Chevron desen parke döşeme

İki desen ilk bakışta birbirine benzer. Fark, parçaların uçlarındadır. Klasik balık sırtında parçaların uçları düzdür. Parçalar birbirine dik açıyla ve kaydırılarak dizilir, bu yüzden kenarda kırık, dişli bir çizgi oluşur. Chevron'da ise uçlar genellikle 45° ya da 60° açıyla kesilmiştir ve parçalar tek bir sivri noktada buluşur. Sonuçta basamaksız, temiz bir ok çizgisi elde edilir.

Chevron parkeler çoğunlukla fabrikada kesilmiş olarak gelir ve iki tiptir: sol ve sağ parçalar. Usta bunları plana göre sırayla yerleştirir. Şantiyede kesim genellikle duvar kenarlarında, geçişlerde ve kapı kasalarının çevresinde yapılır.

Ok desende zemin, düz döşemeye göre daha da önemlidir. Zemindeki her bozukluk, uçların birleştiği noktada kayma olarak kendini gösterir. Şap düz, sağlam, çatlaksız ve kuru olmalıdır.

• Düzgünlük: genellikle 2 metrelik mastar altında yaklaşık 2 mm sapma sınır olarak kabul edilir. Zemin bundan kötüyse usta önce astar sürer, sonra kendinden yayılan tesviye harcıyla düzeltir.
• Nem: cihazla ölçülür, çoğu zaman karbür yöntemiyle (CM). Çimento esaslı şap için genellikle yaklaşık yüzde 2 CM'ye kadar değer istenir. Anhidrit şapta bu sınır belirgin şekilde düşüktür, yerden ısıtmada ise daha da sıkıdır. Geçerli olan, yapıştırıcı ve parke üreticisinin verdiği değerlerdir.
• Sağlamlık ve temizlik: şapın üst katmanı zayıf ve tozuyorsa yüzey zımparalanır, ardından iyice süpürülür ve vakumlanır. Yapıştırıcının altında kalan toz, parçaların kalkmasının sık görülen sebeplerinden biridir.

Parkeler döşenmeden önce birkaç gün, genellikle en az iki gün, döşenecekleri odada bekletilmelidir. Böylece ahşap odanın sıcaklığına ve nemine alışır. Bu sırada sıva ve şap gibi ıslak işler bitmiş, oda da normal oda sıcaklığına gelmiş olmalıdır.

1. Odayı ölçmek, duvarların dik açıda olup olmadığını kontrol etmek ve desenin ana eksenini belirlemek. Eksen genellikle ışığın geldiği yönde ya da odanın en uzun doğrultusunda seçilir.
2. Ekseni zemine lazerle ya da tebeşirli iple işaretlemek ve komşu odalara nasıl bağlanacağını planlamak.
3. İlk sırayı yapıştırmadan kuru dizmek. Böylece duvar kenarlarında simetrik bir görüntü elde edilir ve ince şeritler oluşmaz.
4. Yapıştırıcıyı dişli mala ile küçük bir alana sürmek. Alan, yapıştırıcının açık kalma süresi içinde kaplanabilecek kadar olmalıdır.
5. Sol ve sağ parçaları uçları tam eksene oturacak şekilde yerleştirmek ve her birini iyice bastırmak.
6. Her sıradan sonra ok yönünü, birleşimlerin sıkılığını ve düzgünlüğü kontrol etmek. Küçük bir sapma her yeni sırada büyür.
7. Kenarları gönye testeresiyle kesmek ve duvar diplerinde üreticinin önerdiği genleşme boşluğunu bırakmak.
8. Yapıştırıcının kurumasını beklemek. Parke fabrikada vernikli değilse zemini gerektiği kadar zımparalamak ve vernik ya da yağla bitirmek.
9. Süpürgelikleri ve geçiş profillerini takmak.

Chevron neredeyse her zaman tüm yüzeye yapıştırılır. Su içermeyen elastik yapıştırıcılar kullanılır, çoğunlukla silan esaslı (MS polimer) ya da poliüretan. Su bazlı yapıştırıcı ahşabı şişirip çarpıtabilir. Elastik silan yapıştırıcılar ahşabın doğal hareketini iyi karşılar ve yerden ısıtmalı zeminlerde de sık kullanılır. İki bileşenli poliüretanlar çok sağlam bir bağ verir, ama karışım oranına dikkat ister. Ne kadar yapıştırıcı gerektiğini, mala dişinin büyüklüğüne ve zeminin düzgünlüğüne göre üretici belirtir.

