APU-profiel met gaas plaatsen

De naam komt van het Duitse woord Anputzleiste: een lijst waar je tegenaan pleistert. Het profiel bestaat uit een paar delen. Een zelfklevende strook hecht aan het kozijn. Het kunststof profiel zelf vormt de rand. Een strook glasvezelgaas wordt in de wapeningslaag ingebed. Vaak zit er ook een afbreekbare beschermlip met folie aan, die het raam tijdens het stucwerk schoon houdt.

Waarom al die moeite? Een kozijn zet bij warmte anders uit en krimpt bij kou anders dan pleisterwerk. Als je de pleister direct tegen het kozijn zet, scheurt de naad bij de eerste vorstperiode. Het APU-profiel vangt die beweging op en dicht de naad tegelijk af tegen regen. In het natte Nederlandse klimaat is dat geen overbodige luxe.

Het profiel komt rondom ramen, balkondeuren en voordeuren, en bij andere vaste onderdelen waar pleister tegen een kozijn aansluit. Op buitenhoeken van de gevel en de randen van de dagkanten hoort een ander profiel: het hoekprofiel met gaas. Die twee worden in de praktijk vaak door elkaar gehaald, maar ze doen echt iets anders.

Het profiel gaat erop nadat de isolatieplaten zijn verlijmd en zo nodig geplugd, en vóór de doorlopende wapeningslaag. De stukadoor volgt de voorschriften van de leverancier van het isolatiesysteem, maar in grote lijnen ziet het er zo uit:

• Kozijn voorbereiden. Op de plek waar het profiel komt, gaat de beschermfolie van het kozijn af. Het kozijn wordt stof- en vetvrij gemaakt en moet droog zijn. Op een vuil of vochtig kozijn houdt de plakstrook niet.
• Isolatie voorbereiden. De isolatie langs het kozijn moet vlak zijn en strak aansluiten. Kieren worden gevuld met pur of een strook isolatiemateriaal, niet met lijm.
• Profiel op maat maken. Voor elke zijde van de opening wordt het profiel precies op lengte gesneden. In de hoeken sluiten de stukken stomp op elkaar aan of overlappen ze volgens de voorschriften, zodat er in de hoek geen gat ontstaat.
• Plakken. De afdekstrook gaat eraf en het profiel wordt over de hele lengte op het kozijn gedrukt, zonder golven en zonder luchtbellen.
• Gaas inbedden. Op de isolatie komt wapeningsmortel. Daarin wordt het gaas van het profiel met een spaan vanaf het profiel naar buiten toe ingedrukt. Het gaas mag nergens uitsteken of plooien.
• Aansluiten op de gevelwapening. Over het gaas van het profiel komt het doorlopende wapeningsgaas, meestal met een overlap van ongeveer 10 cm. In de hoeken van de openingen komen daarnaast schuine stroken gaas tegen diagonale scheuren.
• Afwerken. Als de wapeningslaag is uitgehard, volgen de voorstrijk en de sierpleister. Pas daarna wordt de beschermlip met folie afgebroken.

APU-profielen verschillen vooral in de dikte van het pleisterpakket waarvoor ze bedoeld zijn. Het profiel moet passen bij de dikte van de wapeningslaag plus de sierpleister in jouw systeem. Is het te ondiep, dan steekt de pleister erover uit. Is het te diep, dan blijft er bij het kozijn een zichtbaar randje over.

Bij gewone ramen volstaat een eenvoudig profiel. Bij grote glaspartijen, schuifpuien of donkere kozijnen, die in de zon flink opwarmen, kies je een profiel dat meer beweging aankan, ook in meerdere richtingen. Koop het profiel bij voorkeur binnen hetzelfde systeem als de mortel en het gaas. Zo'n systeem is als geheel getest, en als je producten van verschillende merken mengt, kun je je garantie kwijtraken.

Het gaat het vlotst bij nieuwe, schone kozijnen met rechte profielen en goed aansluitende isolatie. Meer tijd en dus meer kosten vragen vooral:

• veel kleine ramen en openingen, waardoor je per meter profiel meer hoeken hebt,
• oude of scheve kozijnen die eerst schoongemaakt en uitgevlakt moeten worden,
• achteraf plaatsen op een afgewerkte gevel, waarbij de pleister langs het kozijn eruit gesneden en daarna hersteld en in kleur bijgewerkt moet worden,
• werken vanaf een steiger of hoogwerker op hogere verdiepingen,
• slecht weer, dat de planning ophoudt.

De meeste fouten zie je niet meteen, maar pas na de eerste winter. In de praktijk gaat het vaak hierom:

• Profiel op een vuil of vochtig kozijn geplakt. De strook laat na verloop van tijd los en er ontstaat een kier.
• Verkeerde profieldikte. De pleister steekt uit of vormt bij het kozijn een randje.
• Te weinig overlap tussen de gazen. Een paar centimeter is niet genoeg, op de naad komt een scheur.
• Gaas in al aanstijvende mortel gedrukt. Het hecht dan niet goed en laat later los. Is de mortel al aangetrokken, breng dan een nieuwe laag aan.
• Het flexibele deel van het profiel dichtgesmeerd met harde mortel. Het profiel kan dan niet meer bewegen en verliest zijn functie.
• Profiel maar op een deel van de omtrek. Bijvoorbeeld zonder onderzijde bij de vensterbank. Elke plek zonder profiel wordt een scheur.
• Werken bij verkeerd weer. Fabrikanten noemen meestal een minimumtemperatuur van ongeveer 5 °C, geen felle zon op een opgewarmde muur en geen regen zolang de mortel uithardt.

Herstel je de gevel rond één raam op de begane grond en kun je er vanaf de grond goed bij, dan kun je dit zelf doen. Laat het werk op hogere verdiepingen en het isoleren van een hele gevel over aan een vakbedrijf.

1. Nagaan welk isolatiesysteem op de gevel zit en profiel, mortel en gaas van hetzelfde systeem kopen.
2. De folie van het kozijn halen, het kozijn schoonmaken, ontvetten en laten drogen.
3. Controleren of de isolatie langs het kozijn vlak is en zonder kieren aansluit.
4. Elke zijde van de opening opmeten en het profiel precies op lengte snijden.
5. De afdekstrook verwijderen en het profiel over de hele lengte stevig op het kozijn drukken.
6. Wapeningsmortel op de isolatie aanbrengen en het gaas van het profiel erin drukken.
7. Het gaas van het profiel afdekken met wapeningsgaas, met een overlap van ongeveer 10 cm, en glad afwerken.
8. Schuine stroken gaas in de hoeken van de opening aanbrengen.
9. Na het uitharden voorstrijk en sierpleister aanbrengen.
10. De beschermlip van het profiel met de folie afbreken.

Het is verstandig om de profielen te bekijken voordat de sierpleister erop gaat. Fouten zijn dan nog snel te herstellen.

• Het profiel zit rondom de hele opening, ook aan de onderkant
• Het profiel hecht over de hele lengte aan het kozijn en staat nergens los
• De hoeken zijn gesloten en zonder kieren
• Het gaas is volledig ingebed in de mortel en steekt nergens uit
• De overlap met het wapeningsgaas is ruim genoeg
• Het flexibele deel van het profiel is niet dichtgesmeerd
• De pleister sluit vloeiend aan op het profiel, zonder randje
• Het kozijn is na het afbreken van de beschermlip schoon en onbeschadigd