Yağmur iniş borusu montajı

İş adımları sac ve PVC sistemlerde birbirine benzer. Asıl fark parçaların birleştirilme şeklindedir. Usta genellikle yukarıdan aşağıya doğru çalışır:

1. Borunun yerini belirlemek ve şakül ya da lazerle oluk ağzından zemine kadar dikey hattı işaretlemek. Hat pencerelerden, aydınlatmalardan ve tesisat bağlantılarından uzak tutulur.
2. Oluğun oluk ağzına (kazana) doğru eğimini kontrol etmek. Bu eğim genellikle metre başına yaklaşık 3 ila 5 mm olur. Oluk ağzı en alçak noktaya, askı kancasının kenarına binmeyecek şekilde yerleştirilir.
3. Çatı saçağının çıkıntısını iki dirsekle, yani bir öteleme setiyle geçmek. Aradaki boru parçası önce kuru olarak birleştirilip denenir, sonra tam ölçüsünde kesilir.
4. Kelepçeleri taşıyıcı duvara ya da betona sabitlemek. Kelepçe aralığı genellikle en fazla 2 metre civarında tutulur, PVC borularda daha sık konması iyi olur.
5. Boruları, üstteki boru her zaman alttakinin ağzına girecek şekilde birleştirmek. PVC'de üreticinin belirttiği genleşme payını bırakmak.
6. Zeminden yaklaşık bir metre yukarıya temizleme kapaklı parçayı, altına da çıkış dirseğini ya da yeraltı borusuna bağlantıyı takmak.
7. Oluğa su dökmek ve tüm eklemlerin sızdırmazlığını kontrol etmek.

Kelepçe borunun ortasına değil, eklem ağzının hemen altına gelir. Sıkı bağlanır ama sonuna kadar sıkılmaz, çünkü boru sıcaklık değiştikçe biraz kayabilmelidir. Sıkıca kilitlenmiş bir boru, ayazda çoğu zaman tam eklem yerinden çatlar.

Borunun çapı komşunun evine bakılarak seçilmez. Belirleyici olan, o borunun suyunu taşıdığı çatı alanının yatay izdüşümüdür. Üreticiler oluk ve iniş borusunu sabit ölçü çiftleri halinde sunar, bu eşleşmelere uymak gerekir. Geniş bir oluğun altına takılan dar bir boru, sağanakta darboğaza dönüşür ve su oluğun kenarından taşar. Çatı alanı büyükse, sürekli daha kalın boru seçmek yerine başka bir noktaya ikinci bir iniş borusu koymak çoğu zaman daha doğru çözümdür. Düz çatılarda ve girintili çıkıntılı çatılarda boyutlandırmayı TS EN 12056-3 standardına göre çalışan bir proje mühendisine bırakın.

• galvaniz sac, basit bir metal çözümdür ama çinko katmanının çizilmemesine dikkat etmek gerekir,
• boyalı (renkli) galvaniz sac, dayanıklılık ile görünüm arasında yaygın bir orta yol, pek çok renkte bulunur,
• PVC, hafiftir ve paslanmaz, ancak sıcakta daha çok genleşir, soğukta daha kırılgan olur. Daha çok alçak yapılara, garajlara ve sundurmalara uygundur,
• alüminyum ve bakır, ömrü çok uzun malzemelerdir, deneyimli bir oluk ustası ister.

Yuvarlak kesit standarttır ve su içinde en az dirençle akar. Köşeli boru daha çok modern evlerde görünüm için tercih edilir. Aynı ölçüde kapasitesi biraz daha düşüktür ve aksesuar seçeneği genellikle daha azdır.

İniş borusu bir yerde bitmek zorundadır ve sorunların çoğu tam burada çıkar. Evin dibine boşalan su, yıllar boyunca temel çevresindeki toprağı ıslatır, subasmanı ve temel su yalıtımını yıpratır.

