Zrywanie starego parkietu (przybijanego, klejonego)

Od sposobu mocowania zależą narzędzia, pracochłonność i to, jak będzie wyglądało podłoże po zerwaniu. Najprościej zdjąć listwę przypodłogową albo listwę progową lub podważyć jedną luźną klepkę przy ścianie i zajrzeć pod spód.

• Parkiet przybijany leży zwykle na drewnianym podkładzie, na deskach albo na tak zwanej ślepej podłodze, spotykanej w kamienicach i starszych domach jednorodzinnych. Z boku klepek widać cienkie gwoździe wbite ukośnie przez pióro. Praca idzie szybciej, ale trzeba uważać, żeby nie uszkodzić desek pod spodem.
• Parkiet klejony na lepik to typowe rozwiązanie w blokach z wielkiej płyty i budynkach z tamtych lat, często w postaci mozaiki parkietowej. Pod klepką zobaczysz czarną, twardą, często błyszczącą warstwę na betonowej wylewce. Lepik trzyma bardzo mocno i po zerwaniu klepek trzeba go jeszcze usunąć z podłoża.
• Parkiet klejony nowszym klejem ma pod spodem jaśniejszy klej, elastyczny albo twardy. Postępuje się podobnie jak przy lepiku, tylko resztki zachowują się inaczej podczas szlifowania.

W praktyce często zdarza się, że w jednym mieszkaniu trafia się kilka sposobów naraz, na przykład naprawiane fragmenty przy grzejnikach albo w przedpokoju.

Pracę zaczyna się od przygotowania pomieszczenia. Wynosi się meble i dywany, demontuje listwy przypodłogowe i progi. Drzwi i ościeżnice okleja się folią albo kartonem, żeby ich nie porysować. Jeśli drzwi trzeba będzie później skrócić pod nową wysokość podłogi, dobrze od razu zdjąć je z zawiasów.

Przy parkiecie przybijanym zaczyna się przy ścianie albo w rogu, gdzie klepki najłatwiej podważyć. Łomem podnosi się pierwszy rząd, a kolejne klepki luzuje się rząd po rzędzie. Gwoździe, które zostały w podkładzie, wyciąga się albo dobija, żeby nic nie wystawało. Wartościowy stary parkiet można zdejmować ostrożnie, w odwrotnej kolejności niż był układany, i użyć klepek ponownie.

Przy parkiecie klejonym klepki odbija się przecinakiem albo szeroką szpachlą, często młotem udarowym z płaskim dłutem. Klepki przy tym pękają, więc ponowne użycie zwykle nie wchodzi w grę. Potem przychodzi kolej na lepik. Usuwa się go mechanicznie, skrobakiem i szlifierką do posadzek, ewentualnie z pomocą środka do usuwania klejów, zgodnie z instrukcją producenta. Na koniec podłoże dokładnie się odkurza.

Na końcu ocenia się stan podłoża: czy jest mocne, suche i wystarczająco równe. Od tego zależy, czy wystarczą miejscowe poprawki masą wyrównującą, czy potrzebna jest wylewka samopoziomująca na całej powierzchni, a przy drewnianym podkładzie na przykład płyty OSB.

Pracochłonność, a więc i końcowy koszt, zależy od kilku rzeczy, które da się sprawdzić jeszcze przed rozpoczęciem:

• sposób mocowania: gwoździe są prostsze, lepik i twarde kleje wyraźnie spowalniają pracę,
• grubość i ilość lepiku: im więcej go zostaje na wylewce, tym dłużej trwa szlifowanie,
• kształt pomieszczenia: duży prostokątny pokój idzie szybko, przedpokój z wieloma narożnikami, ościeżnicami i grzejnikami powoli,
• stan podłoża: miękka lub krusząca się wylewka łatwo się uszkadza przy skuwaniu, a zardzewiałe gwoździe się łamią,
• dostęp i odpady: wysokie piętro bez windy, znoszenie worków i wywóz do PSZOK-u albo kontenera.

