Buitenpleisterwerk

Een gevel wordt in lagen gepleisterd en elke laag heeft zijn eigen droogtijd nodig. Een gangbare werkwijze ziet er zo uit:

1. Ondergrond beoordelen: stevigheid, scheuren, loszittende oude pleister, vlakheid en vochtgehalte van het metselwerk.
2. Steiger plaatsen en ramen, vensterbanken, bestrating en alles wat schoon moet blijven afdekken.
3. Oppervlak reinigen van stof, oude verflagen, zouten, algen en losse delen. Beschadigde plekken herstellen of loszittende pleister verwijderen.
4. Bij buitengevelisolatie een wapeningslaag aanbrengen: lijmmortel, daarin een glasvezelweefsel drukken en glad afwerken.
5. Een voorstrijkmiddel (primer) aanbrengen dat de zuigkracht van de ondergrond gelijktrekt en de hechting verbetert. Dit moet bij het gekozen type pleister horen.
6. De eindlaag in een gelijkmatige dikte aanbrengen, met de hand met een spaan of machinaal, en de structuur maken.
7. De verse pleister beschermen tegen regen, felle zon en wind tot hij droog is.

Waarom zoveel stappen? Pleisterwerk is maar zo goed als de ondergrond eronder. Wordt de primer overgeslagen of wordt er op een natte muur gepleisterd, dan zie je de fout vaak pas na een jaar of twee, als klagen bij de uitvoerder lastig is geworden.

Siliconenpleister

Deze pleister is elastisch, neemt weinig water op en vuil hecht er slechter aan, omdat de regen het wegspoelt. Hij kan goed tegen temperatuurwisselingen en wordt daarom vaak gebruikt op nieuwbouw en op systemen voor buitengevelisolatie. Ook bij een drukke weg of op een winderige plek, zoals aan de kust, is hij een logische keuze.

Silicaatpleister

Het bindmiddel is kaliwaterglas en de pleister laat waterdamp goed door. De muur kan vocht dus naar buiten afvoeren. Daarom gebruiken vakmensen hem op oudere huizen, op baksteen en natuursteen en op minerale ondergronden. Hij vraagt wel een nauwkeurige verwerking: wie de voorschriften van de fabrikant niet precies volgt, krijgt al snel vlekken.

Acrylaatpleister

Er is veel keus in kleuren en hij is makkelijk aan te brengen. Hij laat minder damp door en hoort daarom niet op vochtig metselwerk of op dampopen minerale opbouwen, waar hij vocht zou vasthouden. Op droge, vlakke gevels doet hij zijn werk prima.

Minerale pleister en kalkpleister

Deze pleisters zijn gemaakt op basis van kalk of cement, ze branden niet en laten damp goed door. Je ziet ze vooral op oude huizen, monumentale panden en natuursteen. Ook kalk- en kalkcementpleisters met een fijne, traditionele uitstraling horen hierbij. Minerale pleisters vragen een ervaren stukadoor en voldoende tijd om elke laag te laten uitharden. Vaak komt er nog een gevelverf overheen.

Dunne laag of dikke laag?

Dunlaagse pleisters zijn licht en elastisch en worden daarom bijna altijd op buitengevelisolatie gebruikt. Dikke, traditionele pleisterlagen passen bij oude en monumentale gebouwen, waar oneffen metselwerk moet worden uitgevlakt en een massieve, ambachtelijke uitstraling gewenst is.

Een korrelstructuur (bijvoorbeeld krabpleister) of een rillenstructuur verbergt kleine oneffenheden en vuil beter en is daarom populair op woonhuizen. Een glad afgewerkt oppervlak oogt modern, maar laat elke vlek zien en is lastiger schoon te houden.

Kleur is niet alleen een kwestie van smaak. Donkere tinten warmen in de zon sterker op, waardoor de gevel meer uitzet en krimpt en de pleister sneller veroudert. Bij buitengevelisolatie beperken fabrikanten donkere kleuren vaak. Vraag daarom na of de kleur die je wilt binnen het systeem is toegestaan.

Het minste werk geeft een vlakke, stevige en droge gevel van een nieuwbouwhuis of een nieuwe gevelisolatie. Het werk wordt bewerkelijker als:

• Het huis veel ramen, erkers, lijsten en sierelementen heeft
• De oude pleister loslaat en eraf moet, en het metselwerk hersteld moet worden
• Het metselwerk vochtig of verzout is en eerst de oorzaak van het vocht moet worden aangepakt
• Het gebouw hoog is en een grote steiger nodig heeft
• De gekozen structuur fijn en lastig uit te voeren is
• Het weer wisselvallig is en het werk vaak stil moet liggen

Dat laatste speelt in Nederland vaak mee: buien en wind zorgen er regelmatig voor dat een pleisterploeg een dag moet wachten. Woon je in een appartement, dan beslist de Vereniging van Eigenaars (VvE) over de gevel, niet de individuele eigenaar. Combineer je het pleisterwerk met buitengevelisolatie, dan kan het de moeite waard zijn om na te gaan of er subsidie voor isolatie mogelijk is, zoals de ISDE. Kijk vooraf naar de actuele voorwaarden.

• Pleisteren op een vochtige, stoffige of loszittende ondergrond
• Geen primer of een primer die niet bij de pleister past
• Werken in de felle zon, in de wind of bij lage temperaturen
• Een te dunne of ongelijke laag
• Eén gevelvlak in delen afwerken met pauzes ertussen, waardoor zichtbare aanzetten ontstaan
• Materialen uit verschillende systemen combineren, bijvoorbeeld acrylaat op vochtig mineraal metselwerk
• Slecht uitgewerkte details bij vensterbanken, dagkanten en de aansluiting op het dak

In de praktijk blijkt vaak dat schade niet door het materiaal zelf komt, maar doordat de werkwijze niet is gevolgd. Daarom is het verstandig om primer, wapeningsmortel en pleister van één fabrikant en uit één systeem te gebruiken.

Bekijk de gevel bij de oplevering bij daglicht en ook van opzij, als het licht schuin over het oppervlak valt. Dan zie je het meest.

• Kleur en structuur zijn gelijkmatig, zonder vlekken en zichtbare aanzetten
• Er zijn geen scheuren, blaasjes of loslatende plekken
• Bij kloppen klinkt het nergens hol
• Hoeken, dagkanten en randen zijn recht en strak
• Aansluitingen op vensterbanken, kozijnen en zinkwerk zijn goed afgedicht
• Ramen, bestrating en omgeving zijn schoon en vrij van pleisterresten
• Je hebt een overzicht van de gebruikte materialen en liefst ook foto's van de afzonderlijke lagen
• De afgesproken garantie staat op papier