Dış denizlik sac kaplama

Pencerenin altı hassas bir noktadır, çünkü burada pencere kasası, duvar ve ısı yalıtımı bir araya gelir. Buraya su kaçarsa bunu hemen fark etmezsiniz. Pencere yanaklarında nem lekeleri ya da pencerenin altında kabaran sıva gibi ilk belirtiler genellikle iki üç kış sonra ortaya çıkar.

Doğru takılmış bir denizlik aynı anda birkaç işi görür:

• Damlalık burnu sayesinde suyu cepheden uzağa atar
• Pencerenin duvarla birleştiği derzi nemden ve dondan korur
• Suyun mantolamanın içine sızmasını engeller
• Pencere boşluğunun altını kapatır ve pencerenin görünüşünü tamamlar

Peki sac neden doğrudan duvarın üstüne ya da harca konmaz? Çünkü su denizliğin altından mutlaka bir yol bulur. Bu yüzden önce altına su yalıtım bandı yapıştırılır. Bu bant kasa, duvar ve yalıtımın birleştiği yeri örter ve denizlik takılmadan önce kesintisiz, su geçirmeyen bir yüzey oluşturur. Sac denizlik bunun üstünde ikinci ve görünen koruma katmanıdır.

Alüminyum ekstrüzyon denizlikler bugün yeni binalarda da mantolamada da sık kullanılır. Biçimini korur, damlalık burnu hazır gelir ve boya istemez. Ancak sıcakta daha fazla genleşir, bu yüzden uzun parçalarda bunu hesaba katmak gerekir.

Galvaniz ve plastik kaplı sac, atölyede ölçüye göre bükülür. Standart dışı pencerelere, cumbalara ve kemerli açıklıklara uygundur. Plastik kaplama güneşe ve çizilmeye daha iyi dayanır, yine de ömrü genellikle alüminyumdan kısadır.

PVC denizlikler hafiftir ve kolay işlenir. Ama don ve güneş zamanla onları kırılganlaştırır, rengi solar. Uzun pencerelerde sarkmamaları için daha sık sabitleme gerekir.

Mermer, granit ve beton denizlikler Türkiye'de çok yaygındır. Görünüşün ve uzun ömrün önemli olduğu yerlerde ya da eski binalarda tercih edilir. Ağırdırlar, sağlam bir zemin isterler ve montajları daha zahmetlidir. Mantolama sonrası mevcut mermer denizlik kısa kaldığında, üzerine sac ya da alüminyum bir kaplama giydirmek sık başvurulan bir çözümdür.

İşin sabit bir sırası vardır ve her adım bir öncekinin kalitesine dayanır. Uygulamada üreticinin montaj talimatları ve kullanılan mantolama sisteminin kuralları esas alınır.

1. Zemini tozdan, harçtan ve eski yapıştırıcıdan temizlemek, kurumasını beklemek.
2. Düzgünlüğü kontrol etmek ve pencereden dışarıya doğru, genellikle en az yaklaşık 5° eğim vermek.
3. Boşluğun gerçek genişliğini kaba duvara göre değil, mantolama kalınlığı dahil ölçmek.
4. Zemine astar sürmek, su yalıtım bandını kabarcık ve kırışık bırakmadan tüm yüzeye yapıştırmak, yan yanaklara doğru kaldırmak.
5. Denizliği yapıştırıcıya ya da sızdırmazlık bandına oturtmak, arka kenarını pencere kasasının altına veya hazırlanan kanala sokmak.
6. Denizliği yanlardan sabitlemek, suyun aktığı yüzeyden asla vida geçirmemek, uzun parçalarda genleşme payı bırakmak.
7. Yan kapakları mastik ya da yapıştırıcıyla takmak ve söveyle birleşimini kontrol etmek.

Eğim en önemli noktadır. Eğim yoksa su denizliğin üstünde birikir ve kasanın altına doğru zorlar, sonraki hiçbir adım bunu düzeltemez. Denizliğin cephe yüzeyinden taşması genellikle en az yaklaşık 30 mm olmalıdır, rüzgâr ve yağmur alan cephelerde biraz daha fazlası pratikte daha iyi sonuç verir.

