Zemin astarı uygulaması

Her zemin suyu farklı emer. Eski beton suyu sünger gibi çeker, pürüzsüz bir anhidrit şap ise neredeyse hiç çekmez. Tesviye malzemesini astarsız bir yüzeye dökerseniz, emici bölgeler malzemenin suyunu hızla çeker. Malzeme o noktalarda düzgün priz alamaz, zayıf kalır, çatlayabilir ya da zamanla kabarıp kalkabilir.

Astar üç iş görür:

• emiciliği eşitler, böylece tesviye şapı bütün alanda aynı şekilde kurur,
• yüzeyde kalan tozu bağlar ve zeminin üst katmanını sağlamlaştırır,
• eski zeminle yeni katman arasında bir bağlantı köprüsü oluşturur.

Tesviye malzemesi üreticileri astarı teknik föylerinde genellikle şart olarak belirtir. Bu adımı atlarsanız, ileride bir sorun çıktığında üreticiye ya da uygulayıcıya karşı elinizdeki dayanak zayıflar.

Bu iş iki şekilde yapılır. Aradaki fark, tesviye şapı dökülmeden önce neyin yapıldığıdır.

Zemin astarı, alanın temizlenmesi ve astarın sürülmesi demektir. Duvarla zeminin birleşimi düzgünse, çevreye kenar dilatasyon bandı zaten yapıştırılmışsa ve hiçbir yerde açık derz yoksa bu yeterlidir.

Tesviye öncesi astar ve köşelerin akrilikle kapatılması ise buna ek olarak köşelerin, duvar diplerindeki derzlerin, boru geçişlerinin çevresinin ve eşik altlarının akrilik mastikle kapatılmasını içerir. Tesviye şapı çok akışkandır ve her boşluğu bulur. Uygulamada malzemenin duvarın altından yan odaya, eşiğin altındaki boşluğa ya da apartmanlarda boru çevresindeki derzden alt kattaki komşuya aktığı sık görülür. Akrilik mastik bu noktaları kapatır. Malzeme olması gereken yerde kalır ve katman kalınlığı planlandığı gibi çıkar.

Tesviye öncesi köşelerin akrilikle kapatılması, boyacının boya öncesinde süpürgelik çevresine çektiği akrilikle karıştırılmamalı. O iş, zemin kaplaması ve süpürgelikler yerleştikten sonra en sonda yapılır ve daha çok görüntü içindir.

Seçim, malzemenin neyin üzerine döküleceğine bağlıdır:

• genel amaçlı astar normal emiciliğe sahip, sağlam zeminler için uygundur, örneğin yeni beton veya çimento esaslı şap, çoğunlukla kullanıma hazır satılır,
• derin nüfuzlu astar eski, tozlu ve hafif dağılan zeminler içindir, daha derine işler ve yüzeyi sağlamlaştırır,
• anhidrit ve alçı esaslı şaplar için astar gerekir, çünkü bu zeminler neme duyarlıdır ve üreticinin bunlar için açıkça önerdiği bir ürün kullanılmalıdır,
• yapışma köprüsü (aderans astarı) eski seramik ya da mozaik karo gibi emici olmayan yüzeyler içindir, normal astarın bu yüzeylerde emilecek bir yeri yoktur.

Güvenilir bir yol, astarı ve tesviye şapını aynı üreticiden almaktır. Ürünler birlikte denenmiştir ve teknik föy inceltme oranını, sarfiyatı ve kuruma süresini net olarak verir.

Astar uygulamasında zamanın çoğunu sürme işi değil, hazırlık alır. İşi uzatan durumlar şunlardır:

• zımparalanması ya da kazınması gereken eski yapıştırıcı kalıntıları,
• özellikle eski mutfak ve atölyelerde görülen yağ lekeleri,
• sökülüp onarılması gereken dağılan bölgeler,
• iki kat astar isteyen çok emici zeminler,
• çok sayıda köşe, boru geçişi ve eşik olan girintili çıkıntılı odalar, burada çok yeri fırçayla sürmek ve ikinci seçenekte mastik çekmek gerekir.

Buna karşılık geniş, düzgün ve temiz bir şap yüzeyi hızlıca, çoğunlukla sadece rulo ile astarlanır.

Astarı kendiniz de sürebilirsiniz, tehlikeli bir iş değildir. Önemli olan özen ve kuruma sırasında sabırlı olmaktır. Zeminden emin değilseniz, örneğin dağılıyor ya da nemli görünüyorsa, bir ustaya baktırmanız daha doğru olur.

1. Yapıştırıcı kalıntılarını, eski boya katlarını ve tutunmayan parçaları spatula veya zımpara makinesiyle temizlemek.
2. Yağlı bölgeleri uygun bir temizleyiciyle yağdan arındırmak ve kurumaya bırakmak.
3. Bütün alanı, tercihen endüstriyel bir süpürgeyle, iyice süpürmek.
4. Zeminin kuru ve sağlam olduğunu kontrol etmek, şüphe varsa nem ölçümü yaptırmak.
5. Henüz yoksa oda çevresine kenar dilatasyon bandı yapıştırmak.
6. Akrilikli seçenekte köşeleri, duvar dibi derzlerini, boru çevrelerini ve eşik altlarını akrilik mastikle kapatmak ve talimata göre kurumasını beklemek.
7. Astarı teknik föye göre hazırlamak, inceltme oranını göz kararı belirlememek.
8. Köşeleri, kenarları ve boru çevrelerini fırçayla sürmek.
9. Alanı en uzak köşeden kapıya doğru, çapraz hareketlerle, ince ve göllenme yapmadan rulo ile sürmek.
10. Çok emici zeminlerde ilk kat kuruduktan sonra ikinci katı sürmek.
11. Astarı üreticinin belirttiği süre boyunca, genellikle birkaç saat, kurumaya bırakmak ve bu sırada zemine basmamak.

Yaklaşık 10 ile 25 °C arasında, cereyan ve doğrudan güneş olmadan çalışın. Soğukta kuruma çok uzar, sıcakta ise astar zemine işleyemeden yüzeyde kurur.

• toz ya da yağ üzerine astar sürmek, astar zemine değil kire tutunur ve tesviye şapı sonra kalkar,
• atlanan bölgeler, özellikle duvar diplerinde ve radyatör arkalarında, buralarda daha sonra kabarcık ya da kılcal çatlak görülür,
• fazla kalın kat veya göllenme, parlak bir film oluşur ve tesviye şapı buna daha zor tutunur,
• göz kararı inceltme, fazla sulandırılmış astar işe yaramaz, fazla koyu astar ise geçirimsiz bir tabaka oluşturur,
• kurumamış astar üzerine döküm, katmanlar birbirine bağlanmaz ve zemin ileride çatlayabilir,
• kapatılmamış derzler, tesviye şapı boşluklara ya da komşuya akar ve odada malzeme eksik kalır.

Tesviye malzemesini karıştırmaya başlamadan önce zemini gözden geçirin:

• yüzey kuru ve dokununca yapışmıyor,
• astar bütün alanda eşit, atlanmış ya da parlak bölge yok,
• köşeler, kenarlar ve boru çevreleri sürülmüş,
• çevrede kenar dilatasyon bandı var,
• akrilikli seçenekte köşeler ve derzler kesintisiz kapatılmış, mastik kurumuş,
• zeminde yeni toz ya da ayakkabı izi yok,
• kullanılan astar, üreticinin seçilen tesviye şapı için önerdiği ürünle aynı.