Buitengevelisolatie met EPS (volledige verlijming)

Het werk bestaat uit een reeks stappen die op elkaar voortbouwen. Elke stap vraagt geschikt weer en tijd om te drogen. Wordt er ergens gehaast, dan zie je dat vaak pas na de eerste winter.

De ondergrond voorbereiden

De muur moet stevig, droog en schoon zijn. Stof, vet, mos, algen en alle pleister of voegwerk dat brokkelt of hol klinkt gaan eraf. Scheuren en losse plekken worden hersteld en moeten daarna drogen. Een zuigende ondergrond, zoals cellenbeton of oude kalkpleister, krijgt eerst een voorstrijkmiddel, zodat de lijm niet te snel uitdroogt. Voor volledige verlijming is ook belangrijk dat de muur vlak is. De getande lijmlaag is dun en vangt grotere oneffenheden niet op. Een scheve muur moet dus eerst worden uitgevlakt. Lukt dat niet, dan kiest de vakman voor verlijming met een lijmrand en lijmklodders.

Startprofiel en platen lijmen

Langs de onderkant komt een sokkel- of startprofiel. Daar steunt de eerste rij platen op, en het profiel beschermt meteen de onderrand van de isolatie. De lijm wordt aangemaakt volgens de voorschriften van de fabrikant, met de getande spaan op de plaat gezet en de plaat direct tegen de muur gedrukt. Op de zijkanten van de platen hoort geen lijm. De platen gaan in verband, net als bakstenen, zodat de verticale naden van twee rijen niet boven elkaar liggen. Op de hoeken van het huis grijpen de platen om en om in elkaar. Bij ramen worden de platen in een L-vorm gesneden, zodat er geen naad precies uit de hoek van het kozijn loopt.

Pluggen, wapening en pleister

Als de lijm is uitgehard, meestal na een tot drie dagen afhankelijk van het weer, wordt de isolatie vastgezet met gevelpluggen. Het aantal en de plaats volgen uit het plugschema van de systeemleverancier. Daarbij tellen de hoogte van het gebouw, het type muur en de hoeveelheid wind. Langs randen en hoeken zitten meestal meer pluggen. Daarna worden de platen vlak geschuurd. In de verse wapeningsmortel wordt het glasvezelweefsel gedrukt, helemaal ingebed en met een overlap van ongeveer 10 cm per baan. Bij de hoeken van ramen komen extra diagonale stroken weefsel, op de buitenhoeken hoekprofielen met weefsel. Na het drogen volgen een grondlaag en de dunne sierpleister in de gekozen structuur en kleur.

• Wit gevel-EPS is het gangbare en beproefde materiaal voor de meeste woningen.
• Grijs EPS met grafiet isoleert beter bij dezelfde dikte, dus je kunt met een dunnere plaat toe. In de zon warmt het wel sterker op, daarom moet het tijdens de montage worden afgeschermd met gaas op de steiger.
• XPS of speciaal sokkel-EPS gebruik je voor de plint en onder het maaiveld, waar meer water en stoten zijn.
• Steenwol is een alternatief als brandveiligheid zwaarder weegt of als je een opbouw wilt die beter dampopen is. Bij hogere gebouwen worden vaak brandwerende stroken van steenwol in de EPS-gevel opgenomen.

Bepaal de dikte niet op gevoel. Een energieadviseur of de systeemleverancier rekent uit welke dikte je nodig hebt om de gewenste Rc-waarde voor jouw muur te halen. Bij woningen ligt dat in de praktijk meestal ruwweg tussen 15 en 20 cm. Het verschil in materiaal tussen een dunnere en een dikkere plaat is meestal beperkt, het werk verandert er nauwelijks door en achteraf bijdikken kan niet meer.

Neem lijm, pluggen, weefsel, grondlaag en pleister als één systeem van één fabrikant. De onderdelen zijn samen getest. Wie merken door elkaar gebruikt, loopt het risico bij een gebrek zonder garantie te zitten.

