Gaz alarm cihazı montajı

Fiyat listesinde bu kalem, bir adet gaz alarm cihazının yerine takılması ve bağlanması işçiliğini ifade eder. Genellikle şunları kapsar:

• gaz türüne ve üretici kılavuzuna göre montaj yerinin ve yüksekliğinin belirlenmesi,
• montaj plakasının veya tutucunun duvara sabitlenmesi ve cihazın takılması,
• cihaz tipine göre enerji bağlantısı: prize, sabit hatta veya kontrol paneline,
• selenoid vana veya panelle bağlantı varsa sinyal kablosunun röle çıkışına bağlanması,
• cihazın çalıştırılması, sensörün ısınmasının beklenmesi ve üreticinin öngördüğü test yöntemiyle çalışma testi,
• ev sahibine ışıklı ve sesli uyarıların ne anlama geldiğinin anlatılması.

Montaja cihazın kendisi, selenoid vana, daire içinde yeni kablo çekimi, gaz borusuna yapılan müdahale ve gaz tesisatının kontrolü dahil değildir. Vananın gaz hattına takılması, gaz tesisatı firmasının yaptığı ayrı bir iştir. Bu sırada boru hattı değiştiriliyor veya uzatılıyorsa doğalgaz borusunun taşınması ve bağlantısı sayfasına da göz atabilirsiniz.

• Mutfakta gazlı ocak. En yaygın durumdur. Açık unutulan bir göz veya gevşeyen bir hortum tipik kaçak nedenleridir.
• Dairede veya müstakil evde kombi. Kombinin yanındaki dedektör, bağlantı noktalarındaki ve vanalardaki sızıntıları izler.
• Kazan dairesi ve teknik hacimler. Burada dedektör çoğunlukla alarm anında gaz girişini kesen selenoid vana ile birlikte kullanılır.
• Kiraya verilen daire. Ev sahipleri, kiracının ocağı ve kombiyi nasıl kullandığını kontrol edemedikleri için önlem olarak taktırır.
• Tüp gaz veya LPG tankı. Örneğin doğalgaz şebekesi olmayan bölgelerde, yazlıkta veya bağ evinde. LPG havadan ağırdır ve zemine yakın birikir.
• Gaz tesisatı yenilendikten sonra. Yeni hat çekildiğinde veya bir cihazın yeri değiştirildiğinde dedektör eklemek için uygun bir zamandır.

Standart konutlarda gaz alarm cihazı çoğu zaman gönüllü bir güvenlik önlemidir. Bununla birlikte bazı doğalgaz dağıtım şirketlerinin teknik şartnameleri, örneğin stüdyo (1+0) dairelerde, dışarıya açılan penceresi olmayan hacimlerde, iş yerlerinde, kazan dairelerinde veya cihazın bulunduğu mahalde ahşap tavan gibi yanıcı kaplama varsa selenoid vanaya bağlı gaz alarm cihazı ister. Kurallar dağıtım bölgesine göre değiştiği için bu durumda cihaz tipine ve bağlantı şekline tesisat projesini hazırlayan yetkili firma karar verir.

Cihaz seçiminde ve montajda verilecek en önemli karar budur. Şebekeden gelen doğalgazın büyük kısmı metandır. Havadan hafiftir ve kaçak olduğunda tavana doğru yükselir. Tüplerden ve tanklardan kullanılan LPG (propan-bütan) ise havadan ağırdır, zemine yakın kalır ve bodrum, kuyu veya şaft gibi daha alçak yerlere akar.

Bu nedenle üreticiler doğalgaz için cihazı tavana yakın, LPG için ise zemine yakın monte etmeyi öngörür. Yaygın değer her iki durumda da yaklaşık 30 cm'dir, bazı ev tipi modellerin kılavuzlarında ise tavana veya zemine en fazla yaklaşık 10 cm mesafe istenir. Bu yüzden her zaman kullanılan modelin kılavuzu esas alınır. Dedektörler ya belirli bir gaz için ya da her iki gaz için ayarlanabilir şekilde üretilir. Zemine yakın takılmış bir metan dedektörü veya tavana yakın takılmış bir LPG dedektörü kaçağı geç algılar ya da hiç algılamaz.

