Doğal gaz tesisatı ve cihazlarının periyodik kontrolü

Gaz tesisatı ilk gün sağlam kurulmuş olsa bile zamanla değişir. Bağlantılar gevşer, hortumlar sertleşir, borular paslanır, mutfak yenilenirken vana bir dolabın arkasında kalır. Bu yüzden tesisatı belli aralıklarla kontrol ettirmek gerekir. Konut tesisatlarında kontrol genellikle birkaç yılda bir yapılır. Kombinin bakımı ise ayrıca, çoğu zaman her yıl yapılır. Bir sonraki kontrol tarihini en kolay son raporda bulursunuz, çünkü firma bunu genellikle rapora yazar.

Düzenli aralıkların dışında şu durumlarda da kontrol yaptırmak doğru olur:

• Yeni kombi, ocak ya da şofben takıldıktan sonra
• Gaz borusu uzatıldığında, kısaltıldığında ya da yeri değiştirildiğinde, örneğin mutfak yenilenirken
• Büyük bir tadilat bittiğinde ve evde uzun süre kimse oturmadıktan sonra
• Ev satılırken ya da kiraya verilirken, yeni oturan kişi tesisatın durumundan emin olmak istediğinde
• Bir arızadan, gaz kaçağından ya da tesisata yapılan herhangi bir müdahaleden sonra

Apartmanlarda kolon hattı ve bina girişindeki ana vana gibi ortak kısımlarla genellikle apartman yönetimi ilgilenir. Dairenizin içindeki borulardan ve cihazlardan ise siz sorumlusunuz.

Bir dairede ya da müstakil evde kontrol çoğu zaman yarım saat ile bir saat arasında biter. Cihaz sayısı arttıkça ve borular uzadıkça süre de uzar. Tesisatçı genellikle şu sırayla ilerler:

1. Boruları ana vanadan cihazlara kadar gözden geçirir. Sabitlemeye, pas ve hasara, borunun olmaması gereken bir yerde duvarın içine gömülüp gömülmediğine bakar.
2. Cihaz önlerindeki vanaları ve ana vanayı kontrol eder: ulaşılabilir mi, işaretli mi, rahatça kapanıyor mu.
3. Bağlantı noktalarının, rakorların ve hortumların sızdırmazlığını bir gaz dedektörüyle ya da köpüklü sıvıyla dener.
4. Cihazlara bakar: bağlantıyı, emniyet donanımlarını, alevin düzgün yanıp yanmadığını, atık gazın dışarı doğru atılıp atılmadığını kontrol eder.
5. Odanın havalandırmasını ve yanma için gereken hava girişini değerlendirir. Bu, havayı odadan alan bacalı kombilerde ve şofbenlerde özellikle önemlidir.
6. Sonuçları ve bulduğu eksikleri rapora yazar ve size açıklar.

Yeni kurulan ya da büyük ölçüde değiştirilen tesisatta ayrıca basınç testi yapılır. Boru basınçlandırılır ve belli bir süre boyunca basıncın düşüp düşmediği izlenir.

Tek ocaklı bir dairede kontrol, kombisi, şofbeni ve birkaç kata yayılan borusu olan bir evde yapılan kontrolden çok farklıdır. İşin ne kadar emek isteyeceğini, dolayısıyla maliyetini en çok şunlar belirler:

• Cihaz sayısı ve borudaki ayrılma noktalarının sayısı
• Boruların uzunluğu ve ne kadar erişilebilir olduğu, örneğin dolapların arkasında ya da asma tavanda kalan borular
• Basınç testi ya da başka ölçümlerin gerekip gerekmediği
• Tesisata ait çizim ve belgelerin olmaması, yıllar içinde düzensizce değiştirilmiş eski tesisatlar
• Kontrolün planlı bir randevu mu, yoksa arıza sonrası acil bir çağrı mı olduğu

Baca ve atık gaz borusunun durumu da ayrıca kontrol edilmelidir. Bazı firmalar bunu gaz kontrolüyle aynı ziyarette yapar. Ev satılmadan önce ya da büyük bir tadilattan sonra, aynı dönemde bir elektrikçiye elektrik tesisatını da kontrol ettirmek pratik olur.

