Wyburzenie obudowy pionów w WC

W starszych mieszkaniach, zwłaszcza w blokach z wielkiej płyty, obudowa bywa częścią prefabrykowanego węzła sanitarnego albo ktoś domurował ją później. Jej rola jest głównie estetyczna: zakrywa rury i można na niej położyć płytki. Kłopot zaczyna się wtedy, gdy trzeba dostać się do instalacji. Za obudową oprócz pionów są zwykle główne zawory wody, wodomierze, a czasem także przewody elektryczne.

Najczęstsze powody wyburzenia to:

• wspólnota lub spółdzielnia planuje wymianę pionów i ekipa potrzebuje swobodnego dostępu do rur,
• robisz nową łazienkę lub WC i zmieniasz układ urządzeń sanitarnych,
• obudowa jest nasiąknięta wodą, spleśniała albo zagnieździły się w niej owady,
• stara konstrukcja jest poluzowana i grozi samoistnym zawaleniem części ścianki.

Tę pracę łączy się zwykle z demontażem starej zabudowy łazienki, skuciem płytek ze ścian i podłogi albo demontażem wanny. Jeśli zaplanujesz wszystko naraz, gruz wynosi się tylko raz, a nowe instalacje można przygotować bez kolejnego kucia.

1. Ustalenie terminu z zarządcą. Piony należą do części wspólnej budynku, dlatego termin warto ustalić z zarządcą, wspólnotą lub spółdzielnią. Jeśli trzeba zakręcić wodę w całym pionie, robi to administracja, a sąsiedzi powinni wiedzieć o tym wcześniej.
2. Przygotowanie pomieszczenia. Demontuje się miskę WC, ewentualnie umywalkę i płytki z obudowy. Podłogę i drzwi zabezpiecza się, a przejścia do innych pomieszczeń oklejają folią przeciwpyłową.
3. Rozpoznanie materiału i tego, co jest w środku. W jednym małym miejscu obudowę otwiera się ostrożnie, żeby zobaczyć, z czego jest zrobiona i co dokładnie się za nią kryje. Dopiero wtedy dobiera się narzędzia.
4. Właściwe wyburzanie. Obudowę rozbiera się stopniowo, od góry do dołu, małymi kawałkami. Przy cegle używa się przecinaka i lekkiego młotowiercika z niską energią udaru, przy płycie g-k i drewnie wystarczą nóż, piła i łom. Przy samych rurach pracuje się ręcznie, a nie ciężkim młotem wyburzeniowym na pełnej mocy.
5. Wyniesienie i wywóz gruzu. Odpady pakuje się do mocnych worków i wywozi do miejsca, które legalnie przyjmuje odpady budowlane, na przykład do PSZOK albo kontenerem na gruz. Gruz nie trafia do osiedlowego pojemnika na śmieci komunalne.
6. Sprzątanie i kontrola. Pomieszczenie się odkurza i sprawdza stan rur, zaworów i sąsiednich ścian, żeby można było przejść do kolejnych prac.

Od materiału zależy, ile powstanie pyłu i gruzu oraz jak ostrożnie trzeba działać.

• cegła lub cienkie bloczki ceramiczne są typowe w kamienicach i domach murowanych; kucie jest pylące, gruzu jest więcej, a przy rurach trzeba iść kawałek po kawałku,
• beton komórkowy daje się dość łatwo ciąć i kuć, ale mocno trzyma się na zaprawie, więc krawędzie trzeba potem doczyścić,
• płyta wiórowa, laminat lub drewno rozbiera się zwykle po kawałku, bez dużej ilości pyłu,
• płyta g-k na stelażu metalowym to najprostszy przypadek: płyty się nacina, a profile odkręca.

Osobną sprawą są starsze bloki, w których pion kanalizacyjny może być z rur azbestowo-cementowych. Takiej rury nie wolno ciąć, łamać ani szlifować. Jeśli podejrzewasz azbest, przerwij pracę i daj materiał do oceny. Usuwać go może tylko wyspecjalizowana firma z przeszkolonym personelem i odpowiednim sprzętem.

Pracochłonność, a więc i koszt, zależy głównie od:

• materiału obudowy, bo murowana ścianka to więcej pracy niż lekka zabudowa,
• tego, czy obudowa jest powiązana z sąsiednimi ścianami, czy stoi osobno,
• liczby i stanu instalacji za nią, bo stare, skorodowane rury wymagają dużej ostrożności,
• wielkości pomieszczenia, ponieważ w ciasnym WC trudno operować narzędziami i gruzem,
• piętra i windy, bo gruz trzeba jakoś znieść na dół,
• tego, czy pomieszczenie jest już opróżnione i urządzenia zdemontowane, czy robi to ekipa.

Jeśli okaże się, że rury biegną głębiej w ścianie, może być potrzebne częściowe skucie sąsiedniego muru. Dobrze uwzględnić to już przy ustaleniach z wykonawcą.

Obudowa pionów zwykle nie jest elementem nośnym, ale przed wyburzeniem warto to sprawdzić, zwłaszcza gdy nie wiadomo, jak zbudowano węzeł sanitarny. Przy jakichkolwiek wątpliwościach decyzja należy do konstruktora.

Za obudową mogą biec przewody elektryczne. Odłączenie i przeróbki instalacji elektrycznej wykonuje wyłącznie elektryk z uprawnieniami SEP. Jeśli w szachcie przebiega rura gazowa, nie wolno jej uszkodzić ani przy niej majstrować. Gdy poczujesz zapach gazu, natychmiast przerwij pracę, otwórz okna, nie używaj włączników i dzwoń na pogotowie gazowe 992 lub na numer alarmowy 112.

Pomyśl też o przyszłości. Nowa zabudowa musi zostawić dostęp do zaworów i wodomierzy, zwykle przez drzwiczki rewizyjne. W niektórych budynkach szacht instalacyjny pełni też funkcję przeciwpożarową, dlatego nowe rozwiązanie warto omówić z zarządcą.

• kucie na ślepo, bez sprawdzenia, co jest za obudową, z ryzykiem przewierconej lub pękniętej rury,
• używanie mocnego młota tuż przy starych pionach, które nie wytrzymują drgań,
• rozpoczęcie prac bez ustaleń z zarządcą, przez co nikt nie może szybko zakręcić wody, gdy coś pęknie,
• niedoszacowanie gruzu, bo nawet mała murowana obudowa zapełnia wiele worków,
• wyburzenie bez planu, jak będzie wyglądała nowa zabudowa i gdzie znajdą się drzwiczki rewizyjne.

• obudowa jest usunięta w ustalonym zakresie, a krawędzie ścian oczyszczone z resztek zaprawy,
• piony, odgałęzienia i kształtki nie mają pęknięć, otarć ani poluzowanych połączeń,
• po ponownym odkręceniu wody nic nie kapie, a kanalizacja nie przecieka,
• zawory wody i wodomierze są nieuszkodzone i dają się obsługiwać,
• przewody elektryczne w szachcie są całe albo bezpiecznie zabezpieczone przez elektryka,
• gruz jest wyniesiony i wywieziony, a na klatce schodowej nie został bałagan,
• pomieszczenie jest odkurzone i gotowe do dalszych prac.