Voorzetwand van gipsplaat

Een voorzetwand en een scheidingswand worden vaak door elkaar gehaald. Een scheidingswand staat vrij in de ruimte en verdeelt een kamer. Een voorzetwand volgt de bestaande muur en is vooral bedoeld om leidingen weg te werken en de muur strak te maken. Wil je de indeling niet veranderen, maar wel een vlakke wand die klaar is voor verf, behang of tegels? Dan zit je hiermee goed.

De uitvoering zonder isolatie past vooral in deze situaties:

• Oud, ongelijk stucwerk dat anders met veel moeite vlak gemaakt moet worden
• Leidingen wegwerken als je niet in de muur wilt of kunt hakken
• Een snelle opknapbeurt in een bewoond huis, zonder nat stucwerk en lange droogtijden
• Gangen, kantoren en kamers zonder bijzondere eisen aan geluid of warmte

Wanneer kies je beter iets anders? Heb je last van geluid van de buren, dan helpt een lege spouw weinig, en soms klinkt de wand zelfs hol. Een voorzetwand met minerale wol is dan beter. Bij buitenmuren is binnenisolatie een apart verhaal. Zonder goed advies en een correct aangebrachte dampremmende laag kan er vocht condenseren achter de plaat. Heeft je huis een spouwmuur, dan is spouwmuurisolatie vaak de eenvoudigere route. Voor isolatiemaatregelen bestaan soms subsidieregelingen zoals de ISDE, kijk voor de actuele voorwaarden bij de uitvoerende instantie.

Uitmeten en voorbereiden

De monteur controleert eerst de bestaande muur met een laser of een lange rei en zoekt het punt dat het verst naar voren steekt. Vanaf dat punt wordt de positie van het nieuwe vlak bepaald. Op vloer en plafond tekent hij de lijnen voor de randprofielen af en plant hij meteen waar de leidingen lopen en waar stopcontacten, schakelaars en zware spullen komen.

Het frame

In vloer en plafond worden liggende UW-profielen bevestigd, met afdichtingsband eronder. Daarin komen staande CW-profielen, meestal op ongeveer 60 cm hart-op-hart, afgestemd op de plaatbreedte, zodat de naden van de platen op een profiel vallen. Bij tegelwerk of een zwaardere belasting komen de profielen dichter bij elkaar, volgens de voorschriften van de systeemleverancier. Bij hogere wanden worden de CW-profielen met ophangbeugels aan de bestaande muur vastgezet, zodat het frame niet doorbuigt.

Beplaten en afwerken

De gipsplaten worden op de profielen geschroefd, meestal met ongeveer 25 cm tussen de schroeven. Onderaan blijft een kleine kier open, zodat de plaat geen vocht uit de vloer opzuigt en kan werken. Daarna worden de naden met wapeningsband dichtgezet, de schroefkoppen weggeplamuurd en alles geschuurd. Hoeveel lagen plamuur er nodig zijn, hangt af van de afwerking die je wilt. Onder glanzende verf of bij strijklicht, bijvoorbeeld naast een raam, loont een fijnere, volledig gestucte of geplamuurde afwerking.

• CW- en UW-profielen in de breedte die nodig is: bij voorzetwanden meestal smallere profielen, bredere alleen bij hoge wanden of dikke leidingen
• Standaard gipsplaat voor droge ruimtes, geïmpregneerde plaat voor badkamer en keuken, en in de douche een waterdichte afdichting onder de tegels
• Enkele of dubbele beplating: twee lagen platen zijn steviger en houden planken of kastjes beter vast
• Bevestigd of vrijstaand frame: bevestigd is dunner, vrijstaand is handig als de bestaande muur niet stevig genoeg is om aan te bevestigen
• Schroeven, band en plamuur uit één systeem, zodat alles goed op elkaar aansluit

Het snelst gaat een vlakke, dichte muur in een rechthoekige kamer met een normale plafondhoogte en zonder openingen. Meer werk geven:

• Ramen, deuren en nissen, waar dagkanten en hoeken afgewerkt moeten worden
• Veel stopcontacten, schakelaars en doorvoeren voor leidingen
• Hoge plafonds en een zachte of brokkelige ondergrond waarin bevestigen lastig is
• Versterkingen voor zware dingen, zoals een keuken, een televisie of een hangtoilet
• Een hoger afwerkniveau, met meer plamuren en schuren
• Werken in een bewoond huis, waar afdekken, schoonmaken en meubels verschuiven erbij komen

In de praktijk ontstaat een probleem vaak niet bij de montage, maar al bij de planning. Wordt een stopcontact of een versterking vergeten, dan moet de afgewerkte wand weer open. Andere fouten die je vaak ziet:

• Profielen geplaatst zonder het vlak te controleren, met golven in de wand als gevolg
• Te weinig profielen of schroeven, waardoor de plaat doorbuigt en naden scheuren
• Kruisnaden in plaats van verspringende naden
• Naden zonder wapeningsband, waardoor na het schilderen scheurtjes verschijnen
• Een gewone plaat in de badkamer, of een plaat die direct op de vloer staat
• Kranen of inspectieluiken die achter de wand verdwijnen en niet meer bereikbaar zijn

Een handige klusser kan een voorzetwand zelf bouwen, als je een laser of waterpas hebt, een schroefmachine met diepte-instelling en geduld bij het plamuren. Elektra laat je wel aanleggen en controleren door een erkend elektricien. Gemeenschappelijke leidingen in een appartementengebouw laat je met rust.

1. Bestaande muur controleren, het meest uitstekende punt zoeken en het nieuwe vlak bepalen.
2. Lijnen voor de profielen op vloer en plafond aftekenen.
3. Afdichtingsband op de UW-profielen plakken en ze vastzetten met pluggen die bij de ondergrond passen.
4. CW-profielen op de voorgeschreven afstand plaatsen en in het vlak uitlijnen.
5. Bij hogere wanden de CW-profielen met ophangbeugels aan de muur bevestigen.
6. Versterkingen voor zware spullen plaatsen en de elektricien de leidingen laten aanleggen.
7. De ligging van leidingen en versterkingen fotograferen voordat alles dicht gaat.
8. Platen vastschroeven met een kleine kier bij de vloer en de naden laten verspringen.
9. Naden met wapeningsband plamuren, schroefkoppen wegwerken en na het drogen schuren.
10. Het oppervlak voorstrijken voor het schilderen of tegelen.

Bekijk de wand bij de oplevering ook met een zaklamp die je schuin langs het oppervlak houdt. Strijklicht laat oneffenheden zien die je bij gewoon licht mist.

• De wand is vlak en een lange rei sluit zonder grote kieren aan
• De plaat buigt en kraakt niet als je erop drukt
• Naden en schroefkoppen zijn niet te zien en niet te voelen
• Hoeken en aansluitingen op plafond en zijmuren zijn strak en zonder scheurtjes
• De platen staan niet direct op de vloer
• In de badkamer zijn geïmpregneerde platen gebruikt en is er een waterdichte laag waar water komt
• Inbouwdozen voor stopcontacten en schakelaars zitten vast en op de geplande plek
• Je hebt foto's of een schets van de leidingen en versterkingen achter de wand
• Inspectieluiken en kranen zijn bereikbaar