Yüzer döşeme için klik kilitli chevron parkeler de vardır. Ancak bu desende daha az kararlıdırlar ve büyük alanlarda daha çok oynarlar. Bu yüzden ustalar yapıştırmayı tercih eder.

• Ağaç türü: Türkiye'de de en çok meşe döşenir. Meşe sert ve ölçü olarak oldukça kararlı bir ağaçtır. Dişbudak, ceviz ya da egzotik türler de mümkündür, ama daha dikkatli değerlendirme ister.
• Masif ya da çok katmanlı parke: masif parke defalarca zımparalanabilir, fakat nem değişimlerine daha hassastır. Çok katmanlı parke daha kararlıdır ve yerden ısıtmaya daha uygundur. Kaç kez yenilenebileceği üst ahşap katmanın kalınlığına bağlıdır.
• Vernik ya da yağ: vernik daha dayanıklıdır ve kolay temizlenir. Yağ daha doğal görünür ve bölgesel olarak onarılabilir, ancak düzenli bakım ister.

Yerden ısıtma varsa şap, döşemeden önce tesisatçının ya da sistemi kuran firmanın hazırladığı plana göre ısıtılarak kurutulmalıdır. Döşemeden sonra da ısıtma yavaş yavaş açılmalıdır.

En belirleyici etken zeminin durumudur. Tek bir dikdörtgen odada düz ve kuru bir şap, usta için en rahat durumdur. Şu durumlar ise işi ve süreyi uzatır:

• düzeltilmesi ya da kuruması beklenmesi gereken bozuk, çatlak veya nemli şap,
• girintili çıkıntılı plan, nişler, kolonlar ve çok sayıda kapı kasası,
• eşikle bölünmeden birkaç odadan geçen kesintisiz desen,
• dik açıda olmayan duvarlar, çünkü kenarlar düzensiz kesilmek zorunda kalır,
• fabrikada bitmiş yüzey yerine yerinde zımpara ve vernik.

Açılı kesimler nedeniyle düz döşemeye göre daha fazla fire çıkar. Malzeme siparişinde bunu hesaba katın. Apartmanda oturuyorsanız gürültülü çalışmanın hangi saatlerde yapılabileceğini önceden apartman yönetimine sorun. Alt kattaki kat malikleri adım sesinden rahatsız olmasın diye uygun bir ses yalıtımı altlığı konusunu da ustayla konuşun.

Bu iş kendin yap için uygun değildir. Gönye testeresi, lazer ve açılı döşeme deneyimi olmadan desenin kayma riski yüksektir. Düzeltmek ise çoğu zaman zeminin bir kısmını sökmek demektir.

• Yanlış kurulan eksen: oklar yavaş yavaş duvardan uzaklaşır ya da odanın ortasına denk gelmez.
• Nemli ya da bozuk zemine yapıştırma: boşluklar oluşur, parçalar basınca tok ses verir ve zamanla gevşer.
• Uygun olmayan yapıştırıcı: su bazlı ya da fazla sert yapıştırıcı ahşabın hareketini karşılayamaz.
• Genleşme boşluğu bırakmamak: zemin duvar diplerinde ve sabit engellerin yanında kabarabilir.
• Ahşabı ortama alıştırmamak: döşemeden sonra ahşap ölçü değiştirir ve birleşimlerde aralıklar açılır.
• Yapıştırıcının açık kalma süresini aşmak: parça kurumuş yapıştırıcının üzerine konur ve tüm yüzeyiyle tutmaz.

Teslim alırken zemini gün ışığında dolaşın ve kapı gibi uzak bir noktadan da bakın. Şunlara dikkat edin:

• okların anlaşılan yönde düz gitmesi ve uçların tek bir çizgide buluşması,
• uç birleşimlerinin sıkı olması, görünür aralık ve yükseklik farkı bulunmaması,
• parçalara hafifçe vurduğunuzda boş ses gelmemesi, çünkü bu altında boşluk olduğunu gösterir,
• duvar kenarlarının simetrik olması ve ince şeritler bulunmaması,
• genleşme boşluğunun süpürgelikle kapatılmış olması ve süpürgeliğin zemine değil duvara sabitlenmesi,
• diğer zeminlere geçişlerin düz ve profillerin sağlam olması,
• yüzeyde leke, verniğe karışmış toz ya da boyanmamış yer bulunmaması,
• zemin nem ölçüm sonucunun, kullanılan yapıştırıcının türünün ve bakım talimatlarının size verilmiş olması.