Montaż i podłączenie wentylatora (łazienka/WC)

Elektryk najpierw ocenia, gdzie wentylator będzie pasował i dokąd trafi powietrze. Może ono uchodzić do pionu wentylacyjnego, do kanału albo bezpośrednio na zewnątrz przez ścianę zewnętrzną. Wentylator warto umieścić jak najbliżej źródła wilgoci, czyli prysznica lub wanny. Jednocześnie musi być poza zasięgiem chlapiącej wody i trzeba uwzględnić strefy bezpieczeństwa łazienki określone w normach instalacyjnych.

Potem przychodzi właściwa praca:

• wyznaczenie miejsca i przygotowanie otworu, zwykle o średnicy 100 lub 125 mm, zależnie od wentylatora i kanału,
• doprowadzenie przewodu: w nowym budynku wypust jest zwykle gotowy, przy remoncie często trzeba wykuć bruzdę i osadzić puszkę,
• osadzenie korpusu wentylatora, najlepiej z podkładką tłumiącą drgania, i uszczelnienie połączenia z kanałem,
• podłączenie przewodów według typu wentylatora i instrukcji producenta,
• ustawienie czasu wybiegu lub czułości czujnika i uruchomienie próbne.

Na koniec bruzdy po przewodach zostają zatarte, żeby ścianę dało się pomalować albo obłożyć płytkami. Jeśli przy okazji montujesz nowe oświetlenie, praktycznie jest zrobić obie rzeczy naraz. Światło i wentylator często korzystają z tej samej trasy przewodu.

Od typu wentylatora zależy sposób podłączenia i wygoda codziennego używania.

• Podstawowy wentylator z wyłącznikiem włączasz i wyłączasz ręcznie. Sprawdzi się w WC albo pomieszczeniu gospodarczym, gdzie nie powstaje dużo pary.
• Wentylator z wyłącznikiem czasowym zwykle włącza się razem ze światłem. Po zgaszeniu pracuje jeszcze kilka minut, zależnie od ustawienia mniej więcej od 3 do 15 minut. W WC to popularne i wygodne rozwiązanie.
• Wentylator z czujnikiem wilgotności (higrostatem) włącza się sam, gdy wilgotność przekroczy ustawiony próg, a po osuszeniu powietrza się wyłącza. W łazience bez okna to zwykle rozsądny wybór.

Jak dobrać wydajność? Podaje się ją w m³/h. Do WC zwykle wystarczy mniejszy przepływ, łazienka z prysznicem potrzebuje więcej. Liczy się też długość kanału i liczba kolan. Przy dłuższej trasie lub kilku kolanach warto wybrać wentylator o wyższym sprężu, czyli takim, który poradzi sobie z oporem kanału. Inaczej będzie hałasował, a powietrza wyciągnie niewiele. Jeśli łazienka sąsiaduje z sypialnią, zwróć uwagę na poziom hałasu podany przez producenta.

W blokach, także tych z wielkiej płyty, i w kamienicach łazienka zwykle korzysta ze wspólnego pionu z wentylacją grawitacyjną. Tu ważna jest klapka zwrotna. Nie pozwala, żeby powietrze i zapachy z pionu wracały do twojego mieszkania.

Szybko idzie wymiana starego wentylatora na nowy tego samego typu, jeśli na miejscu jest sprawny wypust i gotowy otwór. Więcej pracy wymaga montaż zupełnie nowego wentylatora w wykończonej łazience. Trzeba wtedy poprowadzić przewód, wykuć bruzdy w płytkach lub tynku, a czasem wywiercić nowy otwór.

Pracę utrudnia także:

• wentylator z wyłącznikiem czasowym lub czujnikiem, który wymaga większej liczby żył i ustawienia,
• brak wypustu albo źle umieszczona puszka,
• wiercenie przez grubą lub docieploną ścianę zewnętrzną,
• montaż na wysokim suficie albo w suficie podwieszanym z płyt g-k,
• dłuższy kanał z kolanami, który trzeba dorobić,
• stara instalacja w starszych blokach i kamienicach, często aluminiowa i bez przewodu ochronnego.