De vorm van de gevel bepaalt het meest. Een grote, vlakke muur gaat snel. Elk raam, elke hoek, erker, balkon of lijst betekent snijden, profielen plaatsen en meer tijd. Een ouder huis met losse pleister of scheve muren vraagt eerst herstel en uitvlakken, nog voor de eerste plaat erop zit. Het werk duurt ook langer bij:

• een steiger op een hoge of slecht bereikbare gevel,
• het demonteren en terugplaatsen van waterslagen, dakgoten, regenpijpen, buitenlampen, schotelantenne of de buitenunit van een airco of warmtepomp,
• een gasleiding of gasaansluiting aan de gevel,
• dikkere isolatie, waardoor nieuwe, bredere waterslagen nodig zijn.

Aan gasleidingen op de gevel werkt alleen een erkend installateur, bij de aansluiting in overleg met de netbeheerder. Buitenlampen en stopcontacten laat je los- en vastzetten door een erkend elektricien. Ruik je tijdens het werk gas, ga dan naar buiten, houd anderen weg en bel het Nationaal Storingsnummer Gas en Stroom: 0800 9009. Bij direct gevaar bel je 112.

Woon je in een appartementengebouw, dan is de gevel gemeenschappelijk. Over isolatie beslist de Vereniging van Eigenaars (VvE), en die regelt ook de uitvoering.

Wil je subsidie aanvragen, bijvoorbeeld via de ISDE voor isolatiemaatregelen, lees de actuele voorwaarden dan vooraf na bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Regelingen stellen meestal eisen aan het materiaal, de isolatiewaarde en de bewijsstukken, zoals facturen en productgegevens. Bewaar die papieren dus vanaf het begin.

• Lijmen op een stoffige of losse ondergrond. De lijm hecht dan op het stof, niet op de muur, en de platen laten na verloop van tijd los.
• Volledig verlijmen op een scheve muur. De plaat raakt alleen de uitstekende delen en erachter blijven holtes. Daarin gaat lucht stromen, de isolatie verliest effect en bij harde wind kan ze losscheuren.
• Platen zonder verband en naden opgevuld met restjes. In de pleister verschijnen dan scheuren die precies de naden volgen. Smalle naden worden alleen gevuld met daarvoor bedoeld laagexpanderend schuim, bredere met een strook EPS.
• Werken bij verkeerd weer. Onder ongeveer +5 °C hardt de lijm niet goed uit. In de volle zon en bij hitte droogt hij juist uit voordat de plaat is aangedrukt. De bovengrens geeft de fabrikant op, meestal rond +25 tot +30 °C. Regen en harde wind zijn ook schadelijk, en daar heb je in Nederland vaak mee te maken.
• Te weinig of verkeerd geplaatste pluggen. Het probleem blijkt pas na een storm, vooral op plekken die veel wind vangen.
• Geen profielen en extra wapening bij ramen. Zonder diagonale stroken en aansluitprofielen scheurt de pleister juist in de hoeken van de ramen.
• EPS lang onafgewerkt laten staan. Zonlicht tast het oppervlak van de platen aan, waardoor de wapeningslaag er slechter op hecht.

Loop de gevel bij de oplevering bij daglicht na, het liefst als de zon schuin op de muur staat. Oneffenheden zie je dan goed. Let vooral op:

• De pleister is vlak, zonder golven, blaasjes en zonder zichtbare plaatranden of pluggen
• Er zitten geen scheuren in de gevel, vooral niet in de hoeken van ramen en deuren
• Hoeken van het huis en dagkanten zijn recht en hebben hoekprofielen
• De aansluiting op de kozijnen is gemaakt met een afdichtband of aansluitprofiel, niet alleen dichtgesmeerd
• De plint is van waterbestendig materiaal en het startprofiel loopt recht
• Waterslagen steken ver genoeg uit, hebben een druipneus en het water loopt van de gevel af
• De kleur van de pleister is egaal, zonder vlekken en zichtbare aanzetten
• Je hebt van het bedrijf schriftelijk welk systeem is gebruikt, de isolatiedikte, de garantievoorwaarden en de stukken voor een eventuele subsidieaanvraag