Montaż termostatu pokojowego

Pozycja w cenniku liczona jest za sztukę, czyli za jeden termostat. Zwykle obejmuje:

• wybór miejsca na ścianie zgodnie z zaleceniami producenta i układem pomieszczenia,
• montaż termostatu lub jego podstawy na przygotowanej puszce albo bezpośrednio na ścianie,
• podłączenie przewodów do zacisków termostatu oraz do zacisków kotła lub odbiornika,
• przy termostacie bezprzewodowym montaż odbiornika przy kotle i sparowanie go z termostatem,
• włożenie baterii, podstawowe ustawienie temperatury, trybu pracy i zegara,
• sprawdzenie, czy kocioł włącza się i wyłącza na sygnał termostatu,
• objaśnienie obsługi, a przy termostacie smart także połączenie z aplikacją.

Usługa nie obejmuje samego termostatu, poprowadzenia nowego przewodu w bruździe przez kilka pomieszczeń, kucia i zaprawiania bruzd, ingerencji w część gazową kotła ani regulacji kotła przez serwisanta. Te prace wycenia się osobno. Jeśli potrzebny jest nowy przewód, najlepiej zaplanować go podczas remontu, przed tynkowaniem.

W nowym budynku lub przy generalnym remoncie przewód do termostatu prowadzi się razem z instalacją elektryczną, a sam termostat montuje się dopiero po malowaniu, gdy instalacja grzewcza jest gotowa i kocioł uruchomiony. W istniejącym mieszkaniu termostat dokłada się najczęściej przy wymianie kotła albo wtedy, gdy stary przestaje działać. Jeśli w mieszkaniu nie ma przewodu od kotła do salonu, stosuje się termostat bezprzewodowy, który nie wymaga kucia.

Przed przyjazdem elektryka warto mieć przygotowane:

• Termostat zgodny z kotłem. Proszę sprawdzić w instrukcji kotła, czy obsługuje zwykły regulator dwustanowy, protokół OpenTherm czy własną magistralę producenta, na przykład eBUS.
• Wybrane miejsce. Zwykle salon lub inne pomieszczenie, w którym domownicy spędzają najwięcej czasu, tak zwane pomieszczenie referencyjne.
• Przewód albo plan połączenia radiowego. Przy termostacie przewodowym przewód od kotła do miejsca montażu, przy bezprzewodowym gniazdo lub zasilanie dla odbiornika przy kotle.
• Dostęp do kotła. Zaciski dla termostatu znajdują się pod obudową kotła lub na jego module elektronicznym.
• Wi-Fi przy termostacie smart. Wystarczający zasięg w miejscu odbiornika lub bramki internetowej.

Od miejsca montażu zależy, czy termostat mierzy rzeczywistą temperaturę w pomieszczeniu. Producenci powtarzają w instrukcjach te same zasady. Salus w instrukcji regulatora RT310 podaje, że idealna wysokość montażu to około 1,5 m nad podłogą, z dala od źródeł ciepła i chłodu, i odradza montaż na ścianie zewnętrznej, w przeciągu oraz w miejscu nasłonecznionym.

• na ścianie wewnętrznej, a nie zewnętrznej, która zimą jest chłodna,
• na wysokości około 1,5 m nad podłogą,
• poza zasięgiem bezpośredniego słońca, które nagrzewa termostat i wyłącza ogrzewanie,
• z dala od grzejnika, kominka, telewizora, lodówki i lamp,
• poza przeciągiem przy drzwiach i oknach,
• nie za firanką, w szafie ani za meblami, gdzie powietrze nie krąży,
• nie w kuchni, gdzie gotowanie podnosi temperaturę.

W praktyce termostat często trafia w miejsce starego włącznika albo tam, gdzie akurat wychodzi przewód, a nie tam, gdzie powinien być. Skutek jest taki, że ogrzewanie reaguje na słońce lub kominek, a w pozostałej części domu jest zimno.

Odłączenie zasilania

Przed każdą ingerencją w kocioł wyłącza się go i odłącza od sieci. Następnie sprawdza się, czy na zaciskach nie ma napięcia. Producenci termostatów i kotłów podają to w instrukcjach jako pierwszy krok.

