Kireç-çimento esaslı ince sıva (Feinputz)

Karışımda kireç, çimento ve çok ince kum bulunur. Kireç sıvaya esneklik ve buhar geçirgenliği verir, yani duvar nefes alabilir. Çimento ise dayanım sağlar. Tane boyutu incedir, genellikle yarım milimetre civarındadır. Kat kalınlığı da azdır, üreticiye göre çoğunlukla birkaç milimetre. Bu yüzden ince sıva büyük bozuklukları düzeltmez. Bu iş alttaki kaba sıvanın görevidir.

Türkiye'de iç mekânda duvarlar çoğu zaman alçı sıva ve saten alçı ile bitirilir. Kireç-çimento ince sıva ise nefes alan, neme karşı daha dayanıklı bir yüzey istendiğinde öne çıkar: bodrum katlar, eski kâgir yapılar, sık nemlenen hacimler ya da kaba sıvayla aynı malzeme ailesinde kalmak istenen duvarlar.

İç mekân ince sıvası yaşam alanlarında, koridorlarda, mutfakta ve iyi havalandırılıyorsa banyoda kullanılır. Burada aranan şey düzgünlük, homojen görünüm ve boyanın iyi tutunmasıdır. Banyoda su sıçrayan yerlerde ince sıva tek başına yetmez, oraya su yalıtımı ve fayans gerekir. İnce sıva su geçirmez değildir.

Dış mekân ince sıvası yağmura, dona ve güneşe dayanmak zorundadır. Üreticinin açıkça dış cephe için belirttiği bir karışım kullanılır. Cephede iş daha zahmetlidir: iskele kurulur, hava durumu takip edilir, pencere kenarları, denizlikler ve subasman gibi detaylar dikkatle çözülür. Mantolamalı cephelerde ise yalıtım levhalarının üzerine kendi sisteminin sıvası uygulanır. Bu iş, mineral kaba sıva üzerindeki klasik ince sıvadan farklıdır.

1. Zemin kontrol edilir: kaba sıva sağlam, kuru, tozsuz ve yeterince kürünü almış olmalıdır. Kabaca her milimetre kaba sıva kalınlığı için yaklaşık bir gün beklenir, kesin süreyi üretici belirler.
2. Eski sıvada gevşek kısımlar kırılıp temizlenir, eski boya ve yağ lekeleri alınır, çatlaklar onarılır.
3. Zemin ıslatılır ya da astarlanır. Böylece taze sıvanın suyu duvara hızla çekilmez.
4. Pencereler, zemin ve tesisat örtülür, dış cephede iskele kurulup sabitlenir.
5. Karışım torba üzerindeki talimata göre hazırlanır, her torbaya hep aynı miktarda su konur.
6. İnce bir kat çelik mala ile elle ya da makineyle sürülür.
7. Sıva hafifçe çekince yüzey sünger ya da keçe mala ile perdahlanır ve tek tip bir görünüm elde edilir.
8. Taze sıva kürünü alana kadar güneşten, cereyandan, dondan ve yağmurdan korunur.

Elle uygulama küçük alanlarda, eski binalarda ve çok köşeli, çok açıklıklı duvarlarda daha uygundur. Makineli uygulama yeni binalardaki büyük, düz yüzeylerde hız kazandırır. Ama son görüntüyü her durumda elle yapılan perdah belirler.

Bu ince sıva mineral kaba sıvaların üzerine, yani kireç-çimento ya da kireç esaslı kaba sıvaya uygulanır. Kaba sıvalı tuğla duvar en kolay durumdur. Gazbeton çok emicidir, bu yüzden astarsız olmaz. Tuğla ile betonarme hatıl gibi farklı malzemelerin birleştiği yerlerde, ileride çatlak oluşmasın diye kaba sıvanın içine cam elyaf sıva filesi gömülür. Pürüzsüz beton yüzeye önce aderans artırıcı bir astar sürülür, yoksa sıva iyi tutunmaz.