Gaz alarm cihazı bir karbonmonoksit dedektörü değildir. Karbonmonoksit, örneğin tıkalı bir bacada olduğu gibi kötü yanma sonucu oluşur. Onu izlemek için farklı yerleşim kurallarına sahip ayrı bir cihaz kullanılır. Bazı dağıtım şirketleri bacalı cihazın bulunduğu mahalde CO dedektörünü zorunlu tutar. Kombi, şofben ve şömine bulunan yerlerde bu nedenle çoğunlukla her ikisi birden takılır.

Tek bir gaz alarm cihazının montajı kısa süren bir iştir. İşin aksamaması ve cihazın doğru yere takılması için birkaç konuyu önceden netleştirmek faydalıdır:

• Gaz türü. Şebeke bağlantısı varsa doğalgaz, tüp veya tank varsa LPG kullanılıyordur. Cihaz buna göre satın alınır.
• Cihaz tipi. Yalnızca alarm mı istediğinize, yoksa selenoid vana ile gazın kesilmesini veya telefona bildirim gönderilmesini de isteyip istemediğinize karar verin.
• Enerji beslemesi. Uygun yükseklikte bir priz veya elektrik çıkışı olup olmadığını kontrol edin. Tavana yakın takılan doğalgaz dedektörü genellikle yeni bir kablo veya kablo kanalı içinde uzatma gerektirir.
• Tesisata erişim. Selenoid vana takılacaksa tesisat firmasının sayaç bölümüne, besleme hattına ve ana kesme vanasına rahatça ulaşabilmesi gerekir.
• Kılavuz ve belgeler. Cihazın kullanım kılavuzunu ve varsa gaz tesisatına ait proje veya kontrol belgelerini hazır bulundurun.

Vana takılacaksa gazın kısa bir süre kesileceğini hesaba katın. Montaj sırasında kombi ve ocak çalışmaz, bu yüzden en soğuk günlerin dışında bir tarih seçmek daha uygundur.

Yer seçimi

1. Evde hangi gazın kullanıldığını, doğalgaz mı LPG mi olduğunu belirlemek ve cihazın bu gaz için üretildiğini kontrol etmek.
2. Gaz yakan cihazın bulunduğu odayı ve cihaza yakın bir noktayı seçmek. Mesafe üretici kılavuzuna göre belirlenir, bazı ev tipi modellerde cihaza en fazla yaklaşık 1 metre uzaklık önerilir.
3. Yüksekliği belirlemek: doğalgaz için tavana yakın, LPG için zemine yakın, kılavuzda verilen mesafeye göre.
4. Üreticilerin uygun bulmadığı yerlerden kaçınmak: evye ve bulaşık makinesi üstü, ocağın hemen üstü ve davlumbaz yanı, pencere ve kapı kenarları, perde arkası, dolap içi, nemli ve tozlu yerler.
5. Seçilen noktada enerji beslemesinin ve vanaya veya panele giden kablonun sağlanabileceğini kontrol etmek.

Sabitleme

Montaj plakası şablona göre duvara vidalanır. Cihaz sağlam şekilde sabitlenmeli, sensör delikleri kapatılmamalıdır. Montajda çift taraflı banda güvenilmez, mutfakta ısı ve yağ buharı nedeniyle zamanla yerinden ayrılır.

Enerji bağlantısı

Gaz alarm cihazları üç yaygın versiyonda üretilir. Birincisi doğrudan prize takılır, ikincisi 230 V sabit hatta bağlanır, üçüncüsü ise bir kontrol panelinden veya güç kaynağından düşük gerilimle, genellikle 12 V ile beslenir. Sabit hat bağlantısını ve sigorta panosuna bağlantıyı yetkin bir elektrikçi yapar. Sabit bağlanan cihazların kılavuzları genellikle tüm faz iletkenlerini ayıran bir anahtar ve bağlantının yalnızca yetkin bir kişi tarafından yapılmasını şart koşar.

Selenoid vana bağlantısı

Cihazın alarm anında gazı kesmesi isteniyorsa besleme hattına bir selenoid vana takılır. Vana gaz borusuna, genellikle sayaç bölümünde ve ana kesme vanasından sonra monte edilir. Bu kısmı gaz dağıtım şirketinden yetki almış iç tesisat firması yapar. Gaz hattına yapılan her müdahaleden sonra sızdırmazlık testi yapılır. Ardından elektrikçi veya dedektörü takan usta, cihazın röle çıkışını üretici şemasına göre vanaya bağlar. Konutlarda yaygın olan elle kurmalı vanalarda gaz alarmdan sonra kendiliğinden açılmaz, önce birinin kaçağın nedenini bulması gerekir.

