Püskürtme poliüretan köpük yalıtım: kapalı hücreli

Püskürtme poliüretan köpük, iki sıvı bileşenin, poliol ile izosiyanatın karışmasıyla oluşur. Bu iki bileşen ancak püskürtme tabancasının içinde karışır. Karışım hemen köpürür ve birkaç saniye içinde katılaşır. Köpükte nasıl hücreler oluşacağı, karışımın formülüne ve yoğunluğuna bağlıdır.

• Kapalı hücreli (sert köpük): Hücreler kapalıdır ve içleri gazla doludur. Köpük sağlamdır, şeklini korur, suyu da su buharını da neredeyse hiç geçirmez. Yoğunluğu genellikle 35 kg/m³ üzerindedir, kapalı hücre oranı ise yaklaşık %90 ve üzeridir.
• Açık hücreli (yumuşak köpük): Hücreler birbirine bağlıdır. Köpük hafif ve esnektir, buharı geçirir ve sesi daha iyi söndürür. Nem ise ona iyi gelmez. Çoğunlukla kuru iç mekânlarda kullanılır.

Sert köpük neden yerden tasarruf için de tercih edilir? Üreticilere göre ısı iletkenlik değeri (λ) yaklaşık 0,025 W/(m·K) civarındadır. Yumuşak köpükte bu değer kabaca 0,037 W/(m·K) olur. Yani aynı yalıtım etkisi için daha ince bir katman yeter. Bunu özellikle kirişleri alçak bir çatı katında, odanın yüksekliğinden kaybetmek istemediğinizde fark edersiniz.

Sert köpük, suya dayanıklı ve mekanik olarak sağlam bir yalıtımın gerektiği her yere uyar:

• Eğimli çatılar ve çatı katları: Köpük, kirişlerin arasını doldurur. Baca ve çatı pencerelerinin çevresindeki zor detayları da sızdırmaz hâle getirir.
• Düz çatılar ve teraslar: Köpük dışarıdan püskürtülür, ardından koruyucu bir kaplama boyasıyla veya başka bir katmanla örtülür.
• Temeller, subasmanlar ve bodrum duvarları: Toprakla ya da sıçrayan suyla temas eden bölümler için uygundur.
• Depolar, atölyeler, tarım binaları ve soğuk hava depoları: Saç veya betondan büyük yüzeylerin hızlıca yalıtılması gereken yerlerde kullanılır.

Eğimli çatıda püskürtme, çatı katmanlarının yalnızca biridir. Çatı ustasının işleriyle bağlantılıdır: su yalıtım örtüsü veya ahşap kaplama, çıtalama ve kiremit. Çatının katman düzenini bir mühendis veya mimar belirlemelidir. Sert köpük tek başına neredeyse buhar geçirmez. Bu yüzden çoğu zaman ayrı bir buhar kesici gerekmez. Yine de karar sistemin kendisine bağlıdır. Ahşap kirişlerin nem içinde kapalı kalmaması da gerekir. Köpüğün doğrudan kiremitlerin alt yüzüne püskürtülmesi önerilmez. Aksi hâlde çatıyı ileride onarmak çok zahmetli olur.

Bu işi her zaman püskürtme makinesi olan uzman bir firma yapar. Püskürtme sırasında izosiyanat solunum yollarını tahriş eder. Bu yüzden uygulayıcının maske veya solunum cihazı takması gerekir. Diğer herkes çalışma süresince ortamın dışında kalmalıdır. Bu, kendi başınıza yapabileceğiniz bir iş değildir.

1. Yapıyı incelemek, katman kalınlığını projeye göre belirlemek, çatının veya duvarın kuru olduğunu ve su almadığını kontrol etmek.
2. Pencereleri, zemini, elektrik tesisatını ve köpük bulaşmaması gereken her şeyi örtmek.
3. Yüzeyi tozdan, yağdan ve dökülen parçalardan temizlemek.
4. Hava ile yüzeyin sıcaklığını ve nemini üreticinin teknik föyüne göre kontrol etmek.
5. İstenen kalınlığa ulaşana kadar köpüğü birkaç ince kat hâlinde püskürtmek.
6. Taşan köpüğü kesmek, kalınlığı birçok noktadan kontrol etmek.
7. Ortamı havalandırmak ve üreticinin belirttiği geri dönüş süresine uymak.
8. Gerekirse üst katmanları tamamlamak: çatı katında alçıpan, düz çatıda koruyucu kaplama gibi.

İşin zorluğu, dolayısıyla metrekare başına maliyet, binadan binaya değişir. İş şu durumlarda daha kolaydır:

• Yüzeyler büyük, düz ve rahat ulaşılabilir olduğunda
• Yüzey kuru ve temiz olup uzun bir hazırlık gerektirmediğinde
• Ortam boş olduğunda ve çok fazla örtme işi gerekmediğinde

İş şu durumlarda zorlaşır:

• Katman kalın olduğunda ve birkaç seferde püskürtülmesi gerektiğinde
• Çatı kirişleri girintili çıkıntılı olduğunda, çatı katı alçak olduğunda ya da baca, boru ve pencere çevresinde çok sayıda detay bulunduğunda
• İş küçük olduğunda, çünkü makinenin getirilmesi az metrekareye bölünür
• Üstüne yangına karşı veya koruyucu bir kaplama gerektiğinde

Uygulamada nemli yerlerde, örneğin subasmanda veya düz çatıda, daha ucuz olan açık hücreli köpüğün seçildiği sık görülür. Bu köpük nemi emer ve zamanla etkisini kaybeder. Diğer yaygın sorunlar şunlardır:

• Yüzeyin iyi hazırlanmaması: Toz, yağ veya nem yapışmayı zayıflatır. Köpük ilerleyen zamanda kalkabilir.
• Uygun olmayan havada püskürtme: Soğukta veya yüksek nemde köpük düzensiz kabarır ve düzensiz sertleşir.
• Anlaşılandan ince katman: Bu durumda yalıtım, projede hesaplanan etkiyi vermez.
• Güneşte açık bırakılan köpük: UV ışınları poliüretan köpüğü yavaş yavaş bozar. Bu yüzden dış mekânda köpüğün üstü her zaman örtülmelidir.
• Yangın korumasının eksik olması: Standart poliüretan köpük, TS EN 13501-1'e göre çoğunlukla E sınıfı yangına tepki grubundadır. Bu yüzden oturulan bir çatı katında genellikle alçıpan gibi bir malzemeyle kapatılması gerekir. "Yanmaz köpük" ifadesine temkinli yaklaşın ve somut sınıflandırmayı isteyin.

Sipariş vermeden önce teknik föyü, performans beyanını ve yangına tepki sınıfı bilgisini isteyin. Katman kalınlığını doğrudan teklifte yazdırın. Teklifleri yalnızca aynı alan ve aynı kalınlık üzerinden karşılaştırın.

• Katman kesintisiz, deliksiz ve çatlaksız, alt yüzeyin göründüğü bir yer yok
• Kalınlık anlaşmaya uygun, birçok noktada iğneyle batırarak veya ölçerek kontrol edilmiş
• Köpük yüzeye sağlam tutunmuş, bastırıldığında kalkmıyor
• Yüzey düzgün, büyük kabarcıklar ve yumuşak, yapışkan bölgeler yok
• Baca, pencere ve geçiş noktalarının çevresi özenle kapatılmış
• Pencerelere, zemine ve tesisata köpük bulaşmamış
• Havalandırmadan sonra ortamda belirgin bir koku kalmamış
• Teknik föy, yangına tepki sınıfı bilgisi ve garanti koşulları elinizde