Osobna sprawa to łazienka z gazowym podgrzewaczem wody (piecykiem) z otwartą komorą spalania. Mocny wentylator wyciągowy może tam zaburzyć ciąg w kominie i cofnąć spaliny do pomieszczenia. Zanim go zamontujesz, warto skonsultować to z kominiarzem i mieć w mieszkaniu czujnik czadu. Jeśli poczujesz gaz, wyjdź z mieszkania i zadzwoń pod 992 lub 112.

Łazienka to pod względem elektryki jedno z bardziej ryzykownych miejsc w mieszkaniu. Woda, para i metalowe baterie w połączeniu ze źle podłączonym urządzeniem mogą doprowadzić do porażenia. Prace przy instalacji elektrycznej powinien więc wykonać elektryk z uprawnieniami SEP. Dlatego w tym artykule nie znajdziesz instrukcji dla majsterkowiczów.

Elektryk sprawdzi, czy obwód łazienki jest chroniony wyłącznikiem różnicowoprądowym, zwykle o czułości 30 mA, i czy wentylator ma odpowiedni stopień ochrony (IP) dla wybranego miejsca. Zweryfikuje też przekrój przewodów. Przy typowych wentylatorach stosuje się przewód o przekroju 1,5 mm². Wentylator z wyłącznikiem czasowym lub czujnikiem potrzebuje oprócz fazy i przewodu neutralnego także przewodu sterującego od wyłącznika światła, więc zwykle potrzebny jest przewód z większą liczbą żył. Przewodu ochronnego w puszce nie może zabraknąć, nawet jeśli sam wentylator ma podwójną izolację.

Fachowy montaż ma znaczenie także dla gwarancji producenta i przy ewentualnej szkodzie zgłaszanej ubezpieczycielowi.

• Wentylator daleko od prysznica, na przykład nad drzwiami. Para zdąży wcześniej skroplić się na ścianach.
• Brak klapki zwrotnej przy wspólnym pionie. Do mieszkania ciągną wtedy zapachy od sąsiadów.
• Źle podłączony wybieg. Wentylator nie wyłącza się po zgaszeniu światła albo przeciwnie, nie dobiega wcale.
• Zamienione przewody albo brak przewodu ochronnego. Wentylator nie działa jak powinien, a do tego powstaje ryzyko porażenia.
• Za słaby model do długiego kanału. Wentylator pracuje, ale wilgoć zostaje.
• Źle poprowadzone bruzdy, na przykład na skos przez ścianę. Przy późniejszym wierceniu łatwo trafić w przewód.
• Zabudowany wentylator, do którego po ułożeniu płytek lub sufitu podwieszanego nie da się dostać, żeby go wyczyścić.

Przy odbiorze poproś, żeby elektryk pokazał ci wentylator we wszystkich trybach pracy. Sprawdź, czy:

• wentylator jest pewnie osadzony, nie grzechocze i nie wibruje,
• połączenie z kanałem lub pionem jest szczelne,
• kartka papieru przyłożona do kratki jest wyraźnie zasysana,
• wentylator włącza się zgodnie z ustaleniami, czyli wyłącznikiem, razem ze światłem albo od czujnika,
• czas wybiegu jest ustawiony, a po jego upływie wentylator sam się wyłącza,
• przy czujniku wilgotności ustawiona jest czułość i wiesz, jak ją zmienić,
• klapka zwrotna porusza się swobodnie i zamyka po wyłączeniu,
• bruzdy są zatarte, a wokół jest posprzątane,
• jest dostęp do wentylatora, żeby wyczyścić kratkę,
• dostałeś instrukcję i wiesz, który wyłącznik nadprądowy w rozdzielnicy zasila ten obwód.