Zrywanie parkietu jest głośne i pyli się przy nim mocno. Przydadzą się maska przeciwpyłowa, okulary ochronne, mocne rękawice i obuwie robocze. Pomieszczenie warto oddzielić od reszty mieszkania folią, a lepik szlifować szlifierką podłączoną do odkurzacza.

Ze starymi czarnymi klejami uważaj. W starszych budynkach stosowano też lepiki na bazie smoły, które mogą zawierać szkodliwe substancje, a wyjątkowo także materiały z azbestem. Jeśli masz wątpliwości, oddaj próbkę do zbadania w akredytowanym laboratorium. Materiały z azbestem może usuwać wyłącznie wyspecjalizowana firma. Drewna z lepikiem, lakierem albo klejem nie pal w piecu ani w kominku. Takie odpady oddaje się do PSZOK-u albo wrzuca do kontenera na gruz i odpady budowlane.

W bloku czy kamienicy pamiętaj o sąsiadach: głośne prace planuj w godzinach dopuszczonych przez regulamin wspólnoty lub spółdzielni i nie zastawiaj workami klatki schodowej.

Parkiet przybijany w niewielkim pokoju zerwiesz samodzielnie. Przy lepiku i dużych powierzchniach praca jest bardzo ciężka fizycznie i łatwo uszkodzić wylewkę, tam rozsądniej zawołać fachowca od podłóg.

1. Wynieść meble, zdemontować listwy przypodłogowe i progi.
2. Okleić ościeżnice i drzwi folią ochronną albo kartonem.
3. Założyć maskę przeciwpyłową, okulary, rękawice i mocne buty.
4. Zacząć przy ścianie i podważyć łomem pierwszą klepkę, podkładając pod łom kawałek drewna, żeby nie uszkodzić podkładu.
5. Postępować rząd po rzędzie, klepki od razu wkładać do worków albo odkładać poza pomieszczenie.
6. Wyciągnąć albo dobić gwoździe wystające z podkładu.
7. Zamieść i dokładnie odkurzyć całą powierzchnię.
8. Sprawdzić podłoże pod kątem nośności, pęknięć, wilgoci i luźnych desek.
9. Wywieźć odpady do PSZOK-u albo zamówić kontener lub worek typu big bag.

• Zbyt brutalne podważanie i skuwanie. Głębokie ubytki w wylewce albo połamane deski podkładu trzeba potem naprawiać, a przygotowanie pod nową podłogę się wydłuża.
• Resztki lepiku zostawione na podłożu. Nowy klej na nich nie trzyma, a lepik może z czasem przebijać albo reagować z winylem. O tym, czy na resztki da się coś położyć, decyduje karta techniczna producenta nowej podłogi i gruntu.
• Pominięcie kontroli równości. Podłoga pływająca albo winyl na nierównym podłożu skrzypi, ugina się, a łączenia mogą się rozchodzić.
• Niezauważona wilgoć. Pod starym parkietem czasem wychodzi wilgotna wylewka albo zbutwiałe drewno. Najpierw trzeba usunąć przyczynę, dopiero potem układać nową podłogę.
• Praca bez ochrony. Pył z lepiku i drewna podrażnia drogi oddechowe, a drzazgi z gwoździami łatwo kaleczą.

Zanim położysz nową podłogę, przejdź podłoże według tej listy:

• na powierzchni nie zostały klepki, gwoździe ani wystające zszywki,
• lepik i klej są usunięte w zakresie, jakiego wymaga nowa podłoga,
• podłoże jest mocne, nie kruszy się i przy opukiwaniu nie brzmi głucho,
• drewniany podkład się nie ugina, a deski są dobrze przymocowane,
• pod dwumetrową łatą nie ma większych nierówności, niż dopuszcza producent nowej podłogi,
• wylewka jest sucha, najlepiej sprawdzona pomiarem wilgotności,
• powierzchnia jest odkurzona i bez pyłu,
• ościeżnice, drzwi i ściany są nieuszkodzone,
• odpady są wywiezione, a pomieszczenie posprzątane.