Kontrolü yalnızca doğal gaz iç tesisatı konusunda yetkili bir firma ya da sertifikalı bir tesisatçı yapmalıdır. Hangi firmaların yetkili olduğunu bölgenizdeki doğal gaz dağıtım şirketinden öğrenebilirsiniz. Ehliyetsiz birinin hazırladığı rapor, bir sorun çıktığında sigorta şirketi karşısında işinize yaramaz. İş başlamadan önce firmanın yetki belgesini görmek istemekten çekinmeyin.

Tesisatçı bulduğu eksikleri ciddiyetine göre ayırır. Gaz kaçağı, atık gazın odaya dönmesi ya da kapanmayan bir vana gibi ciddi bir kusur varsa, sorun giderilene kadar cihaz kullanılmamalıdır. Gerekirse gaz kesilir. Borunun işaretsiz olması ya da vanaya zor ulaşılması gibi küçük eksikler kullanımı engellemez. Yine de raporda belirtilen süre içinde düzeltilmeleri gerekir. Gaz borusu ve cihazlarla ilgili onarımları yalnızca yetkili bir tesisatçı yapabilir, asla kendiniz yapmayın.

Uygulamada çok sık görülen bir durum var: ocakta yıllardır aynı eski lastik hortum kullanılıyor ya da vana yeni mutfak dolabının arkasında kalmış. Bunlar basit şeylerdir, ama kontrollerde en sık karşılaşılan eksikler arasındadır.

Gaz tesisatına kendiniz müdahale etmeyin. Ancak tesisatçının ziyaretine hazırlanabilirsiniz:

• Kombinin, ocağın, şofbenin ve ana vananın önünü açın
• Boruları ya da vanaları kapatan eşyaları kaldırın
• Eski kontrol raporlarını, kombi bakım kayıtlarını ve cihazların kullanım kılavuzlarını hazırlayın
• Cihazlarda dikkatinizi çeken şeyleri not edin, örneğin alevin sönmesi, garip sesler ya da koku

İki kontrol arasında kombiyi üreticinin önerdiği şekilde, genellikle yılda bir kez kış gelmeden bakıma vermek mantıklıdır. Bakım ile kontrol aynı şey değildir. Bakım kombinin temizliği ve ayarıyla ilgilenir. Kontrol ise boruları, vanaları ve havalandırmayı da kapsayarak tüm gaz tesisatının güvenliğini değerlendirir. Kombinin bulunduğu odayı kuru ve havadar tutun, havalandırma menfezlerini kapatmayın. Bir gaz ve karbonmonoksit dedektörü de ek güvence sağlar.

Gaz kokusu alırsanız ana vanayı kapatın, ışıkları ve elektrikli cihazları açıp kapatmayın, pencereleri açın, ortamı terk edin ve dışarıdan 187 Doğal Gaz Acil hattını ya da 112'yi arayın.

Raporu tesisatçı henüz oradayken okuyun, böylece anlamadığınız noktaları size açıklayabilir. Raporda şunların olup olmadığına bakın:

• Firmanın ve kontrolü yapan kişinin adı, yetki belgesi bilgisi, imza ve kaşe
• Evin adresi ve kontrol edilen cihazların tam listesi, model bilgileriyle
• Tesisatın kısa tanımı, sızdırmazlık testinin ve yapıldıysa basınç testinin sonucu
• Bulunan eksiklerin listesi, ciddiyet derecesi ve giderilme süresiyle
• Tesisatın güvenle kullanılıp kullanılamayacağına dair açık bir sonuç
• Kontrolün yapıldığı tarih ve bir sonraki kontrolün tarihi
• Ödeme belgesi, raporla birlikte saklayacağınız şekilde, dijital kopyasıyla birlikte