Gaz tesisatının kör tapa ile kapatılması

Hattı hemen kırıp sökmek istemiyorsanız ya da bunu yapamıyorsanız kör tapa mantıklı bir çözümdür. Boru duvarın içinde veya cephede kalır, güvenli şekilde kapatılmıştır ve ileride kontrolden sonra yeniden kullanılabilir. Tamamen sökmek ise geri dönüşü olmayan bir iştir, daha uzun sürer ve çoğu zaman duvardaki kanalların ve geçişlerin kapatılması gibi ek tadilat işleri doğurur.

Kapatma kalıcı da olabilir, geçici de. Geçici kapatma, örneğin tadilat sırasında gazın daha sonra yeniden açılacağı durumlarda kullanılır. Geçici tapanın da tamamen sızdırmaz olması ve kayda geçirilmesi gerekir. Gaz yeniden açılmadan önce hattın uzman tarafından kontrol edilmesi ve sızdırmazlık testinin tekrarlanması şarttır.

Vana zaten kapalıyken neden bununla uğraşmalı? Eski küresel vanalar ve contalar zamanla sızdırmaya başlayabilir. Bodrumda ya da şapın altında unutulmuş bir boruyu, yıllar sonra başka bir tadilatta biri delebilir veya zarar verebilir. Açık ya da kötü kapatılmış bir hat ucu, ancak yıllar sonra kendini gösteren gizli bir risktir.

Borudaki iş kısa sürer. Asıl zaman alan kısım, doğru sırayla yürütülmesi gereken hazırlıktır:

• doğal gaz dağıtım şirketinize başvurup aboneliğinizi kapatmak, aksi halde kullanmadığınız gaz için sabit kalemler gelmeye devam edebilir,
• sayacın sökülmesini dağıtım şirketinden talep etmek, sayaç şirkete aittir ve onların ekibi tarafından sökülür,
• kör tapanın tam olarak nereye takılacağını ve işten sonra sizden hangi belgeleri beklediklerini dağıtım şirketine sormak,
• apartmanda oturuyorsanız apartman yönetimiyle önceden konuşmak, çünkü kolon hattı ve tesisatın bazı bölümleri kat maliklerinin ortak kullanımındadır.

Bu işi yalnızca dağıtım şirketinin yetkilendirdiği, sertifikalı bir gaz tesisatı firması yapabilir. Ne siz ne de gaz sertifikası olmayan bir tesisatçı gaz borusuna müdahale edebilir. Bu bir tavsiye değil, zorunluluktur. Yetkili tesisatçının çalışma şekli genellikle şöyledir:

1. Tesisatı incelemek, ana vanayı, sayacın yerini ve boru güzergâhını tespit etmek.
2. Ana vanayı kapatmak ve gazın gerçekten kesildiğini doğrulamak.
3. Borudaki basıncı boşaltmak ve kalan gazı güvenli şekilde tahliye etmek.
4. Boru ucunu hazırlamak: temizlemek, gerekirse kısaltmak, dişi veya flanşı düzeltmek.
5. Borunun malzemesine ve çapına uygun kör tapayı, tapayı veya kör flanşı takmak.
6. Sızdırmazlık testi yapmak: genellikle hafif basınç altında manometreyle, bağlantı noktalarında gaz dedektörü veya köpük spreyiyle destekleyerek.
7. Yapılan işi ve test sonucunu gösteren bir tutanak hazırlamak.

Kör tapa tam olarak nereye takılır? Duruma göre değişir. Dağıtım şirketi aboneliğin genellikle kendi sınırında, yani bina girişindeki ana vananın ya da servis kutusunun hemen arkasında kapatılmasını ister. Evdeki tesisatın yalnızca bir kısmı iptal ediliyorsa, örneğin sadece ocağa giden kol, yalnızca o kol kapatılır ve gerisi kullanılmaya devam eder. Servis hattı ve dağıtım şebekesindeki işler ise dağıtım şirketinin işidir, özel bir firma bunlara dokunmaz.

Kolay ulaşılabilen, sıradan bir tesisatta yerindeki iş genellikle birkaç saat sürer. Evde kombi varsa tesisatçı çoğu zaman aynı ziyarette kombinin gaz bağlantısını da ayırır ve cihazı güvenli şekilde devre dışı bırakır.

İşin kapsamı, dolayısıyla maliyeti, evden eve değişir. İşi kolaylaştıran durumlar:

• vananın yanında veya cephedeki servis kutusunda rahatça ulaşılabilen bir boru,
• dişleri sağlam, daha yeni bir çelik ya da bakır tesisat,
• elde mevcut tesisat projesi ve dağıtım şirketi tarafından zaten sökülmüş bir sayaç.

İşi uzatan veya zorlaştıran durumlar:

• tapanın takılabilmesi için bir kısmının değiştirilmesi gereken paslı, eski borular,
• önce açılması gereken, duvar, şap veya şaft içinden geçen gizli tesisat,
• birden fazla cihaz olduğu ya da apartmanda birkaç noktanın kapatılması gerektiği durumlar,
• proje olmaması ve boru güzergâhının bilinmemesi,
• toprak altından geçen hat veya servis hattı ile iç tesisat arasındaki sınırın net olmaması.

Alışılmadık durumlarda tesisatçı genellikle önce keşfe gelir, yöntemi ondan sonra önerir.

• sadece vanayı kapatıp boruyu öylece bırakmak, vana kalıcı bir kapatma değildir,
• işi yetkisiz birine yaptırmak, bir hasar durumunda sigorta ödeme yapmayabilir,
• sayacı kendiniz sökmeye çalışmak, sayaç dağıtım şirketine aittir,
• aboneliği kapatmayı unutmak ve sabit kalemlerin faturaya yansımaya devam etmesi,
• daha sonra dağıtım şirketinin, alıcının veya kontrol yapan uzmanın isteyeceği tutanağı saklamamak,
• apartmanda yönetime danışmadan ortak tesisata müdahale etmek.

Hazırlık sırasında ya da başka herhangi bir anda gaz kokusu alırsanız ışıkları ve elektrikli cihazları açıp kapatmayın, pencereleri açın, ortamı terk edin ve dışarıdan doğal gaz acil hattı 187'yi veya 112'yi arayın.

Teslim alırken kapatılan noktayı size göstermesini isteyin ve belgeleri talep edin. Şunların tamam olup olmadığına bakın:

• kör tapa sağlam takılmış, sızıntı belirtisi yok ve müdahale noktası açıkça görülüyor,
• ana vana kapalı ve boru kullanım dışı olarak işaretlenmiş,
• tutanakta adres, tarih, kapatma yöntemi ve müdahale noktası yazılı,
• sızdırmazlık testinin sonucu ve kullanılan yöntem kayıtlı,
• tesisatçının adı, imzası, sertifika bilgisi ve firmanın kaşesi mevcut,
• dağıtım şirketi, sigorta veya alıcı istiyorsa ek kontrol raporu alınmış,
• tüm belgeler evin diğer evraklarıyla birlikte uzun yıllar saklanmak üzere dosyalanmış.