Ustalenie sposobu podłączenia

Większość popularnych termostatów ma styk beznapięciowy, czyli przełącznik bez własnego napięcia, który jedynie zwiera dwa zaciski. Przy ogrzewaniu podłącza się zwykle zaciski COM i NO, tak jak w regulatorach Salus z serii RT. Kocioł ma do tego wydzielone zaciski, często połączone mostkiem, który przy podłączeniu termostatu się usuwa. Niektóre kotły komunikują się cyfrowo, na przykład przez OpenTherm, i wtedy do tych samych dwóch przewodów podłącza się termostat, który potrafi płynnie sterować mocą kotła. Termostat podłączony do niewłaściwych zacisków może uszkodzić elektronikę kotła.

Montaż termostatu na ścianie

Podstawę termostatu przykręca się do puszki instalacyjnej lub bezpośrednio do ściany. Przewody podłącza się do zacisków i od razu zamyka obudowę. Jeśli termostat wymaga zasilania 230 V, podłączenie wykonuje elektryk według schematu z instrukcji.

Odbiornik bezprzewodowy

Przy termostacie bezprzewodowym odbiornik montuje się przy kotle i podłącza do jego zacisków. Odbiornik zasilany jest z sieci 230 V. Następnie paruje się termostat z odbiornikiem według instrukcji i sprawdza zasięg sygnału z miejsca montażu termostatu. Grube ściany i stropy żelbetowe osłabiają sygnał.

Ustawienia i próba

Wkłada się baterie i ustawia zegar, tryb ogrzewania oraz temperaturę zadaną. Potem podnosi się temperaturę na termostacie powyżej aktualnej temperatury w pomieszczeniu i sprawdza, czy kocioł się uruchamia. Po obniżeniu temperatury kocioł powinien się wyłączyć. Przy termostacie programowalnym ustawia się program dobowy i tygodniowy.

Wymianę termostatu przewodowego ze stykiem beznapięciowym na podobny model może wykonać samodzielnie osoba z wprawą, jeśli nie ingeruje w kocioł i nie pracuje przy napięciu sieciowym. Sposób postępowania:

1. Wyłączyć kocioł i odłączyć go od sieci.
2. Sfotografować podłączenie przewodów w starym termostacie.
3. Odłączyć przewody i zdemontować stary termostat ze ściany.
4. Sprawdzić w instrukcji nowego termostatu, do których zacisków podłącza się przewody ogrzewania.
5. Przykręcić podstawę nowego termostatu do ściany.
6. Podłączyć przewody do właściwych zacisków i zamknąć obudowę.
7. Włożyć baterie, ustawić zegar i temperaturę.
8. Włączyć kocioł i sprawdzić, czy reaguje na podniesienie i obniżenie temperatury.

Jeśli do starego termostatu dochodzą trzy lub więcej przewodów, jeśli na zaciskach jest 230 V albo jeśli termostat trzeba podłączyć bezpośrednio w kotle, proszę zlecić to elektrykowi lub serwisantowi kotła.

Termostat prosty (dobowy)

Ustawia się na nim tylko temperaturę zadaną, ewentualnie temperaturę komfortową i ekonomiczną przełączaną ręcznie. Jest tani i niezawodny, ale nie obniża temperatury w nocy automatycznie.

Termostat programowalny (tygodniowy)

Pozwala ustawić różne temperatury dla różnych pór dnia i dni tygodnia. Na przykład niższą temperaturę w nocy i w ciągu dnia, gdy wszyscy są w pracy. To najczęstszy powód, dla którego termostat daje oszczędność energii.

Termostat smart

Obsługuje się go przez aplikację w telefonie, potrafi reagować na obecność domowników, a niektóre modele uczą się ich zwyczajów. W Polsce popularne są między innymi rozwiązania Salus, tado, Netatmo czy Honeywell Resideo. Potrzebuje Wi-Fi, a często także bramki lub odbiornika. Planując inteligentne sterowanie całym domem, warto przemyśleć również głowice termostatyczne na grzejnikach.

Sterowanie ON/OFF czy OpenTherm

Zwykły termostat tylko włącza i wyłącza kocioł. Termostat z komunikacją OpenTherm przekazuje kotłowi informację, jakiej temperatury wody potrzeba, a kocioł moduluje moc. Kocioł rzadziej się wtedy załącza i pracuje równomierniej. Działa to tylko wtedy, gdy protokół obsługuje zarówno kocioł, jak i termostat.

