Inbouwdeel (iBox) voor douche plaatsen

Het inbouwdeel is een metalen of kunststof behuizing met aansluitingen voor warm en koud water en met uitgangen naar de douche. Daarin komt later de eigenlijke techniek: een gewone mengpatroon of een thermostaatpatroon. Bij twee uitgangen komt daar een omsteller bij, waarmee je kiest tussen hoofddouche en handdouche. Veel inbouwdelen zijn universeel, zodat er verschillende soorten bediening op passen. Controleer toch vooraf of de afbouwset die je wilt echt bij het inbouwdeel hoort. De fabrikant vermeldt dat in de technische fiche.

Waarom is dat zo belangrijk? Het inbouwdeel zit straks ingemetseld en betegeld in de muur. Wil je later naar een ander systeem, dan moeten er bijna altijd tegels uit.

Een loodgieter of sanitair installateur werkt meestal in deze volgorde:

1. Met jou de hoogte van de bediening en de plek van de douche afspreken. De bediening zit meestal ongeveer 100 tot 120 cm boven de afgewerkte vloer, de hoofddouche hoger, afhankelijk van de lengte van de gebruikers.
2. Het water afsluiten en de plek van het inbouwdeel en de leidingen op de muur aftekenen.
3. Een uitsparing en sleuven kappen of frezen, of de constructie in een voorzetwand van gipskarton voorbereiden.
4. Het inbouwdeel waterpas en op de juiste diepte plaatsen. Op de beschermkap staat meestal aangegeven waar de afgewerkte tegelwand moet uitkomen.
5. Warm water links en koud water rechts aansluiten, zoals gebruikelijk, en de uitgangen naar de douche koppelen.
6. Inbouwdeel en leidingen stevig vastzetten, zodat niets verschuift tijdens het plafonneren of tegelen.
7. Een drukproef doen volgens de geldende norm en de voorschriften van de fabrikant, voordat de muur dichtgaat.
8. De sleuven dichtzetten, de afdichtingsmanchetten aanbrengen, de waterdichte laag rond het inbouwdeel sluiten en de wand klaarmaken voor de tegelzetter.

De afbouwset met hendel of thermostaat komt er pas op als de tegels erop zitten en de voeg rond het inbouwdeel klaar is.

Een bediening met hendel is eenvoudig en makkelijk te herstellen. Een thermostaat houdt de ingestelde temperatuur vast, ook als iemand anders in huis een kraan opendraait, en beschermt tegen verbranden. Dat is vooral prettig voor gezinnen met kinderen en voor ouderen. Een thermostaatpatroon is wel gevoeliger voor kalk. In streken met hard water loont het om na te denken over een filter of waterverzachter.

Wil je zowel een hoofddouche als een handdouche, dan heb je een inbouwdeel met twee uitgangen en een omsteller nodig. Kies dat vooraf, want later een extra uitgang in een afgewerkte wand maken is lastig. In de praktijk hoor je vaak dat mensen er spijt van hebben dat ze geen handdouche hebben laten voorbereiden, bijvoorbeeld om de douchehoek schoon te spoelen.

• Een nieuwbouwwoning of een volledig gestripte badkamer is het eenvoudigst: de muur ligt open en de leidingen kunnen rechtstreeks lopen
• Een voorzetwand van gipskarton maakt het plaatsen een stuk makkelijker, omdat er niet in steen gekapt hoeft te worden
• Baksteen en silicaatsteen zijn redelijk te bewerken, beton is hard en kost meer tijd
• In appartementsgebouwen met betonnen dragende muren horen geen diepe sleuven zonder overleg met een stabiliteitsingenieur, daarom kiest men daar vaak voor een voorzetwand
• Een oud inbouwdeel vervangen is meestal meer werk dan het lijkt, omdat er tegels uit moeten en de bestaande leidingen aangepast moeten worden
• Uitgebreidere opstellingen met meerdere uitgangen en een omsteller betekenen meer koppelingen en dus langer werk

Woon je in een appartement, spreek dan op tijd met de syndicus of de vereniging van mede-eigenaars (VME) af wanneer het water op de stijgleiding dicht mag. Zo staan de buren niet onverwacht zonder water.

• Het inbouwdeel zit te diep of te ondiep, waardoor de afbouwset niet tegen de tegels aansluit of eruit steekt
• Het inbouwdeel zit scheef, en dan hangt het hele paneel scheef
• Warm en koud water zijn omgewisseld, wat vooral bij een thermostaat direct problemen geeft
• Er is geen drukproef gedaan, of niet goed, voordat de muur dichtging
• Afdichtingsmanchetten en waterdichte laag rond het inbouwdeel ontbreken, waardoor water achter de tegels komt
• Leidingen zitten niet goed vast en gaan bonken of resoneren als het water stroomt
• Inbouwdeel en afbouwset komen uit verschillende systemen en passen niet op elkaar

Al deze fouten hebben iets gemeen: je merkt ze pas als de tegels er al op zitten. Daarom is het belangrijk om het werk te controleren voordat de wand dichtgaat.

Loop voor en na het tegelen deze punten na:

• De drukproef is gedaan en er lekte tijdens de proef niets bij de koppelingen
• Het inbouwdeel zit waterpas en de diepte valt binnen de markering op de beschermkap
• Rond het inbouwdeel zitten afdichtingsmanchetten en de waterdichte laag is ononderbroken
• Na montage van de afbouwset komt het warme water aan de juiste kant
• De thermostaat houdt de temperatuur vast en de omsteller schakelt betrouwbaar tussen de douches
• Bij openen en sluiten van het water bonkt of fluit er niets
• Na een paar dagen gebruik zijn er geen vochtplekken op of onder de wand
• Je hebt de technische fiche en de handleiding van het inbouwdeel gekregen, zodat duidelijk is welke patronen en onderdelen erbij horen