Elektrikli yerden ısıtma döşeme (ısıtma matı)

Mattaki kablo, içinden akım geçtiğinde ısınır ve ısıyı yapıştırıcıya, oradan da seramiğe verir. Katman toplamda genellikle birkaç milimetre kalınlığında olduğu için zemin hızlı tepki verir. Sistemi açtığınızda sıcaklığı ayağınızın altında, içinde boru olan kalın bir şaptan çok daha önce hissedersiniz.

Zemini ılıtmak mı, ana ısıtma mı

Banyoda mat çoğunlukla zemini ılıtmak için kullanılır, yani seramiğin soğuk olmasını önler. Odayı asıl ısıtan yine kombiye bağlı radyatör veya havlupandır. İyi yalıtılmış, mantolaması yapılmış bir evde mat ana ısı kaynağı da olabilir. Bu durumda metrekare başına güç ve toplam tüketim tahminle değil, ısı kayıplarına göre hesaplanmalıdır. Matlar farklı güçlerde üretilir, piyasada yaygın olanlar yaklaşık 100 ile 200 W/m² arasındadır. Zeminin gerçekten ısıtma yapacağı yerde daha yüksek, sadece konfor istenen yerde daha düşük güç seçilir.

Tek damarlı ve çift damarlı kablo

Çift damarlı kabloda mattan yalnızca bir soğuk besleme kablosu çıkar. Bu, ısıtma yapmayan ve termostata giden bağlantı kablosudur. Mat başlangıç noktasına geri getirilmek zorunda olmadığı için döşeme daha kolaydır. Tek damarlı matta ise her iki uçta besleme kablosu vardır, bu yüzden plan iki ucun da termostatın altında buluşacağı şekilde yapılmalıdır. Çok köşeli küçük bir banyoda bu gereksiz bir zorluktur, o yüzden bugün daha çok çift damarlı mat döşenir.

Mat ne zaman uygun değildir

Bütün evin geniş bir alanını ısıtmak istiyorsanız ve ısı pompanız ya da kombiniz varsa, sulu yerden ısıtma kullanımda genellikle daha avantajlıdır. Mat esas olarak seramik, granit seramik ve doğal taş altına uygundur. Laminat, ahşap veya vinil altında daha çok ısıtma filmleri kullanılır. Alternatif olarak mat tesviye şapına gömülür ve kaplama onun üzerine yapılır. Bu durumda kaplama üreticisinin izin verdiği en yüksek yüzey sıcaklığına uyulmalıdır.

Matın kendisini sermek hızlı bir iştir. Sonucun kalitesi ise büyük ölçüde daha önce yapılan işlere bağlıdır.

Zemin

Zemin sağlam, kuru, düz ve tozsuz olmalıdır. Eski seramikler iyi tutuyorsa ve vurulduğunda boş ses vermiyorsa bazen yerinde bırakılabilir. Ancak yüzeyleri zımparalanmalı ve bir aderans astarı sürülmelidir. Büyük düzensizlikler mattan önce tesviye harcıyla düzeltilir. Kablo, çukurlarda yapıştırıcının birikmesine, tümseklerde ise üstünün ince bir tabakayla örtülmesine dayanamaz.

Matın altındaki yalıtım

Zeminin altında ısıtılmayan bir alan, bodrum, otopark ya da yalıtımsız toprak temaslı döşeme varsa ısının önemli bir kısmı aşağı kaçar. Zemin yavaş ısınır ve tüketim artar. Böyle bir durumda seramik altına uygun ince ısı yalıtım levhaları döşemek mantıklıdır, örneğin çimento kaplamalı XPS levhalar. İki ısıtılan daire arasındaki döşemelerde bu genellikle şart değildir, ama orada da yalıtım ısınma süresini kısaltır.

Elektrikçi ve tesisatçının önceden yapması gerekenler

• Termostat kutusu duvara, genellikle su sıçramayan bir yere yerleştirilmiş olmalı ve elektrik panosundan bir hat gelmelidir.
• Kutunun alt kısmından zemine, zemin sensörü için içinde koruge boru olan bir kanal ve soğuk besleme kablosu için ikinci bir kanal açılmış olmalıdır.
• Zemindeki su ve pis su tesisatı bitmiş, basınç testi yapılmış ve kapatılmış olmalıdır. Matın üstünde artık delme veya kırma yapılmamalıdır.
• Duş kanalının, giderin ve varsa küvetin yeri kesinleşmiş olmalıdır, çünkü bunların altına mat döşenmez.