Termostat a głowice termostatyczne

Jeśli na grzejnikach są głowice termostatyczne, w pomieszczeniu referencyjnym z termostatem pokojowym głowica powinna być całkowicie otwarta. W przeciwnym razie termostat i głowica konkurują ze sobą, a kocioł pracuje, choć do grzejnika nic już nie płynie.

To, czym steruje termostat, zależy od źródła ciepła w domu. Ta sama zasada w różnych systemach realizowana jest nieco inaczej.

Kocioł gazowy

Najczęstszy przypadek w mieszkaniach i domach. Termostat podłącza się do zacisków kotła przeznaczonych dla regulatora pokojowego. Przy kotłach kondensacyjnych warto wybrać termostat z komunikacją modulacyjną, jeśli kocioł ją obsługuje, ponieważ kocioł pracuje wtedy z niższą temperaturą wody i lepiej kondensuje.

Kocioł elektryczny i ogrzewanie bezpośrednie

Przy kotle elektrycznym termostat podłącza się do jego wejścia podobnie jak przy kotle gazowym. Przy elektrycznym ogrzewaniu podłogowym lub grzejnikach elektrycznych stosuje się inne termostaty, które załączają bezpośrednio obwód grzewczy i często mają czujnik podłogowy. Dobiera się je do mocy obwodu i podłącza do instalacji 230 V, więc zawsze jest to praca dla elektryka.

Pompa ciepła

Pompy ciepła mają zwykle własną regulację pogodową i panel pokojowy producenta. Uniwersalny termostat podłącza się do nich tylko do wejścia, które producent do tego przewidział. Źle podłączony termostat może zbyt często wyłączać pompę, co jej szkodzi. Przed zakupem termostatu warto więc skonsultować się z instalatorem, który montował pompę.

Kilka stref

W większym domu lub przy ogrzewaniu podłogowym w każdym pomieszczeniu stosuje się regulację strefową. Każde pomieszczenie ma własny termostat, który steruje siłownikiem na rozdzielaczu lub głowicą na grzejniku, a listwa sterująca włącza kocioł, gdy ogrzewania potrzebuje choć jedna strefa. Taki układ wycenia się jako całość, a nie jako pojedynczy termostat.

• Termostat w złym miejscu. Zdarza się, że termostat wisi nad grzejnikiem albo naprzeciw okna w pełnym słońcu i ogrzewanie wyłącza się, gdy w innych pomieszczeniach jest jeszcze chłodno.
• Termostat na ścianie zewnętrznej. Zimna ściana wychładza termostat i kocioł pracuje niepotrzebnie długo.
• Niewłaściwe zaciski w kotle. Termostat zostaje podłączony do zacisków z napięciem sieciowym albo do zacisków innego urządzenia.
• Niezgodny termostat. Kupiony termostat smart nie potrafi komunikować się z konkretnym kotłem.
• Zamknięta głowica w pomieszczeniu referencyjnym. Pomieszczenie z termostatem się nie nagrzewa, a kocioł pracuje bez przerwy.
• Słaby sygnał termostatu bezprzewodowego. Kocioł czasem nie otrzymuje polecenia i przestaje grzać.
• Rozładowane baterie. Niektóre termostaty przy słabych bateriach przestają załączać kocioł. Wymiana raz w roku przed sezonem zapobiega problemowi.

Podłączenie termostatu do kotła i wszelkie prace przy napięciu sieciowym 230 V należą do elektryka z ważnym świadectwem kwalifikacyjnym, potocznie nazywanym uprawnieniami SEP. Świadectwa wydaje się obecnie na 5 lat, a dawne świadectwa bezterminowe straciły ważność, dlatego warto poprosić wykonawcę o aktualny dokument. Producenci termostatów zalecają montaż przez przeszkolonego instalatora. Przy kotle gazowym nie wolno ingerować w część gazową, takie prace wykonuje wyłącznie osoba z uprawnieniami gazowymi. Regulację kotła i jego przeglądy wykonuje serwisant uprawniony do danej marki. Część producentów kotłów uzależnia gwarancję od tego, by ingerencje w kocioł wykonywał autoryzowany serwis. Jeśli przy montażu powstaje nowy obwód 230 V, należy wykonać pomiary elektryczne i sporządzić z nich protokół.

