APU-aansluitprofiel met wapeningsgaas plaatsen

Een kozijn en stucwerk gedragen zich verschillend. Een kunststof kozijn zet in de zomerzon meer uit dan het stucwerk en krimpt in de winter weer. Daar komen de bewegingen van het raam bij het openen en de wind nog bij. Zit het stucwerk direct tegen het kozijn, dan scheurt het vroeg of laat. Er ontstaat een haarscheur langs het kozijn waar water in loopt. Dat water bevriest in de winter en tast langzaam de wapeningslaag en de isolatie eronder aan.

Het APU-profiel voorkomt dat. Een zelfklevende schuimband aan de achterkant vangt de bewegingen van het kozijn op. Het gaas verbindt het profiel stevig met het stucwerk en het kunststof deel zorgt voor een rechte, scherpe rand bij het kozijn. In de praktijk zie je vaak dat het stucwerk rond ramen na de eerste winter scheurt. De oorzaak is dan meestal een ontbrekend of slecht geplakt profiel.

Fabrikanten van buitengevelisolatiesystemen (ETICS) nemen aansluitprofielen op in hun verwerkingsvoorschriften. Laat je het profiel weg, dan loop je het risico dat de garantie op het systeem vervalt.

Het profiel gaat erop nadat de isolatieplaten zijn verlijmd en eventueel geschuurd, en voordat de wapeningslaag wordt aangebracht. Bij de meeste systemen gaat het ongeveer zo:

1. Het kozijn vrijmaken van stof, mortelresten en oude kit. Kunststof ontvetten met het reinigingsmiddel dat de fabrikant van het profiel aanraadt. Het oppervlak moet droog zijn.
2. Het profiel op lengte zagen voor elke zijde van het raam. In de hoeken sluiten de stukken stomp op elkaar aan, zonder overlap en zonder kier.
3. Het beschermpapier van de schuimband trekken en het profiel over de hele lengte tegen het kozijn drukken. De band moet recht en zonder luchtbellen zitten, op de zichtzijde van het kozijn.
4. Wapeningsmortel op de isolatie naast het raam aanbrengen en het gaas van het profiel erin drukken. In de hoeken overlappen de gaasstroken van de aangrenzende profielen elkaar.
5. In de hoeken van de opening diagonale gaasstroken leggen die de spanning in de hoek opvangen. Daarna de volledige wapeningslaag met gaas aanbrengen, met overlap op het gaas van het profiel.
6. Na uitharden van de wapeningslaag een voorstrijkmiddel aanbrengen en de sierpleister tot aan de rand van het profiel zetten.
7. Pas na het afwerken van de pleister de beschermfolie of beschermstrook verwijderen, als het profiel die heeft.

Het werk gebeurt bij droog weer. De temperatuur van lucht en ondergrond ligt volgens de fabrikant meestal boven +5 °C. De mortel mag niet in de volle zon of bij harde wind opdrogen.

APU-profielen verschillen meer dan je op het eerste gezicht denkt. Bij de keuze loont het om op een paar dingen te letten:

• Beweeglijkheid: eenvoudige profielen kunnen alleen kleine bewegingen aan, soepelere types vangen grotere bewegingen in meerdere richtingen op. Bij grote ramen, donkere kozijnen en een gevel op het zuiden is een soepeler profiel verstandig.
• Beschermfolie of plakstrook: sommige profielen hebben een strook waarop je folie plakt om het raam tijdens het stucen af te dekken. Het glas blijft schoon en je hoeft niet apart af te plakken.
• Materiaal van het kozijn: de plakband moet hechten op kunststof, hout of aluminium. In Nederland zitten veel houten, geschilderde kozijnen. Controleer dan of de fabrikant het profiel voor die ondergrond geschikt noemt.
• Bij het systeem passend: profiel, mortel, gaas en pleister horen bij één systeem of hebben een aanbeveling van de fabrikant. Materialen van verschillende merken door elkaar gebruiken leidt bij een klacht vaak tot discussie.

De dikte van de isolatie bepaalt meestal niet welk profiel je kiest, want het profiel komt op het kozijn. Bij dikke isolatie en naar buiten geplaatste kozijnen is het wel belangrijk dat de dagkanten en de waterslag goed worden uitgewerkt.

Het snelst gaat het bij nieuwbouw, met nieuwe, schone kozijnen en rechte dagkanten. Het profiel zit er dan zo op en het gaas gaat mee in de wapeningslaag.

Meer tijd kost:

• Een oud kozijn met resten kit, verf of mortel dat eerst grondig schoon moet
• Veel kleine ramen, want elke opening heeft vier hoeken en veel zaagwerk
• Afwijkende vormen, zoals boogramen of schuine kozijnen
• Scheve dagkanten, waar de isolatie eerst recht moet worden gemaakt
• Werken vanaf een steiger of hoogwerker, zeker bij appartementencomplexen

• Plakken op een vuil of vochtig kozijn: de band hecht niet, het profiel laat na verloop van tijd los en er ontstaat een scheur langs het kozijn.
• Kieren bij de aansluitingen: de stukken profiel moeten op elkaar aansluiten. Ook een kleine kier in een hoek wordt later een scheur.
• Gaas droog neergelegd: het gaas moet in verse mortel worden gedrukt. Ligt het er alleen op, dan heeft de verbinding geen sterkte.
• Geen diagonale wapening in de hoeken: vanuit de hoeken van ramen ontstaan schuine scheuren die het profiel zelf niet opvangt.
• Pleister over de rand van het profiel: de pleister raakt dan het kozijn en de flexibele aansluiting werkt niet meer.
• Werken bij vorst of regen: de mortel hardt slecht uit en de plakband hecht minder goed bij lage temperaturen.

Let bij de oplevering rond de ramen op het volgende:

• Het profiel zit over de hele lengte van het kozijn vast en staat nergens los
• De aansluitingen in de hoeken zijn dicht, zonder kieren en zonder overlappende profielen
• De rand van de pleister is recht en eindigt op het profiel, niet op het kozijn
• Er zitten geen scheuren in de pleister langs het kozijn of in de hoeken van de opening
• De beschermfolie is weg en het kozijn is niet bekrast of bevuild
• Het raam gaat zonder problemen open en dicht
• De aannemer kan je vertellen welk systeem en welke profielen zijn gebruikt

Kijk af en toe nog eens naar de aansluitingen rond de ramen, bij voorkeur voor de winter. Een kleine scheur is makkelijk te herstellen voordat er water in loopt.