Denizlik ne zaman takılmalı? Genellikle mantolamadan sonra, son kat sıvadan önce. Daha erken takılırsa iskeleden çalışırken kolayca hasar görür, daha geç takılırsa bitmiş cepheye müdahale etmek gerekir. Koruyucu filmi cephe işleri bitene kadar sökmeyin, ama çok uzun da bırakmayın, güneşte yüzeye yapışabilir.

İşin zorluğu, dolayısıyla maliyeti, şantiyedeki duruma göre değişir:

• Kalın mantolamada geniş denizlikler daha fazla sabitleme ve daha hassas eğim ister
• Yüksekte çalışmak iskele ya da platform gerektirir
• Cumbalar, kemerler ve standart dışı biçimler hem imalatı hem montajı uzatır
• Bozuk veya hasarlı zemin önce onarılmalıdır
• Ağır mermer ve taş parçaları taşımak ve yerine oturtmak daha zordur
• Aynı ölçüde çok sayıda pencere ise işi hızlandırır

Teklifleri karşılaştırırken denizlik işinin ayrı kalem olarak yazılıp yazılmadığına, su yalıtım bandının, eğim verilmesinin ve yan kapakların dahil olup olmadığına bakın. Eski denizliklerin sökülmesi, pencere çevresindeki XPS söve ve iskele de sık unutulan kalemlerdir.

• Az eğim ya da hiç eğim olmaması: su birikir, kasanın altına emilir ve yanaklar nem yapar
• Su yalıtım bandının atlanması: suyun derze ve yalıtıma doğrudan yolu olur
• Kısa taşma payı: su sıvanın üstünden akar, sıva kirlenir ve dökülür
• Genleşme payı bırakmadan sıkı sabitleme: sac sıcaklık değişiminde dalgalanır, çatlar ve gevşer
• Yan kapakların kuru takılması: ilk kışta gevşer, su söveye akar
• Sacın altında ses kesici bant olmaması: yağmur damlaları gürültüyle vurur, bu özellikle yatak odasında rahatsız eder
• Denizliğin kaba duvara göre sipariş edilmesi: mantolamadan sonra kısa kalır ve yenisini beklemek gerekir

Su almış bir pencere yanağını onarmak, denizliği sökmek, zemini kurutmak ve cepheyi yeniden tamamlamak demektir. Bu yüzden bu ayrıntıdan tasarruf etmek sonunda pahalıya patlar.

Zemin katta, yerden ya da alçak ve sağlam bir basamaktan çalışabildiğiniz bir iki pencere için bu işi kendiniz yapabilirsiniz. Üst katlar ve bütün bir cephe için bir sac ustası çağırın. Acele etmeyin, çünkü eğimde ve bant birleşimlerinde yapılan hatalar ancak sonradan belli olur.

1. Eski denizliği ve kapakları pencere kasasına zarar vermeden dikkatle sökmek.
2. Zemini temizlemek ve kurutmak, harç ve yapıştırıcı kalıntılarını almak.
3. Zemini düzeltmek ve pencereden dışarıya doğru eğim vermek.
4. Genişliği ve derinliği, mantolama ve cephe taşma payı dahil ölçmek.
5. Zemine astar sürmek, su yalıtım bandını üreticinin talimatına göre yapıştırmak ve yan yanaklara kaldırmak.
6. Ses kesici bandı yapıştırmak, denizliği yapıştırıcıya oturtmak, arka kenarı kasanın altına sokmak.
7. Denizliği yanlardan sabitlemek ve genleşme için boşluk bırakmak.
8. Yan kapakları mastikle takmak ve birleşimleri tamamlamak.
9. Denizliğe biraz su dökmek ve suyun damlalık burnuna doğru akıp akmadığını izlemek.

• Denizliğe dökülen su kendiliğinden pencereden uzağa akıyor ve hiçbir yerde birikmiyor
• Damlalık burnu cepheden taşıyor ve su sıvanın üzerinden akmıyor
• Arka kenar kasanın altına girmiş ve birleşim sızdırmıyor
• Yan kapaklar sıkıca yapışmış ve mastiklenmiş
• Sac dalgalanmıyor, oynamıyor ve vurunca tıkırdamıyor
• Yüzeyde çizik ya da ezik yok
• Koruyucu film sökülmüş
• Su yalıtım bandının denizlik kapatılmadan önceki fotoğrafları elinizde