Bitümlü membranın şaloma ile uygulanması (tek kat)

Yatay yüzeyde yerçekimi işinize yarar. Membran açılır, ısıtılır ve kendi ağırlığıyla zemine oturur. Temel radyesi, teras altındaki betonarme döşeme ve düz çatı bu gruba girer. Çatı ve terasta zeminin hafif bir eğimi olmalıdır, genellikle en az yaklaşık yüzde 1,5 ila 2. Aksi halde su bir noktada birikir.

Düşey yüzeyde usta membranı ısıtırken tutmak, sürekli tazelemek ve bastırmak zorundadır. İş daha yavaş ilerler ve daha fazla tecrübe ister. Çoğu zaman evin çevresindeki dar bir hafriyat çukurunda çalışılır. Yüksek bodrum duvarlarında membran daha kısa parçalara bölünür, gerekirse üst kısımdan mekanik olarak da sabitlenir. Uzun bir parça kendi ağırlığıyla henüz yumuşak olan bitümü aşağı çeker ve katman üstte incelir. Dolgu yapıldıktan sonra düşey yalıtıma ulaşmak neredeyse imkânsızdır, bu yüzden her hatanın sonradan düzeltilmesi çok zahmetlidir.

İki yalıtım birbirine su geçirmez şekilde bağlanmalıdır. Duvardaki membran radye yalıtımına düzgün bindirilmezse nem köşeden dolaşır ve duvara çıkar. Uygulamada nemli bodrumun sebebinin çoğu zaman membranın kendisi değil, kötü yapılmış bu birleşim olduğu görülür.

• SBS modifiyeli bitümlü membran donda da esnek kalır ve zemindeki küçük çatlakları köprüler. Temel, bodrum duvarı ve müstakil ev çatıları için yaygın ve mantıklı bir seçimdir
• Oksitlenmiş bitümlü membran daha basit ve daha az esnektir. Soğukta gevrekleşip çatlayabilir, bu yüzden daha çok alt kat olarak ya da az zorlanan yerlerde kullanılır
• Mineral kaplı (arduvazlı) membran güneşe açık kalan çatılarda üst kat olarak kullanılır. Mineral kaplama bitümü UV ışınlarından korur
• Alüminyum folyolu membran radon riskinin yüksek olduğu yerlerde tercih edilir. Bu durumda katman düzenini arsanın radon ölçümüne göre proje müellifi belirler

Zemin altı yalıtımında kullanılan membranların gereklilikleri TS EN 13969 standardında tanımlanır. Seçerken rulo üzerindeki etikete ve teknik föye bakmak işe yarar: bitüm tipi, taşıyıcı (polyester keçe ya da cam tülü) ve kalınlık. Ticari isim kalite hakkında bir şey söylemez.

Tek kat sistem, işleyen drenajı olan geçirgen zeminlerdeki zemin nemi ya da suyun hızla aktığı yüzeyler için uygundur. Killi zeminde, yüksek yeraltı suyunda, su gelen eğimli arsada ya da yaşam alanı olarak kullanılacak bodrumda genellikle iki kat gerekir. Bu kararı şantiyede tahminle değil, proje müellifi vermelidir.

1. Zemin tozdan, çimento şerbetinden, kalıp yağı kalıntılarından ve gevşek parçalardan temizlenir. Delik ve boşluklar tamir harcıyla doldurulur.
2. İç köşeler ve kenarlar harçla pahlanarak yuvarlatılır. Keskin dik açıda membran gerilimsiz şekilde kalıcı olarak yatırılamaz.
3. Betonun yalnızca yüzeyde değil, tüm kesitte kürünü almış ve kuru olduğu kontrol edilir.
4. Tüm yüzeye bitüm esaslı astar sürülür ve üreticinin belirttiği sürede kuruması beklenir. Doğru astarlanmış yüzey eşit koyulukta görünür, parlak ıslak noktalar kalmaz.
5. Membranlar önce kuru olarak serilip hizalanır. Komşu rulo uçlarının aynı noktaya denk gelmemesine dikkat edilir. Bindirmeler üreticiye göre yapılır, genellikle boyuna yaklaşık 10 cm, uçlarda yaklaşık 15 cm.
6. Membran tüm genişliği boyunca şaloma ile ısıtılır, aynı anda zemin de ısıtılır. Doğru sıcaklığı rulonun önünde oluşan erimiş bitüm dalgası gösterir. Duvarda her zaman aşağıdan yukarı çalışılır, böylece üstteki parça alttakinin üzerine su akış yönünde biner.
7. Membran rulo ile bastırılır. Bindirmelerden ince ve kesintisiz bir bitüm taşması görülmelidir.
8. Düşey yalıtım zemin seviyesinin üstüne, genellikle en az yaklaşık 30 cm çıkarılır ve dolgu öncesinde kabarcıklı drenaj levhası ya da XPS levhalarla korunur.