• termostat jest na ścianie wewnętrznej, na wysokości około 1,5 m, z dala od słońca i źródeł ciepła,
• po podniesieniu temperatury na termostacie kocioł uruchamia się w ciągu kilku minut,
• po obniżeniu temperatury kocioł wyłącza się lub zmniejsza moc,
• wyświetlacz pokazuje temperaturę zgodną z termometrem w pomieszczeniu,
• przy termostacie bezprzewodowym odbiornik sygnalizuje połączenie także z miejsca montażu termostatu,
• obudowa termostatu i kotła jest zamknięta, a przewody nie zwisają luzem,
• program jest ustawiony i potrafią go Państwo zmienić,
• mają Państwo instrukcję, a przy termostacie smart dostęp do aplikacji.

Jeśli termostat wskazuje inną temperaturę niż zwykły termometr w pomieszczeniu, większość modeli pozwala na korektę wskazania o kilka dziesiątych stopnia, a nawet o kilka stopni. Salus w regulatorach z serii RT przewiduje korektę wskazania w zakresie plus minus 3 °C.

Cena robocizny w cenniku NUMIQ wynosi około 150 zł za sztukę za podłączenie i montaż termostatu pokojowego, do tego około 4 zł za drobne materiały eksploatacyjne. Cena nie obejmuje samego termostatu. Stawki różnią się w zależności od regionu i miasta, w dużych miastach są zwykle wyższe.

Na końcową kwotę wpływa:

• czy przewód od kotła do miejsca montażu termostatu jest już przygotowany,
• termostat przewodowy, bezprzewodowy lub smart oraz liczba urządzeń do sparowania,
• typ kotła i dostępność jego zacisków,
• konieczność poprowadzenia nowego przewodu, wykucia bruzd i ich zaprawienia,
• regulacja kilku stref lub obiegów,
• regulacja kotła przez serwisanta.

Prace powiązane można wycenić osobno, na przykład przygotowanie pod podłączenie smart termostatu, wymianę zaworu termostatycznego albo kucie bruzdy pod przewód. Kolejne pozycje znajdą Państwo w dziale instalacje elektryczne.

Ile można zaoszczędzić dzięki termostatowi pokojowemu?

Oszczędność zależy od tego, jak ogrzewano wcześniej. Najwięcej daje termostat programowalny, który obniża temperaturę w nocy i pod nieobecność domowników. Każdy stopień niższej temperatury w pomieszczeniu zmniejsza zużycie ciepła.

Czy termostat działa z każdym kotłem?

Większość kotłów gazowych ma zaciski dla zwykłego termostatu dwustanowego. Funkcje zaawansowane, takie jak OpenTherm czy sterowanie przez aplikację producenta, działają tylko z kompatybilnymi kotłami. Proszę sprawdzić to w instrukcji kotła przed zakupem termostatu.

Lepszy termostat przewodowy czy bezprzewodowy?

Przewodowy jest niezawodny i nie potrzebuje sygnału radiowego, ale wymaga przewodu. Bezprzewodowy można zamontować w dowolnym miejscu bez kucia, potrzebuje jednak dobrego zasięgu i wymiany baterii.

Jaką temperaturę ustawić?

W salonie zwykle ustawia się od 20 do 22 °C, w sypialni na noc mniej. Przy niskiej temperaturze w rzadziej używanych pomieszczeniach warto kontrolować wilgotność, aby nie pojawiła się pleśń.

Czy termostat może wisieć w kuchni?

Nie jest to dobre miejsce. Podczas gotowania temperatura rośnie i termostat wyłącza ogrzewanie, nawet gdy w innych pomieszczeniach jest chłodno.

Jak często wymieniać baterie w termostacie?

W typowych termostatach na dwie baterie AA lub AAA wystarczają one zwykle na około rok, zależnie od modelu. Częste używanie podświetlenia skraca ten czas. Baterie rozsądnie jest wymienić jesienią, przed rozpoczęciem sezonu grzewczego.