Alan planı

Mat, odanın ölçüsüne göre değil, serbest alana göre seçilir. Banyo alanından küvet, duş teknesi, klozet, lavabo altındaki sabit dolap ve duvar kenarındaki şerit çıkarılır. Ayaksız mobilyaların, mutfak dolaplarının veya gömme dolabın altına kablo konmaz. Isı altlarında birikir, kablo aşırı ısınır ve mobilya da zarar görür. Çoğu üretici duvarlardan ve sabit nesnelerden birkaç santimetre uzak durulmasını önerir, kesin mesafe kılavuzda yazar.

Apartmanda oturuyorsanız, ana sigortanın ve dairenize gelen hattın ek bir cihazı kaldırıp kaldıramayacağını elektrikçiye kontrol ettirin. Binanın ortak elektrik hattıyla ilgili bir durum varsa apartman yönetimiyle de konuşun.

Döşemeden önce ölçüm

Mat yere açılmadan önce ısıtma telinin direnci ve yalıtım direnci ölçülür. Değerler etiketteki bilgiyle karşılaştırılır ve garanti belgesine yazılır. Bu ilk ölçüm, matın satıcıdan sağlam geldiğini kanıtlar. Bu kayıt olmadan, bir arıza durumunda kablonun ne zaman hasar gördüğünü göstermek zordur.

Astar ve matın açılması

Zemine, emiciliği eşitleyen ve kendinden yapışkanlı filenin tutunmasını iyileştiren bir astar sürülür. Astar kuruduktan sonra mat, soğuk besleme kablosunun çıktığı noktadan başlayarak açılır. Duvara gelince file kesilir, mat döndürülür ve ters yönde devam edilir. Her zaman sadece file kesilir, ısıtma kablosu asla kesilmez. Bir köşenin veya giderin etrafından dolaşmak gerekirse kablo fileden dikkatlice ayrılabilir ve bantla sabitlenerek serbest şekilde yönlendirilir.

Kablo yerleşiminde temel kurallar

• Kablo kendi üzerinden geçmemeli, kendine değmemelidir.
• Döngüler arasındaki aralıklar eşit kalmalıdır, aksi halde sıcak ve soğuk şeritler oluşur.
• Kablo keskin açıyla bükülmez ve dilatasyon derzlerinin üzerinden geçirilmez.
• Isıtma kablosu ile soğuk kablo arasındaki ek yeri genellikle duvara değil, zemine yerleştirilir ve gömülür.
• Soğuk besleme kablosu, ek yapmadan termostat kutusuna ulaşacak uzunlukta olmalıdır.

Zemin sensörü

Sıcaklık sensörü, ucu kapatılmış esnek bir koruge borunun içine konur. Boru duvardan zemine iner ve yaklaşık olarak iki kablo döngüsünün tam ortasında, genellikle duvardan birkaç on santimetre içeride biter. Sensör kabloya değmemelidir, aksi halde zeminin değil kablonun sıcaklığını ölçer. Koruge boru sayesinde arızalanan sensör ileride seramik kırılmadan çekilip değiştirilebilir.

İkinci ölçüm, fotoğraflar ve kroki

Mat serildikten sonra iki direnç yeniden ölçülür. Ardından farklı açılardan birkaç fotoğraf çekilir ve kablonun, ek yerinin ve sensörün konumunu gösteren bir kroki çizilir. Birkaç yıl sonra kapı stoperi ya da dolap sabitlemek için zemini delmeniz gerektiğinde bu kroki sizi büyük dertten kurtarır.

Doğrudan seramik yapıştırıcısına

Bu yöntemde yapıştırıcı doğrudan matın üzerine sürülür ve seramik içine yerleştirilir. Toplam kalınlık en düşük seviyede kalır, ama bir püf noktası var. Dişli mala kabloya kolayca takılır ve ona zarar verebilir. Ayrıca kablonun tamamen sarıldığından ve seramiğin altında hava boşluğu kalmadığından emin olmak zordur. Bu nedenle daha çok küçük alanlarda ve deneyimli bir fayansçıyla, yerden ısıtmaya uygun esnek bir yapıştırıcıyla, genellikle TS EN 12004 sınıflandırmasında C2 S1 sınıfında bir ürünle uygulanır.