Alçı sıvanın üzerine kireç-çimento ince sıva yapılmaz, bu iki malzeme birlikte iyi çalışmaz. Duvar alçı sıvalıysa yüzey alçı esaslı başka bir son katla bitirilir.

Belirleyici olan zeminin durumudur. Düz, temiz ve kürünü almış bir kaba sıva hızlı ilerleyen bir iş demektir. Eski, dağılan ya da çatlamış bir yüzey ise kırma, onarım, astar ve bazen file anlamına gelir. Bunun dışında şunlar da etkilidir:

• alanın büyüklüğü ve şekli, çünkü büyük düz bir duvar çok köşeli küçük odalardan daha hızlı biter,
• yükseklik, çünkü tavanlar ve yüksek odalar seyyar iskele ister,
• pencere, kapı, pencere yanağı ve köşe profili sayısı,
• dış cephede iskele, koruma filesi ve uygun havayı bekleme süresi,
• eşyalı bir dairede her şeyin özenle örtülmesi ve iş sonunda temizlik.

Uygulamada çok görülen hata, ince sıvanın yeterince kürünü almamış kaba sıvaya sürülmesidir. Kaba sıva hâlâ rötre yapar, yani çeker, ve yüzeyde ince kılcal çatlaklar çıkar. Bir başka klasik sorun hızlı kurumadır: doğrudan güneş, cereyan ya da sıvadan hemen sonra sonuna kadar açılan kalorifer veya klima. Çimento doğru prizini alamaz, yüzey tozur ya da çatlar. Karışımlar genellikle yaklaşık +5 ile +25 °C arasında uygulanır, kesin değerleri üretici verir.

Emici zeminde astarı atlamak, çatlayan fazla kalın bir kat ya da tersine alttaki bozuklukları gösteren fazla ince bir kat da sorun çıkarır. Erken boyamak da sık rastlanan bir hatadır. Duvarın kuruması gerekir, bu genellikle birkaç hafta sürer. Aksi halde boyada lekelenme olur ya da boya kabarıp dökülür. Cephede ise yağmur ya da don öncesi sıva yapıldığında hasar oluşur.

Bir odadaki onarılmış tek bir duvar gibi küçük bir iç mekân yüzeyini biraz sabırla kendiniz de yapabilirsiniz. Cepheyi ve yüksekte yapılan işleri iskelesi olan bir ustaya bırakın.

1. Odayı boşaltmak, zemini ve pencereleri naylonla örtmek.
2. Gevşek kısımları kazımak, duvarın tozunu fırçayla almak.
3. Büyük delik ve çatlakları önceden kaba sıva ile doldurup kürünü almasını beklemek.
4. Duvara astar sürmek ya da duvarı eşit şekilde ıslatmak.
5. Küçük bir miktar karışımı tam olarak talimata göre hazırlamak.
6. Çelik mala ile yukarıdan aşağıya ince bir kat sürmek.
7. Yüzey hafifçe çekince sünger mala ile dairesel hareketlerle perdahlamak.
8. Cereyan olmaması için pencereleri kapatmak, ısıtmayı sonuna kadar açmamak ve duvarın yavaş kurumasını sağlamak.
9. Ancak tamamen kuruduktan sonra boyamak.

Duvara gün ışığında ve ayrıca yüzey boyunca yandan, yatay tutulan bir lambayla bakın. Böylece her dalga görünür hale gelir.

• yüzey homojen, leke, çizik ve tane topaklanması yok,
• duvarda ve köşelerde çatlak yok,
• avucunuzla sıvazladığınızda yüzey tozmuyor ve dağılmıyor,
• uzun bir mastar dayandığında, kararlaştırılan tolerans dışında belirgin çukur veya dalga görünmüyor,
• köşeler ve pencere, kapı yanakları düz ve keskin,
• tavan, pencere, kapı ve priz çevresindeki geçişler temiz,
• dış cephede denizlik ve subasman detayları özenle bitirilmiş,
• kullanılan karışımın üreticisi ve tipi, düzeltilmesi gereken kusurlarla birlikte teslim tutanağına yazılmış.