel.

Voorbereiden

Eerst gaan los stucwerk en bladderende verf rond de scheur weg. De scheur zelf wordt met een mes of de rand van een plamuurmes in een V-vorm opengemaakt, zodat het vulmiddel erin kan lopen en zich kan vastzetten. Daarna wordt het stof weggeveegd of gezogen. Oude, stoffige en sterk zuigende ondergronden krijgen een voorstrijkmiddel, zodat het vulmiddel niet te snel droogt en goed hecht.

Band aanbrengen

Zelfklevend glasvezelgaasband plak je direct op de droge ondergrond. Papieren voegband leg je in een dunne laag vers vulmiddel, waarna je met het plamuurmes de lucht en het overtollige vulmiddel eruit strijkt. De band moet vlak liggen, zonder bellen of plooien. Elke oneffenheid zie je na het schilderen terug.

Plamuren en schuren

De eerste laag vulmiddel dekt de band helemaal af en wordt naar de zijkanten uitgestreken. Na het drogen schuur je licht en breng je een tweede, dunnere en bredere laag aan die de overgang vlak trekt met de muur. Hoe lang drogen duurt, hangt af van het vulmiddel, de temperatuur en de laagdikte, dus volg de aanwijzingen van de fabrikant. Tot slot wordt alles glad geschuurd met fijn schuurpapier of schuurgaas, meestal korrel 120 tot 180, en vóór het schilderen voorgestreken.

• Papieren voegband is de standaard bij gipsplaat: sterk en vormvast, maar je moet hem precies in het vulmiddel leggen
• Zelfklevend glasvezelgaasband is makkelijk aan te brengen en daarom populair bij kleine reparaties en bij beginners
• Wapeningsgaas is breder en geschikt voor diepere scheuren, hoeken en overgangen tussen materialen
• Hoekprofielen beschermen en verstevigen de buitenhoeken van gipsplaat

Voor binnenmuren en gipsplaat wordt meestal een gipsgebonden vulmiddel gebruikt, dat goed te schuren is. Voor het laatste gladde laagje is er fijne finishplamuur. In hoeken waar verschillende materialen samenkomen en de naad van nature beweegt, zoals tussen een plafond en een gipsplaatwand, gebruikt men vaak een flexibele acrylaatkit. Hard gipsvulmiddel zou daar vroeg of laat weer scheuren.

Het eenvoudigst is een korte scheur in een vlakke muur van een lege kamer die toch helemaal geschilderd wordt. Meer tijd kosten scheuren in het plafond, in hoeken en op de aansluiting tussen plafond en muur, waar je vanaf een trap en in een onhandige houding werkt. Oud, zanderig stucwerk dat eerst schoongemaakt en verstevigd moet worden, kost ook meer tijd, net als scheuren die werken en meerdere lagen nodig hebben. In een bewoonde woning moeten meubels en vloeren worden afgedekt, wat extra werk is. Een voordeel is het als het herstel samenvalt met het schilderen of sausklaar maken van de hele ruimte, omdat de opeenvolgende stappen dan in één keer gebeuren.

• Vulmiddel zonder band: bij een scheur die werkt is dat niet genoeg, de scheur komt meestal terug
• Slecht aangebrachte band: bellen, plooien en losse randen geven zichtbare golven onder de verf, of de band laat na een tijd los
• Te veel haast: vulmiddel op een nog natte laag zakt vaak in of gaat scheuren
• Geen voorstrijkmiddel: vulmiddel en verf hechten slechter en de reparatie verschilt na het schilderen in glans of kleur
• Te smal plamuren: een dikke streep vulmiddel vlak langs de band geeft een bult, de tweede laag moet je breder uitstrijken
• Slordig schuren: sporen van het plamuurmes en scherpe overgangen vallen onder verf nog meer op, zeker bij strijklicht van het raam

Een kleine scheur in een muur die je vanaf een lage trap bereikt, kun je prima zelf herstellen. Grote oppervlakken, hele plafonds of nieuwe gipsplaatwanden laat je beter over aan een schilder of stukadoor.

1. Vloer en meubels rond de reparatie afdekken.
2. Los stucwerk en losse verf verwijderen en de scheur met een mes in een V-vorm openmaken.
3. Stof uit de scheur en de omgeving vegen of zuigen.
4. De omgeving van de scheur voorstrijken en laten drogen volgens de verpakking.
5. De scheur vullen en de band precies op het midden van de scheur plakken of leggen.
6. De band met een eerste laag vulmiddel afdekken en naar de zijkanten uitstrijken.
7. Na het drogen licht schuren en een tweede, bredere en dunnere laag aanbrengen.
8. Vlak schuren met fijn papier, afstoffen en voorstrijken voordat er geschilderd wordt.

• Met een zaklamp schuin langs de muur zie je geen randen van de band en geen sporen van het plamuurmes
• De reparatie loopt zonder bult over in de rest van de muur
• De band laat nergens los en onder het vulmiddel zitten geen bellen
• Het oppervlak is vóór het schilderen afgestoft en voorgestreken
• In hoeken die bewegen is flexibele kit gebruikt
• Na het schilderen verschilt de reparatie niet in glans of kleur