Çalıştırma ve test

Cihaz açıldıktan sonra sensör birkaç dakika ısınır ve dengelenir. Ardından üreticinin belirttiği yöntemle, test gazıyla veya test aparatıyla denenir. Alarmın çaldığı ve vana bağlıysa vananın kapandığı kontrol edilir. Son olarak ev sahibine ışıkların ve sesli uyarıların ne anlama geldiği anlatılır.

• Prize takılan bağımsız dedektör. En basit çözümdür, yalnızca alarm verir. Tek gaz cihazı olan bir mutfak için uygundur.
• Röle çıkışlı dedektör. Selenoid vanayı, fanı veya sireni kumanda edebilir ya da alarm sistemine sinyal verebilir. Ev tipi cihazlar genellikle gaz yoğunluğu alt patlama sınırının (APS) beşte birine ulaşmadan alarm verir, bazı modellerde iki kademeli alarm bulunur.
• Kontrol panelli sistem. Farklı odalarda birden fazla dedektör ve vanayı kumanda eden tek bir panel. Kazan dairelerinde ve büyük evlerde kullanılır. Kazan daireleri ve ticari mutfaklar için genellikle exproof (alev sızdırmaz) cihazlar tercih edilir.
• Güvenlik sistemine entegrasyon. Alarm telefona veya alarm izleme merkezine iletilir.

Piyasada Tork, İtek, Sismik, Gassel ve Safegas gibi markaların cihazları yaygındır, selenoid vanada Eska ve İtek sık görülür. CE işaretli ve ilgili Avrupa standardına uygun bir cihaz seçmek önerilir. Ev tipi cihazların fiyatı modele ve satıcıya göre değişmekle birlikte çoğunlukla yaklaşık 700 ile 2.000 TL arasındadır, dedektör ve vanadan oluşan setler de genellikle bu aralığın üst kısmında yer alır.

Sensörlerin ömrü sınırlıdır. Üreticiler çoğunlukla yaklaşık beş yıllık bir kullanım ömrü belirtir, bazı ev tipi modellerde sensör ömrü daha kısa verilir. Bu süre dolduğunda cihaz tamamen değiştirilir veya kılavuza göre sensör yenilenir. Bu nedenle montaj tarihini doğrudan cihazın üzerine yazın.

• Yanlış yükseklik. Uygulamada doğalgaz dedektörünün, enerji orada olduğu için tezgah üstündeki prize alçakta takıldığı görülür. Oysa kaçan gaz tavana yakın toplanır.
• Başka gaz için üretilmiş cihaz. Tüp gaz kullanılan bir yazlıkta tavana yakın asılmış bir metan dedektörü.
• Ocağın üstünde veya davlumbaz yanında dedektör. Buhar ve yağ sensörü kirletir, davlumbazın emişi gazı seyreltir, cihaz yanlış alarm verir veya hiç tepki vermez.
• Dolap içinde veya perde arkasında dedektör. Gaz sensöre zamanında ulaşmaz.
• Çakmakla test. Kılavuzda belirtilmeyen bir yöntemle, özellikle çakmak gazının doğrudan sensöre püskürtülmesiyle yapılan test sensöre kalıcı zarar verebilir. Birçok üretici bunu açıkça yasaklar.
• Yakında temizlik spreyleri ve solventler. Alkol, vernik, silikon ve aerosoller sensörü etkileyebilir veya alarmı tetikleyebilir.
• Unutulan kullanım ömrü. Cihaz on yıldır duvarda asılıdır, yeşil ışığı yanar, ama sensör artık gerektiği gibi tepki vermez.
• Yetkili firma olmadan takılan vana. Selenoid vana gaz hattına sızdırmazlık testi ve kontrol yapılmadan, kendi imkanlarıyla takılır.

Sık sık sebepsiz öten bir dedektörü insanlar zamanla ciddiye almaz ve er geç fişini çeker. Bu nedenle en yaygın sebepleri bilmek faydalıdır. Yarı iletken sensörler yalnızca gaza değil, bazı buharlara da tepki verir. Oje, alkollü temizleyici, saç spreyi, parfüm ve deodorant, tiner, boya sırasında kullanılan solvent veya mutfak onarımında kullanılan silikon alarmı tetikleyebilir. Dedektör ocağa çok yakın asılmışsa yemek pişirirken çıkan buhar ve tava dumanı da sorun yaratabilir.

