Parke zımparalama, macunlama ve 3 kat vernik (komple)

İşe başlamadan önce odayı boşaltmanız gerekir: mobilyalar, halılar ve süpürgelikler çıkarılır. Parkeci sonra zemini kontrol eder. Yerinden oynayan, gıcırdayan ya da üzerinde nem izi olan parçalar var mı, bakar. Bu yerler zımparadan önce onarılmalıdır, yoksa sorun yeni verniğin altında sadece gizlenmiş olur.

1. Büyük bir tamburlu ya da bantlı zımpara makinesiyle kaba zımpara yapılır. Bu adım eski verniği alır ve parçalar arasındaki yükseklik farklarını giderir.
2. Büyük makinenin ulaşamadığı kenarlar ve köşeler küçük bir kenar zımparasıyla tamamlanır.
3. Macunlama: zemininizden çıkan zımpara tozuna bir bağlayıcı karıştırılır ve bu karışım spatulayla bütün yüzeye çekilir. Böylece macunun rengi ahşabın rengine çok yakın olur.
4. Macun kuruyunca ince zımparaya geçilir, genellikle disk zımparayla. Bu adım fazla macunu alır ve yüzeyi eşitler.
5. Vernikte toz tanesi kalmaması için zemin iyice süpürgeyle çekilir.
6. Astar vernik ahşabın gözeneklerini kapatır ve onu sonraki katlara hazırlar.
7. Astar kuruduktan sonra kabaran lifleri almak için yüzey ince bir zımpara filesiyle hafifçe geçilir.
8. İki kat son vernik sürülür. Katlar arasında üreticinin belirttiği kuruma süresine uyulur.

Zımpara, kaba numaradan ince numaraya doğru birkaç geçişte yapılır. Parkeci bir numarayı atlarsa kaba kâğıdın bıraktığı çizgiler ahşapta kalır ve vernik bunları daha da belirgin hale getirir.

Fiyat listesinde birbirine yakın iki kalem görürsünüz. Komple yenilemede zımpara, bütün yüzeyin macunlanması ve üç kat vernik vardır. Sadece zımpara ve vernik kalemi ise parkeler iyi durumdayken, belirgin aralıklar yokken ve zımparalayıp verniklemek yeterliyken tercih edilir. Macunlamanın kapsamı ve kat sayısı tekliften teklife değişir, bu yüzden sipariş vermeden önce neyin dahil olduğunu sorun.

Hangisine ihtiyacınız olduğu zeminin durumuna bağlıdır:

• aralıkları açılmış ve derin çizikleri olan eski masif parke neredeyse her zaman macunlu komple işi ister,
• az yıpranmış, aralıksız bir zemin için zımpara ve vernik yeterli olur,
• antre, mutfak ya da ofis gibi çok kullanılan yerlerde daha basit işte bile birden fazla kat vernikte ısrar etmeye değer.

Belirleyici olan bir başka nokta da lambanın (dil kısmının) üstünde kalan ahşap kalınlığı, yani zımparayla alınabilecek katmandır. Masif parke genellikle birkaç kez yenilenebilir. Eski apartmanlarda sık görülen mozaik parke ve üst katmanı ince olan lamine (çok katmanlı) parke ancak dikkatli zımparalanabilir, bazen de hiç zımparalanamaz. Laminat ve vinil zemin zımparalanmaz.

Evlerde bugün çoğunlukla su bazlı vernik kullanılır. Kokusu azdır, çabuk kurur ve çocuk odalarına da uygundur. Sertleştiricili çift bileşenli vernikler aşınmaya daha dayanıklıdır, bu yüzden antre, kalabalık salonlar ya da ofisler için seçilir. Solvent bazlı vernikler serttir ama daha çok kokar ve iyi havalandırma ister. Evlerde giderek daha az tercih edilirler.

Parlaklık derecesi hem görünümü hem bakımı etkiler:

• mat doğal durur, çizik ve toz en az onda görünür,
• yarı mat çoğu oda için dengeli bir seçimdir,
• parlak ahşabın desenini öne çıkarır ama her iz hemen göze batar.

Verniğe alternatif olarak yağ da kullanılabilir. Ahşabın doğal dokusunu korur ve bölgesel olarak onarılabilir, fakat düzenli aralıklarla yenilenmesi gerekir. Evinizde yerden ısıtma varsa parkeciye, üreticinin bu amaçla önerdiği esnek macun ve verniği sorun.

İşin zorluğunu ve dolayısıyla maliyetini en çok zeminin durumu belirler. Şu durumlar daha fazla emek ister:

• birkaç kat eski, sert ya da sararmış vernik,
• geniş aralıklar, yerinden oynamış ya da eksik parçalar,
• sudan zarar görmüş yerler ve önce düzeltilmesi gereken bozuk bir alt zemin,
• daha fazla zımpara kâğıdı tüketen meşe ya da dişbudak gibi sert ağaçlar,
• çok köşeli, girintili ve geçişli odalar,
• hazırlığın ve makine taşımanın az metrekareye bölündüğü küçük alanlar.

Buna karşılık boş bir daire, önceden sökülmüş süpürgelikler ve geniş, kesintisiz bir alan işi hızlandırır.

Pratikte ucuz ya da aceleye getirilmiş bir işin sonucu çoğu zaman birkaç ay sonra ortaya çıkar. Şunlara dikkat edin:

• deneyimsiz ellerde hobi tipi bir zımpara makinesi dalgalanma ve geri dönüşü olmayan çukurlar bırakır,
• ince zımparanın atlanması vernik altında görünen çizgiler bırakır,
• toz emişi olmadan zımparalamak tozu bütün eve yayar ve bu tanecikler sonra verniğin içinde kalır,
• katlar arasındaki kuruma süresine uyulmaması kabarma, kabuk kalkması ve lekelenme yapar,
• onarılmayan gevşek parçalar zamanla yeniden oynar ve aralıklardaki vernik çatlar,
• erken serilen halılar ve keçesiz mobilyalar taze verniğe zarar verir.

Yenilemenin ne zaman yapıldığı neden önemli? Ahşap havadaki neme tepki verir. Çok kuru ya da çok nemli havada farklı davranır ve aralıklardaki macun sonradan çatlayabilir. Bu yüzden yenileme çoğu zaman ilkbahar ya da sonbahara planlanır. Kuruma süresince kaloriferi ya da kombiyi sonuna kadar açmayın ve odada cereyan yaptırmayın.

Biten işe hem gün ışığında hem de yandan gelen ışıkta bakın, örneğin el fenerini yere yakın tutarak. Şunları kontrol edin:

• yüzey pürüzsüz ve düzgün, makine izi, dalga ya da halka yok,
• kenarlarda ve köşelerde daha koyu ya da daha kalın şeritler yok,
• aralıklar dolu ve macunun rengi ahşapla uyumlu,
• verniğin içinde kıl, toz ya da kabarcık kalmamış,
• parlaklık bütün yüzeyde aynı, mat lekeler yok,
• parçalar üzerinde yürürken gıcırdamıyor ve oynamıyor,
• kullanılan vernik ve zeminin ne zaman yüklenebileceği konusunda bilgi aldınız,
• zemini hangi ürünlerle temizleyeceğinizi ve koruyucu katı ne sıklıkla yenilemeniz gerektiğini biliyorsunuz.