Dökme demir pis su koluna boru bağlantısı

Plastik boruyu dökme demire "doğrudan" bağlamak mümkün değildir. Dökme demirin yüzeyi yıllar içinde pürüzlü, çoğu zaman da düzensiz hale gelir ve ölçüleri plastik borularla tam örtüşmez. Bu yüzden bağlantıyı her zaman esnek bir geçiş parçası sızdırmaz yapar. Tesisatçı genellikle şu sırayla ilerler:

1. Kolonu inceler, çapını ve durumunu belirler, bağlantı noktasına rahat ulaşılıp ulaşılamayacağına bakar.
2. Çalışma saatini apartman yönetimiyle belirler. Üst katlardaki komşular o sırada gidere su vermez.
3. Kolonun üst kısmını kelepçelerle sabitler. Böylece ağır dökme demir kesimden sonra oturmaz, kaymaz.
4. Boruyu keser veya gereken parçayı çıkarır, kesim kenarlarını özenle temizler.
5. Geçiş parçasını ya da lastik manşonu takar veya iki dökme demir ucunun arasına yeni bir plastik branşman yerleştirir.
6. Yeni boruyu doğru eğimle bağlar, sabitler ve gerçek su akışıyla sızdırmazlığı dener.

Sıra neden önemli? Ön inceleme yapılmazsa usta hangi geçiş parçasını getireceğini bilemez. Temiz yapılmamış bir kesimde manşon borunun çevresine tam oturmaz. Deneme atlanırsa da hata ancak fayanslar döşendikten sonra ortaya çıkar.

Hangi parçanın kullanılacağı çözülmesi gereken soruna bağlıdır: farklı malzeme mi, farklı çap mı, yoksa mevcut kolona yeni bir bağlantı mı?

• Lastik manşon (dökme demirden plastiğe geçiş): Dökme demirin düzensiz yüzeyine uyum sağlar ve çapların aşağı yukarı uyduğu yerlerde bağlantıyı sızdırmaz yapar. Dairelerde en sık kullanılan çözüm budur.
• Redüksiyon: Lavabo veya çamaşır makinesinden gelen küçük çaplı boru daha büyük bir çapa bağlanacaksa kullanılır, çoğu zaman manşonla birlikte.
• Kolona yerleştirilen yeni plastik branşman: Yeni bir cihaz bağlanacaksa ve dökme demir iyi durumdaysa uygundur. Kolondan kısa bir parça kesilir, yerine iki ucunda geçiş parçası olan bir branşman takılır.
• Kelepçeli (sele tipi) branşman: Boru kesilmeden bağlantı yapmayı sağlar. Daha çok küçük çaplar ve sağlam, düz bir boru için uygundur.

Yardımcı parçaları da düşünmekte fayda var. Bir temizleme (revizyon) parçası ve fayansta bırakılan bir servis kapağı, kolonun ileride kırmadan kontrol edilmesini veya temizlenmesini sağlar. Çamaşır ve bulaşık makinesinde ise sifonlu bağlantı ya da çek valf, cihazı kolondan gelen kokulardan ayırır.

Aynı adı taşıyan iş, pratikte kısa ve sıradan bir müdahale de olabilir, uzun süren bir uğraş da. İşin kapsamını ve zorluğunu genellikle şunlar belirler:

• Erişim: Kapaklı bir tesisat boşluğundaki açık kolon, duvarın içine örülmüş bir borudan çok daha kolaydır.
• Dökme demirin durumu: Kesim sırasında borunun içten tortuyla daralmış veya paslanıp incelmiş olduğu ortaya çıkabilir.
• Bağlantı sayısı: Tek bir cihaz ile klozet, küvet ve lavabosuyla komple bir banyo aynı iş değildir.
• Boru çapı: Klozetin ana kolona bağlanması, lavabonun küçük giderinden daha zahmetlidir.
• Zamanlama: Önceden planlanmış bir montaj, su sızarken yapılan acil müdahaleden çok daha sakin geçer.

Tek cihaz ve iyi erişim söz konusuysa iş çoğu zaman tek ziyarette, birkaç saatte biter. Yine de kapsam ancak yerinde inceleme yapıldıktan sonra güvenilir şekilde belirlenebilir.

Apartmanda pis su kolonu sizin dairenize değil, binanın ortak tesisatına aittir. Kolon kesildiği anda üst katlardan gelen su doğrudan sizin banyonuza akar. Bu yüzden çalışma saatini apartman yönetimiyle ve komşularla önceden konuşmak işin pratik bir parçasıdır. Komşular bu süre boyunca lavabo, duş ve klozet kullanmamalıdır.

Malzemeyle ilgili önemli bir not: Bazı eski binalarda kolon dökme demir değil, asbestli çimento (halk arasında eternit) borudur. Gri renklidir, daha hafiftir ve tıklatıldığında dökme demirden farklı ses verir. Böyle bir boruyu kesmeyin, delmeyin. Asbestli malzemeyle çalışmak yalnızca bu konuda uzman ve yetkin bir firmanın işidir.

Sorunların çoğunun ortak bir nedeni vardır: yanlış yerde zaman kazanmaya çalışmak. Pratikte sık görülen durumlar şunlardır:

• Bağlantı uygun geçiş parçası yerine silikon veya bantla kapatılır, bir süre sonra sızmaya ve koku yapmaya başlar.
• Kesim kenarları pürüzlü bırakılır ve manşon çevreye tam oturmaz.
• Yatay borunun eğimi yetersiz kalır, gider fokurdar, yavaş akar ve tortu bırakır. Genellikle yaklaşık %2 ile %3 arası eğim önerilir.
• Güzergâhta gereksiz çok dirsek vardır veya hat fazla uzundur, bu da özellikle klozette tıkanma riskini artırır.
• Yeni boru paslanmış dökme demire bağlanır ve eski boru kısa süre sonra yeni bağlantının hemen yanında çatlar.
• Kesimin üstündeki kolon sabitlenmez ve çalışma sırasında üst kattaki eski bağlantılar gevşer.

Dökme demir kötü durumdaysa, aynı bağlantıya tekrar tekrar dönmek yerine o bölümü komple değiştirmek ya da apartman yönetimiyle bütün binadaki kolonun yenilenmesini konuşmak çoğu zaman daha mantıklıdır.

Boru fayansla veya bir ön duvarla (alçıpan kaplama) kapatılmadan önce şu noktaları tesisatçıyla birlikte gözden geçirin:

• Dökme demir ile plastik arasındaki bağlantı uzun süre su akıttıktan sonra da kuru
• Klozetin sifonu çekildiğinde, dolu küvet veya lavabo boşaltıldığında hiçbir yerden damlama ya da kaçak yok
• Gider fokurdamadan, düzgün akıyor ve diğer armatürlerde su geri gelmiyor
• Bağlantının çevresinde lağım kokusu hissedilmiyor
• Yeni boru kelepçelerle sabitlenmiş ve oynamıyor
• Yatay bölümlerde kolona doğru belirgin bir eğim var
• Bağlantıya temizleme parçası veya servis kapağı üzerinden ulaşılabiliyor
• Komşular gideri yeniden normal şekilde kullanabiliyor