Alarm çaldığında her zaman önce gerçek bir kaçak varmış gibi davranın. Ancak ortam havalandırıldıktan ve neden netleştikten sonra yanlış alarm ihtimalini değerlendirmek anlamlıdır. Belirgin bir neden olmadan tekrarlıyorsa sensör ömrünü tamamlamış veya cihaz yanlış yere takılmış olabilir. Bu durumda cihaz kapatılmaz, yeri değiştirilir veya cihaz yenilenir.

Yalnızca prize takılan bir dedektörü, üretici kılavuzuna uyulması koşuluyla ev sahibi de kendisi yerleştirebilir. 230 V sabit hat bağlantısı ve sigorta panosuna bağlantı, yetkin bir elektrikçinin işidir. Gaz hattına müdahale, yani selenoid vananın takılması ise yalnızca gaz dağıtım şirketinden sertifika almış iç tesisat firması tarafından yapılabilir. Tesisatta yapılan değişiklik için proje ve dağıtım şirketi kontrolü gerekip gerekmediğini bölgenizdeki dağıtım şirketine danışın. Tesisatın ve cihazların düzenli kontrolünü doğal gaz tesisatı ve cihazlarının periyodik kontrolü sayfasında anlatıyoruz. Aynı anda kombi de değiştiriliyor veya bağlanıyorsa bu iş doğalgaz kombisi montajı ve bağlantısı ile birlikte planlanır.

• cihaz evde kullanılan gaz için üretilmiştir ve bu gaza uygun yüksekliğe takılmıştır,
• gaz yakan cihaza yakındır, ancak evye üstünde, davlumbaz yanında, dolap içinde veya pencere kenarında değildir,
• sağlam şekilde sabitlenmiştir ve sensör delikleri açıktır,
• ısınma süresinden sonra kılavuza göre normal çalışma ışığı yanar,
• testte alarm çalar ve vana bağlıysa vana gaz girişini keser,
• gaz hattına müdahale edildiyse sızdırmazlık testi yapılmıştır ve buna ait belge elinizdedir,
• cihazın üzerinde veya belgelerde montaj tarihi ve önerilen değişim tarihi yazılıdır.

Kullanım süresince testi üretici kılavuzuna göre, örneğin yıllık kombi bakımıyla birlikte tekrarlayın. Cihazı ara sıra, kapalıyken ve kılavuza uygun şekilde kuru veya hafif nemli bir bezle silin.

1. Işıkları ve elektrikli cihazları açmamak veya kapatmamak, fişe dokunmamak, kapı zilini ve açık ateşi kullanmamak.
2. Güvenliyse sayaç vanasını veya ana gaz vanasını kapatmak, tüp gazda tüpün vanasını kapatmak.
3. Kapı ve pencereleri açarak ortamı havalandırmak.
4. Daireden veya evden çıkmak ve gaz bulunmayan güvenli bir yerden 187 Doğalgaz Acil hattını, ulaşılamazsa 112'yi aramak.
5. Kaçağın nedeni bir uzman tarafından tespit edilmeden gazı yeniden açmamak.

NUMIQ fiyat listesinde gaz alarm cihazı montajının işçilik fiyatı adet başına yaklaşık 1.250 TL'dir. Bu tutar küçük sarf malzemeleri dahil işçiliği kapsar, cihazın kendisi, selenoid vana ve kablolar dahil değildir. İşçilik fiyatları bölgeye ve şehre göre değişir.

Toplam tutarı etkileyenler:

• cihaz tipi: prize takılan, sabit bağlanan veya kontrol panelli sistem,
• dedektör ve oda sayısı,
• enerji ve vana kablosunun uzunluğu ve çekilme şekli, kablo kanalında veya duvar içinde,
• selenoid vananın yetkili tesisat firması tarafından gaz hattına takılması ve ardından yapılan test ve kontrol,
• güvenlik sistemine veya akıllı ev sistemine entegrasyon.

İlgili diğer kalemleri doğalgaz tesisatı işleri bölümünde bulabilirsiniz.