Zwevende vloer verwijderen (parket, linoleum)

Het is verleidelijk: nieuw laminaat direct op het oude leggen en geen stof. In de praktijk pakt dat vaak slecht uit. Een nieuwe vloer volgt alles wat eronder zit, en de oude vloer verbergt problemen die pas later zichtbaar worden.

• Oneffenheden en kuilen: een oude vloer zakt en slijt in de loop der jaren. De nieuwe vloer veert daarop, kraakt en de naden gaan openstaan.
• Vocht en schimmel: onder linoleum of parket dat ooit nat is geworden, zitten vaak donkere plekken en een muffe geur. Dek je dat af, dan gaat het probleem gewoon door.
• Hoogte: elke extra laag maakt de vloer hoger. Deuren gaan klemmen en er ontstaat een opstapje naar de volgende kamer.
• Onbekende ondergrond: de echte staat van de chape, scheuren en oude lijm zie je pas als alles eruit is.

De ruimte voorbereiden

Meubels, tapijten en alles wat in de weg staat of vuil kan worden, gaan de kamer uit. Bij een complete renovatie wordt soms ook een inbouwkast verwijderd als die direct op de vloer staat. Plak deuren naar andere kamers af met folie, want bij het schrapen van lijm komt veel fijn stof vrij. Ga vooraf na of er leidingen in of onder de vloer lopen. In België ligt in veel nieuwere en gerenoveerde woningen vloerverwarming in de chape, en in oudere plinten zitten soms kabels.

Plinten en vloerbekleding verwijderen

Eerst gaan de plinten eraf, daarna de overgangsprofielen bij de deuren. Hoe het verder gaat, hangt af van het materiaal:

• Zwevende vloer: die is niet gelijmd, de planken zijn alleen in elkaar geklikt. Je begint bij de muur waar de uitzetvoeg zit, kantelt de planken rij voor rij omhoog en haalt ze uit elkaar. Daaronder blijven de ondervloer en soms een dampremmende folie liggen, die je oprolt.
• Parket: meestal gelijmd of genageld. Het wordt losgemaakt met een koevoet, een brede beitel of een elektrische breekhamer met een schraapbeitel. Dat gaat langzamer en geeft meer afval. Ligt het parket op een houten balkenvloer, zoals in veel oudere woningen, dan is extra voorzichtigheid nodig om de planken eronder niet te beschadigen.
• Linoleum en vinyl: in de volksmond heet alles wat op rol komt al snel "balatum" of "linoleum", terwijl echt linoleum een ander materiaal is dan vinyl. Voor het verwijderen maakt dat weinig uit. Los gelegd rol je het in een paar minuten op. Volledig verlijmd snijd je het in stroken, trek je het los en schraap je de resten weg.

De ondergrond schoonmaken

Na de vloerbekleding blijven lijm, kit, nageltjes en stukjes ondervloer achter. Die moeten weg, anders voel je ze later als bultjes onder de nieuwe vloer of hecht de nieuwe lijm of egalisatiemortel slecht. Harde lijm gaat eraf met een hand- of machinale schraper, of met een schuurmachine met afzuiging. Tot slot wordt alles gestofzuigd.

Afval afvoeren

Oude vloerbekleding hoort bij het bouw- en sloopafval, niet in de gewone restafvalzak. Een kleine hoeveelheid breng je naar het recyclagepark (containerpark), bij een grotere oppervlakte bestel je een container of big bag. De regels en tarieven verschillen per gemeente en intercommunale, dus kijk vooraf op de website van je gemeente.

Hoeveel werk het is, en dus ook wat het kost, hangt vooral af van hoe vast de vloer zit en wat je eronder vindt.

• Soort vloer: een zwevende vloer is het snelst weg, gelijmd parket en volledig verlijmd vinyl kosten duidelijk meer tijd.
• Soort lijm: zachte dispersielijm schraap je er makkelijk af, oude harde of bitumenlijm vraagt om een machine.
• Meerdere lagen: in oudere woningen ligt vaak vinyl op parket of laminaat op linoleum. Elke laag is extra werk.
• Vorm van de ruimte: veel hoeken, nissen en deurkaders vertragen meer dan een grote open vloer.
• Bereikbaarheid en afvoer: afval vanaf een hoge verdieping zonder lift naar beneden sjouwen kost tijd.
• Staat van de ondergrond: een brokkelige chape of vocht betekent extra werk dat niet onder het verwijderen valt.

Oude vinyltegels en sommige zwarte bitumenlijmen uit de periode voor de jaren negentig kunnen asbest bevatten. Ook oude vinylvloeren met een viltachtige rug kunnen verdacht zijn. Heb je in een oudere woning harde vierkante tegels of zwarte lijm, ga dan niet schuren of hakken. Asbesthoudend materiaal laat je verwijderen door een gecertificeerd asbestverwijderaar. Twijfel je, laat dan een staal nemen en onderzoeken.

Woon je in een appartement, laat de syndicus of de vereniging van mede-eigenaars (VME) dan weten dat je gaat slopen en houd je aan het reglement van inwendige orde, vooral aan de tijden waarop lawaaierig werk mag. Je boven- en onderburen zullen het waarderen.

Een zwevende vloer kun je prima zelf verwijderen, zolang hij niet verlijmd is en er geen verdacht oud materiaal onder zit. Gelijmd parket en oude lijmlagen laat je liever over aan een bedrijf met de juiste machines.

1. De kamer leegmaken en de deuren afplakken met folie.
2. Handschoenen, veiligheidsbril, koevoet, multitool of mes en afvalzakken klaarleggen.
3. Plinten en overgangsprofielen voorzichtig verwijderen als je ze opnieuw wilt gebruiken.
4. De muur zoeken waar met leggen is begonnen en de eerste rij planken omhoog kantelen.
5. De planken rij voor rij uit elkaar halen en netjes opstapelen, niet gooien.
6. Ondervloer en folie oprollen.
7. De ondergrond controleren op vocht, scheuren en schimmel.
8. Alles stofzuigen en het afval naar het recyclagepark brengen.

• Lijmresten laten zitten: nieuwe egalisatiemortel of lijm hecht er niet op en de vloer laat later los.
• Vocht over het hoofd zien: een vochtige chape onder een nieuwe vloer leidt tot schimmel en vervorming. Dat geldt extra voor anhydrietchapes, die gevoelig zijn voor vocht.
• Te grof gereedschap: hard hakken beschadigt de chape, de vochtwering of de leidingen van de vloerverwarming.
• Schuren zonder afzuiging: het stof verspreidt zich door de hele woning en kan bij oude materialen gevaarlijk zijn.
• Afval bij het restafval: bouw- en sloopafval hoort op het recyclagepark of in een container.

Loop de vloer zelf na voordat de vloerlegger of tegelzetter begint. Een lange rechte lat of waterpas en een zaklamp helpen daarbij.

• Vloerbekleding, ondervloer, folie en plinten zijn overal weg, ook in de hoeken en onder de deurkaders
• Er zitten geen nagels, nietjes of dikke lijmresten meer op de ondergrond
• De chape heeft geen nieuwe scheuren of uitgebroken plekken door gereedschap
• Leidingen in de vloer en het pleisterwerk langs de muren zijn niet beschadigd
• De ondergrond is gestofzuigd en vrij van vochtplekken en schimmel
• Het afval is afgevoerd en je weet waar het naartoe is gegaan