Boru ve kılıf geçişleri yalıtımdan önce yerleştirilmeli, sistem manşeti ya da membrandan yapılan manşetle sızdırmaz hale getirilmelidir. Bitmiş katmanın sonradan delinmesi güvenilir şekilde onarılamaz.

Açık alevle çalışmak işin ehline bırakılmalıdır. Uygulama yalnızca kuru havada, sert rüzgârsız günlerde ve üreticinin izin verdiği sıcaklıkta yapılır, modifiyeli membranlarda genellikle +5 °C ve üzeri. Ahşap, köpük levha ve naylon gibi yanıcı malzemeler örtülür ya da uzak tutulur, yangın söndürücü el altında bulunur. Tüpte gaz kaçağı fark edilirse alan terk edilir ve 112 aranır. Isı yalıtımına ya da ahşaba temas eden yerlerde alev yerine kendinden yapışkanlı membran seçilir.

İş en hızlı, geniş, düz ve temiz bir yüzeyde, rahat erişimle ilerler. Daha fazla zaman ve özen isteyen durumlar şunlardır:

• Düşey duvarlar, özellikle membranın bölünüp sabitlenmesi gereken yüksek bodrum duvarları
• Duvar çevresinde rahat hareket edilemeyen dar hafriyat çukuru. Yaklaşık 60 ila 80 cm genişlikte bir çukur işi belirgin şekilde kolaylaştırır
• Çok sayıda köşe, boru geçişi, ışıklık ve bodrum penceresi önü
• Önce onarılması gereken bozuk ya da eğri zemin
• Havanın teknik bekleme molalarına zorladığı sezon dışı çalışma

Düz çatı yenilemesinde eski katmanın her zaman sökülmesi gerekmez. Ancak sağlam, kuru ve kabarcıksız olmalıdır.

• Astarın atlanması ya da kurumadan üzerine geçilmesi: membran yalnızca noktasal yapışır ve çoğu zaman daha dolgu sırasında kalkar
• Nemli zemin: ısınan su buhara dönüşür, membranı kaldırır ve altında boşluk oluşturur
• Aşırı ısıtma: düşey yüzeyde uzun ısıtmak cazip gelir, ama bu taşıyıcıyı yakar ve membran yük altında yırtılır
• Kısa bindirmeler ya da bitüm taşması olmayan ekler: su yalıtımın altına girip yüzeye yayılır
• Duvarda yukarıdan aşağı çalışmak: her ek suyu yapının içine yönlendirir
• Pahsız keskin köşeler: membran gergin kalır ve yapı oturdukça çatlar
• Yalıtımın zemin seviyesinde bitirilmesi: sıçrayan yağmur suyu ve eriyen kar membranın arkasına geçer
• Koruma katmanı olmadan taşlı toprak ya da molozla dolgu: membran mekanik olarak delinir

Düşey yalıtımı yalnızca dolgudan önce kontrol edebilirsiniz. Bu yüzden köşelerin, boru geçişlerinin ve yatay yalıtıma bağlantının fotoğraflarını isteyin. Teslim alırken şunlara bakın:

• Bindirmeler boyunca kesintisiz bitüm taşması
• Ekte elle ya da spatulayla kaldırılamayan membran
• Kabarcık, dalga ve parlak yanık noktaları olmayan yüzey
• Gergin membran bulunmayan yuvarlatılmış köşeler
• Sızdırmaz hale getirilmiş boru geçişleri
• Duvarın radye yalıtımına su geçirmez bağlantısı
• Zemin seviyesinin üstünde, subasman profili ya da sac altında biten yalıtım
• Dolgu öncesi koruma katmanı ve işleyen drenaj
• Çatı ve terasta yağmurdan sonra su birikmeyen yüzey