Tesviye öncesi zeminin yapıştırıcı ve ziftten taşlanması

Eski yapıştırıcı ve zift çoğu zaman yumuşak, yağlı ya da betona zayıf yapışmış durumdadır. Tesviye şapı üstüne yayılır ama sağlam zemine değil, yalnızca bu katmana tutunur. Eski yapıştırıcı yük altında veya sıcaklık değişince hareket ettiğinde tesviye kalkar, çatlar ya da altında boşluk oluşur. Birkaç ay sonra bunu gıcırdayan vinilden, çatlayan seramikten veya vurunca boş ses veren noktalardan anlarsınız.

Taşlamanın bu yüzden iki görevi vardır: sağlam olmayan her şeyi kaldırmak ve yüzeyi pürüzlendirip astarın emilmesini, tesviyenin de iyi yapışmasını sağlamak.

Makine çalıştırılmadan önce zemindeki yapıştırıcının ne olduğunu bilmek işinize yarar. Eski apartman dairelerinde ve evlerde bu yalnızca teknik bir mesele değil, sağlık meselesidir de.

• Eski parkenin altındaki parlak siyah zift katran esaslı olabilir. Bu tür yapıştırıcılar zararlı polisiklik aromatik hidrokarbonlar içerebilir ve taşlama sırasında toza karışır.
• Eski marley karolar ve bazı eski yapıştırıcılar asbest içerebilir. Şüphe varsa malzemeyi test ettirin. Asbestli malzemeye kendiniz dokunmayın, bu işi gerekli koruma ve ekipmana sahip uzman bir firmaya bırakın.
• Halıfleks ya da PVC altındaki sıradan dispersiyon yapıştırıcılar genelde daha açık renkli ve yumuşaktır. Taşlarken ufalanmaktan çok sıvanır.

Alttaki zemine de bakmak gerekir. Sağlam bir beton şap, ufalanan eski bir şaptan ya da ahşap zeminden farklı taşlanır. Ahşapta incelmemesi için daha dikkatli çalışılır. Ayrıca üreticinin ahşap zemin için açıkça uygun gördüğü bir tesviye ürünü seçilmelidir.

1. Odayı boşaltmak, süpürgelikleri sökmek, kapıları, eşikleri ve tozun kaçabileceği açıklıkları kapatmak.
2. Diskleri boş yere tıkamaması için kalın yapıştırıcı birikintilerini spatula veya kazıyıcıyla almak.
3. Yüzeyi, sanayi tipi süpürgeye bağlı zemin taşlama makinesi ve kaba elmas aparatla taşlamak.
4. Büyük makinenin giremediği kenarları, köşeleri ve duvar diplerini daha küçük bir taşlama makinesiyle temizlemek.
5. Gerekirse yüzeyin her yerde aynı dokuda olması için daha ince bir aparatla tekrar geçmek.
6. Bütün yüzeyi köşeler dahil süpürmekle yetinmeyip iyice vakumlamak.
7. Zeminin sağlamlığını, temizliğini ve düzlüğünü kontrol edip onarılacak yerleri işaretlemek.

Taşlamadan sonra zemin ve tesviye türüne uygun astar uygulanır. Gerekirse köşeler ve boru geçişleri de tesviye derzlere akmasın diye kapatılır. Bunlar ise ayrı bir iş kalemidir.

Taşlama her zaman tek seçenek değildir. Zemin ustası yöntemi, zeminde ne bulduğuna göre seçer.

• Sağlam beton üzerinde ince yapıştırıcı: elmas aparatlarla normal taşlama yeterlidir.
• Çok kalın zift veya yapıştırıcı: önce frezeleme ya da mekanik söküm, ardından taşlama çoğu zaman daha hızlıdır.
• Ufalanan, çatlamış veya dağılan şap: taşlama sorunu çözmez. Zayıf katman kaldırılır, tamir harcıyla, bazen de yeni şapla onarılır.
• Büyük kot farkları: taşlamayla zemin düzelmez. Farkı uygun kalınlıkta bir tesviye ya da dengeleme katmanı giderir.
• Tamamen alınamayan kalıntılar: bazı üreticiler eski yapıştırıcı kalıntıları için özel astar sistemleri sunar. Bu çözümün teknik föyde açıkça yazması şarttır.

Aynı büyüklükteki iki dairede bile emek ve süre çok farklı olabilir. İşi özellikle şunlar zorlaştırır:

• aletleri tıkayan kalın ya da yumuşak, yapışkan bir yapıştırıcı katmanı,
• toz korumasını da ayrıca düşünmeyi gerektiren siyah zift,
• çok köşeli, girintili ve boru geçişleri olan odalar,
• daha ince ve yavaş çalışmayı gerektiren ahşap zemin,
• gürültülü işlerin saatlerine uyulması, merdivenlerin korunması ve molozun nasıl çıkarılacağı konusunda apartman yönetimi ve komşularla anlaşılması gereken apartman daireleri.

Boş, düzgün planlı bir oda, sağlam beton ve ince bir yapıştırıcı katmanı ise işi kolaylaştırır. Eski kaplamanın önceden sökülmüş, kalın kalıntıların kazınmış olması da çok yardımcı olur.

• Göstermelik taşlama: yüzeyde yapıştırıcı adacıkları kalır. Tesviye ileride tam da bu noktalarda kalkar.
• Fazla sert taşlama: betonda çizikler ve oyuklar oluşur, ahşap incelir.
• Yanlış aparat: yumuşak yapıştırıcıya sert betondan farklı bir aparat uyar. Yanlış seçim yavaş ilerleme ve düzensiz sonuç demektir.
• Toz emiş olmadan taşlama: toz bütün eve yayılır, zemindeki ince toz tabakası da astarın tutunmasını zayıflatır.
• Nemin gözden kaçması: nemli şap tesviyeden önce fark edilmelidir. İzin verilen nemi tesviye ve kaplama üreticisi belirler. Anhidrit şaplarda bu sınır genelde çimento esaslı şaplara göre daha sıkıdır.
• Bilinmeyen siyah ziftin test edilmeden taşlanması: sağlığınız için gereksiz bir risktir.

Astar ve tesviyeden önce zemine kendiniz ya da ustayla birlikte bakın. Uygulamada sorunun çoğu zaman tesviye döküldükten sonra, yani iş işten geçtikten sonra fark edildiği görülür.

• yüzeyde göze çarpan yapıştırıcı ya da zift kalıntısı yok,
• zemin sağlam, anahtarla çizildiğinde ufalanmıyor ve tozumuyor,
• vurulduğunda boş ses veren nokta yok,
• yüzey her yerde aynı ölçüde pürüzlü, derin çizik ve oyuk yok,
• kenarlar, köşeler ve duvar dipleri orta kısım kadar temiz,
• yüzey vakumlanmış, avucunuzla sildiğinizde toz kalmıyor,
• büyük bozukluklar ve çatlaklar onarım için işaretlenmiş,
• zeminin nemi biliniyor ya da tesviyeden önce ölçülmesi kararlaştırılmış,
• taşlama atığı uzaklaştırılmış, riskli malzemeler uygun şekilde bertaraf edilmiş.