Önce tesviye şapı, sonra seramik

Uygulamada daha sık iki aşamalı yol seçilir. Mat önce kendinden yayılan bir tesviye şapıyla kaplanır. Şap kablonun üstünü eşit ve havasız şekilde örter. Katman, üreticiye göre genellikle kablonun birkaç milimetre üstüne çıkar. Şap sertleştikten sonra düz ve sağlam bir zemin oluşur ve fayansçı kabloya zarar verme riski olmadan seramiği yapıştırır. Isı daha eşit yayılır, seramik de daha iyi tutar.

Su yalıtımı nereye gelir

Banyoda, özellikle duş kanalı olan duş alanında, zemin su yalıtımıyla korunmalıdır. Yaygın yöntem şöyledir: mat serilir, tesviye şapıyla kaplanır, sürme su yalıtımı ve köşe bantları bu katmanın üzerine uygulanır. Bazı sistem üreticileri farklı bir sıraya da izin verir. Belirleyici olan, kullanılan sistemin kılavuzu ve yapıştırıcı, şap ve su yalıtımının birbiriyle uyumlu olmasıdır. Su yalıtımını ve kabloyu delip geçecek dübeller için tek bir kural vardır: önce krokiye bakmak.

Isıtma matı, şebekeye sabit olarak bağlanan bir elektrikli cihazdır. Tesisata bağlantıyı, sigortayı ve koruma düzenini yalnızca yetkili bir elektrikçi yapmalıdır. Buna banyoda vazgeçilmez olan kaçak akım rölesi ve termostatın banyo bölgelerine göre doğru konumlandırılması da dahildir. Elektrikçi bağlantıdan sonra ölçüm yapar ve sonuçları yazılı olarak verir. Bu belgeyi matın garanti belgesiyle birlikte saklayın.

Hangi termostat seçilmeli

Termostat hava sıcaklığını da ölçse bile mutlaka bir zemin sensörüne sahip olmalıdır. Seramikte konforlu bir zemin sıcaklığı ayarlanır. Ahşap veya vinil kaplamalarda ise üreticinin belirttiği en yüksek yüzey sıcaklığına uyulur, bu genellikle belirgin şekilde daha düşüktür. Programlanabilir bir termostat zemini sabah ve akşam, evde olduğunuz saatlerde ısıtır, diğer zamanlarda daha serin bırakır. Çok zamanlı tarife kullanıyorsanız programı ucuz saat dilimine göre kurmak mantıklıdır. Tarifeyle ilgili ayrıntıları elektrik tedarik şirketinizden öğrenebilirsiniz.

Neleri kendiniz yapabilirsiniz, neleri yapamazsınız

Elektrikli ısıtma matı baştan sona kendi başınıza monte edilecek bir sistem değildir. Bağlantıyı ve ölçümleri bir uzman yapmalıdır. Yine de hazırlıkta çok şey yapabilirsiniz: odayı boşaltmak, eski fayansları sökmek, serbest alanın planını çizmek ve ustaların sırasını ayarlamak. Döşeme sırasında kimsenin serili matın üzerinde iş ayakkabısıyla dolaşmamasına, üzerine kova veya merdiven konmamasına dikkat edin.

Aynı büyüklükteki iki banyo arasında iş yükü ve zorluk belirgin şekilde farklı olabilir.

• Basit şekil. Çıkıntısız dikdörtgen bir serbest alan hızlı kaplanır, mat sadece açılır ve döndürülür.
• Çok sayıda köşe ve engel. Giderler, kolon borular, nişler ve eğik duvarlar bol file kesimi ve kablonun elle yönlendirilmesi demektir.
• Zeminin durumu. Düz ve sağlam beton için astar yeterlidir. Eski seramik kontrol edilip hazırlanmalı, bozuk zemin tesviye edilmelidir.
• Yalıtım levhaları. Matın altına yalıtım gerekiyorsa ek bir katman ve yapıştırma süresi eklenir.
• Duvarda hazırlığın olmaması. Termostat kutusu ve sensör kanalı yoksa bitmiş duvar kırılmak zorunda kalınır.
• Zemin yüksekliği. Eşiklerde ve bitişik zeminlerde yeni katmanın sığıp sığmayacağı ve kapının açılıp açılmayacağı önceden kontrol edilmelidir.
• Küçük alan. Küçük bir WC'de de bütün ölçümler ve ayarlar yapılır, bu yüzden metrekare başına düşen iş görece daha fazladır.

