Açık hücreli püskürtme köpük yalıtım (20-25 cm)

Bu işi püskürtme makinesi olan, eğitimli bir ekip yapar. Kendi başınıza yapmanız mümkün değildir. Bileşenlerin doğru oranda karıştırılması, doğru sıcaklığa getirilmesi ve buharlara karşı korunma gerekir. Ayrıca iş çoğu zaman yüksekte ve dar alanda yapılır. Genel akış şöyledir:

1. Keşif ve ölçüm: uygulayıcı çatı iskeletine, mertek derinliğine ve kiremit altı örtünün durumuna bakar, katman kalınlığını önerir.
2. Hazırlık: toz ve kir temizlenir, pencereler, zemin ve kirlenmemesi gereken her şey örtülür.
3. Püskürtme: köpük kademeli olarak, birkaç geçişte, anlaşılan kalınlığa ulaşana kadar uygulanır.
4. Traşlama: mertek hizasından taşan köpük sertleştikten sonra kesilir ki asma tavan düzgün monte edilebilsin.
5. Kalınlık kontrolü: katman birkaç farklı noktadan ölçülür.

Köpük neredeyse hemen elle tutulacak sertliğe gelir. Yine de püskürtme sırasında ve sonrasında birkaç saat boyunca koruyucu ekipmanı olmayan kimse ortamda bulunmamalı, alan havalandırılmalıdır. Kesin süreyi köpük üreticisi belirtir. Müstakil bir evin çatı arası genellikle bir iş gününde biter.

Açık hücreli köpük, aynı kalınlıkta kapalı hücreli köpüğe göre biraz daha zayıf yalıtır. Bu yüzden daha kalın uygulanır. 20-25 cm, yaşam alanına dönüştürülmüş çatı katlarında eğimli çatı ve tavanlar için yaygın bir kalınlıktır. Pek çok ahşap çatıda bu kalınlık mertek aralarına sığar, gerekirse altına ince bir çıta ilave edilir.

Daha iyi bir enerji standardı hedefliyorsanız ya da yazın çatı katının aşırı ısınmasından şikâyetçiyseniz 30-35 cm de düşünülebilir. O durumda daha fazla malzeme harcanır, püskürtme uzar ve merteklerin altına ek çıtalama gerekebilir. Bu da çatı katının iç yüksekliğini bir miktar azaltır.

Hangi kalınlığın size uygun olduğu yalnızca santimetreyle belirlenmez. Asıl önemli olan, kalınlıktan ve kullanılan köpüğün ısı iletkenliğinden hesaplanan toplam ısıl dirençtir. Türkiye'de binalardaki ısı yalıtımı için temel başvuru TS 825'tir. Çatıyı birkaç yıl sonra yeniden açmak kimsenin işine gelmeyeceği için hesapta biraz cömert davranmak mantıklıdır.

Neden çatı arası için özellikle açık hücreli köpük? Hücreleri birbirine bağlı olduğundan yumuşak ve hafiftir, su buharını geçirir. Böylece çatı küçük nemlenmeleri daha iyi tolere eder, ayrıca köpük yağmurun sesini de iyi keser. Kapalı hücreli köpük daha sert ve suya daha dayanıklıdır, daha çok teras çatılarda, subasmanlarda ve temellerde kullanılır.

Köpük çatının yalnızca bir katmanıdır. Bütünün çalışması için diğer katmanlar da doğru olmalıdır:

• kiremidin altında su yalıtım örtüsü ve havalandırma boşluğu bulunmalı, köpük doğrudan kiremide püskürtülmemeli,
• sıcak tarafta, yani oda tarafında, tasarıma göre buhar kesici ya da buhar freni olmalı, türüne ve yerine bir mühendis veya mimar karar vermeli,
• çatı baştan yapılıyorsa yalıtımın üstüne kontrlata ve kiremit latası gelmeli.

Poliüretan yanıcı bir malzemedir. Bu yüzden yaşam alanı olarak kullanılan çatı katında üzeri mutlaka kaplanır, örneğin alçıpan asma tavanla. Bu işi genellikle bir alçıpancı yapar. Baca çevresinde köpük üreticisinin belirttiği mesafeye uyulur. Apartmanda çatı arasını yalıtmak istiyorsanız önce apartman yönetimi ve kat malikleriyle konuşun, çünkü çatı ortak alandır.

İşin zorluğu, dolayısıyla maliyeti, sahadaki koşullara bağlıdır. İşi kolaylaştıran durumlar:

• az geçişli, büyük ve düz bir yüzey,
• kuru, temiz, açık ve rahat ulaşılan bir çatı iskeleti,
• seçilen kalınlık için yeterince derin mertekler.

İşi zorlaştıran durumlar:

• çatı pencereleri, dereler ve çıkmalarla dolu girintili bir çatı,
• eski yalıtımın sökülmesi ya da kiremit altı örtünün onarılması gereği,
• soğuk veya nemli zemin, bu durumda beklemek ya da ortamı ısıtmak gerekir,
• hortumların içinde oturulan bir evin içinden geçirilmek zorunda kalınması.

Sorunların çoğu malzemeden değil, hazırlıktan ve seçimden kaynaklanır. Uygulamada sık görülenler:

• teklif ucuz görünsün diye katman inceltilir ve çatı gereken ısıl dirence ulaşmaz,
• nemli ya da donmuş ahşaba püskürtülür, köpük iyi tutunmaz ve zamanla ayrılabilir,
• buhar kesici veya buhar freni unutulur, katmanlar arasında nem birikir,
• köpük havalandırma boşluğu bırakılmadan doğrudan kiremit altına püskürtülür,
• teklifler yalnızca metrekare rakamına göre karşılaştırılır, oysa her biri farklı kalınlık hesaplamıştır.

Teklifleri karşılaştırırken firmanın hangi kalınlığı ve hangi köpük türünü yazdığına mutlaka bakın. Ancak aynı kalınlıktaki ya da aynı ısıl direnci veren teklifler karşılaştırılabilir. Kullanılacak köpüğün teknik föyünü ve benzer çatılardan referansları da isteyin.

Yalıtımın üstü kapatılmadan önce işi gözden geçirin. Sonradan ulaşmanız neredeyse imkânsızdır.

• katman kalınlığı birkaç noktadan ölçülmüş ve anlaşılan değere uyuyor,
• köpük kesintisiz, duvar üstü, mahya ve geçişlerde delik ya da boş köşe yok,
• köpük merteklere iyi tutunmuş, hiçbir yerde ayrılmıyor,
• fazla köpük mertek ya da çıta hizasında düzgünce traşlanmış,
• kiremit altındaki havalandırma boşluğu açık kalmış,
• baca çevresi üreticinin talimatına göre yapılmış,
• buhar kesici veya buhar freni tasarıma göre yerleştirilmiş ve çevre elemanlara bağlanmış,
• uygulayıcı kullanılan malzemeyi ve gerçek kalınlığı gösteren, garantiye esas belgeyi teslim etmiş.