Zemine serbest boşaltma, arazi evden dışarı doğru eğimliyse, çıkışın altında sert bir zemin ya da bina çevresinde beton tretuvar varsa ve su temelden en az kabaca bir metre uzağa akıyorsa işe yarar. Suyu komşu parsele ya da kaldırıma yönlendirmeyin, kışın orada buzlanma oluşur.

Yağmur suyu hattına bağlantı güvenilir bir çözümdür. Ancak boru ile yeraltı hattı arasına, yaprak ve yosunu hatta ulaşmadan tutan bir süzgeçli tortu tutucu konmalıdır.

Arsada toprağa sızdırma, bağlanacak bir hattın olmadığı yerlerde uygundur. Sızdırma çukuru, zeminin suyu ne kadar geçirdiğine göre tasarlanmalı, temelden ve kuyudan güvenli bir mesafeye yapılmalıdır. Yağmur suyu fosseptiğe ya da ev tipi arıtmaya verilmez. İçme suyu kuyusuna ise hiçbir şekilde verilmemelidir.

En basit durum, merdivenle ulaşılabilen tek katlı bir ev, yaygın malzemeden yuvarlak bir boru ve zemine serbest boşaltmadır. İşi uzatan ve zorlaştıran durumlar ise şunlardır:

• iskele ya da sepetli platform gerektiren yüksek bir bina,
• kelepçelerin yalıtımın içinden uzun dübellerle taşıyıcı duvara sabitlenmesi gereken mantolamalı cephe,
• eski borunun sökülmesi ve götürülmesi,
• daha hassas işçilik isteyen bakır ya da alüminyum,
• cepheye gömülü boru ya da düz çatıda parapet içinden geçen boru, burada her ayrıntı sızıntıya daha açıktır,
• tortu tutuculu yeraltı hattına bağlantı.

Mantolama yaptıracaksanız, sabitleme noktalarını cephe işleri sürerken hazırlatmak ve yerlerinin fotoğrafını çekmek akıllıca olur. Kalın bir köpük tabakasının arkasında taşıyıcı duvarı sonradan aramak uzun sürer ve bitmiş cepheye zarar verir.

Arızaların çoğu kötü malzemeden değil, hafife alınan bir ayrıntıdan kaynaklanır. Uygulamada en sık şu hatalar görülür:

• boruların ters geçmesi: alttaki boru üsttekinin içine girer ve her yağmurda su eklemden cepheye akar,
• yalnızca sıvaya ya da köpüğe tutturulmuş kelepçeler, kar ve buz yükü altında cephe parçasıyla birlikte kopar,
• çok geniş kelepçe aralığı, metal boru sarkar, PVC boru şekil değiştirir,
• sıfır ya da ters eğimli oluk, su göllenir, içinde kir birikir ve kışın donar,
• temizleme kapaklı parçanın olmaması, ilk tıkanmada borunun sökülmesi gerekir,
• arazi eğimi ve beton tretuvar olmadan subasmanın dibine boşalan çıkış.

Mevcut bir boru sürekli taşıyorsa, sebep çoğu zaman sorunun göründüğü yerde değildir. Genellikle borunun çapı yetersizdir ya da oluğun eğimi yanlıştır.

İşi teslim alırken yağmuru bir kova ya da bahçe hortumuyla canlandırtın ve şu noktalara bakın:

• olukta hiçbir yerde su göllenmiyor ve oluk ağzına doğru rahatça akıyor,
• oluk ağzında yaprak süzgeci var,
• hiçbir eklem sızdırmıyor, özellikle çatı altındaki dirseklerde,
• üstteki borular alttakilerin ağzına geçirilmiş,
• kelepçeler taşıyıcı duvarda, eklem ağızlarının altında duruyor ve boru içlerinde hafifçe kayabiliyor,
• boru dik duruyor, aydınlatmalara ve tesisat bağlantılarına değmiyor,
• temizleme kapaklı parça takılmış ve kapağı açılabiliyor,
• su temelden yeterince uzağa ya da tortu tutucuya akıyor.