• Yapıştırma sırasında zarar gören kablo. Mala dişi veya seramiğin keskin kenarı yalıtımı keser. Isıtma bazen bir süre çalışır, ta ki nem kaçak akım rölesini attırana kadar. Bu yüzden şap döküldükten ve seramik döşendikten sonra da ölçüm yapılır.
• Koruge borusuz ya da kabloya değen sensör. Termostat çok erken kapatır ve zemin soğuk kalır, ya da bozulan sensör değiştirilemez.
• Kablonun altında hava. Kablonun sarılmadığı yerlerde aşırı ısınma olur. Bu, ömrün kısalmasına ve yapıştırıcıda çatlaklara yol açabilir.
• Mobilya altındaki mat. Ayaksız bir dolabın altında ısı birikir, mobilya şekil değiştirir, kablo da zarar görür.
• Erken çalıştırma. Yapıştırıcı veya şap sertleşmeden ısıtılırsa düzensiz kurur, seramik gevşeyebilir ya da derzlerde çatlayabilir.
• Soğuk alanın üzerinde yalıtım eksikliği. Zemin uzun sürede ısınır ve tüketim ev sahibinin beklediğinden yüksek olur.
• Duvarda ek yeri veya kısa besleme kablosu. Zemin dışında yapılan kablo eklemeleri ileride sık arıza kaynağıdır ve çoğu üretici bunu önermez.
• Kroki olmaması. Yıllar sonra biri zemini körlemesine deler ve kabloyu deler. Onarımı bir uzman yapmak zorunda kalır ve çoğu zaman seramiğin bir kısmı sökülür.

Astar, sıradan bir banyoda matın serilmesi, sensörün yerleştirilmesi ve ölçümler genellikle birkaç saatte biter. Asıl zaman alan, kuruması gereken her şeydir. Astar üreticiye göre çoğunlukla birkaç saat ister. Tesviye şapı yaklaşık bir gün içinde üzerine basılabilir hale gelir, ama seramik yapıştırmak ve özellikle ısıtmak için daha uzun süreye ihtiyaç duyar.

Isıtmanın ilk çalıştırılması yapıştırıcı ve şap kılavuzuna göre yapılır. İnce yapıştırıcı ve şap katmanlarında üreticiler genellikle yaklaşık bir hafta, daha kalın çimento esaslı katmanlarda birkaç hafta belirtir. İlk ısıtma yavaş olmalıdır: termostat düşük ayarlanır ve sıcaklık günler içinde adım adım yükseltilir. Böylece kalan nem eşit şekilde buharlaşır ve seramik gerilmeye maruz kalmaz.

Kısacası matın döşenmesinden sıcak zemine kadar birkaç gün ile birkaç hafta geçeceğini hesaba katın. Montajın kısa sürmesi, banyonun ertesi gün tam olarak kullanılabileceği anlamına gelmez.

Teslimden sonra matın neredeyse tamamı seramiğin altında kalır. Bu yüzden tüm kayıtları almakta ısrar edin ve sistemin çalıştığını ustalar gitmeden önce kontrol edin.

• döşemeden önce, döşemeden sonra ve şap ya da seramik sonrasında ölçülen direnç değerlerinin yazıldığı garanti belgesi,
• üreticinin etikette belirttiği tolerans içinde kalan ölçüm değerleri,
• kablonun, ek yerinin ve sensörün konumunu gösteren fotoğraflar ve kroki,
• ucu kapalı koruge boru içinde duran ve kabloya değmeyen sensör,
• elektrikçinin yazılı ölçüm ve test sonuçları, çalışan kaçak akım rölesi,
• zemin sıcaklığını gösteren ve kaplama türüne göre ayarlanmış termostat,
• yapıştırıcı ve şaba göre ısıtmanın ne zaman ve nasıl kademeli açılacağına dair bilgi,
• ilk ısıtmadan sonra belirgin soğuk ya da aşırı sıcak noktası olmayan, eşit ısınan bir yüzey,
• termostatın kullanım kılavuzu ve arıza durumu için montaj firmasının iletişim bilgisi.