Hoe maak je je huis weer klaar na de winter?

In het algemeen komt het neer op het terugdraaien van alle stappen die je hebt uitgevoerd toen je het huis winterklaar maakte. Denk aan het afsluiten van het water en het aftappen van de leidingen om bevriezing te voorkomen. Ook het losmaken van flexibele slangen van gootstenen, toiletten, de vaatwasser en andere toestellen hoort erbij. Verder gaat het om het loskoppelen van toestellen, het programmeren van thermostaten en alarmsystemen, het aftappen van de boiler en het stopzetten of instellen van een doorzending voor je post.
Heb je voor het winterklaar maken een gespecialiseerd bedrijf ingeschakeld en wil je het huis nu weer in gebruik nemen? Dan doe je er goed aan hetzelfde bedrijf opnieuw in te schakelen. Zij weten immers precies wat ze gedaan hebben en hoe ze dat kunnen terugdraaien. Omdat het hele proces vrij eenvoudig is, kiezen veel huiseigenaars er echter voor om zelf de volgorde van de stappen te leren en zo arbeidskosten te besparen.

Voordat je begint

Een huis ontwinteren betekent dat je de leidingen weer opent en het gebouw opnieuw in gebruik neemt nadat het de wintermaanden heeft leeggestaan. Huiseigenaars, of de vakmensen die zij inschakelen, zouden dit elk voorjaar moeten doen.
Omdat je met verschillende toestellen in huis aan de slag gaat, moet je misschien ook hun handleidingen en gebruiksaanwijzingen raadplegen. Het is verstandig om al deze handleidingen vooraf op één plek te verzamelen. Dat bespaart je veel tijd en stress.

Schakel alle uitgeschakelde kringen weer in

Het komt vaak voor dat de elektrische installatie zo is uitgeschakeld dat alleen een paar essentiële kringen in werking blijven. Kijk daarom in de zekeringkast of verdeelkast en controleer de afzonderlijke automatische zekeringen. Zet alle zekeringen die uit staan weer aan. Werken sommige kringen daarna nog steeds niet, dan kan professioneel elektrotechnisch werk nodig zijn om de staat van de installatie te controleren en de veiligheid van de hele elektrische installatie volgens het AREI te waarborgen. Laat zulk werk over aan een vakkundige elektricien.

Sluit alle wateraanvoerleidingen weer aan

Heb je in het najaar aanvoerslangen losgekoppeld van verschillende kranen en sanitair? Loop dan systematisch alle aansluitpunten na en sluit de flexibele slangen weer aan op de stopkranen of de wateraansluitingen van de toestellen. Werk daarbij stap voor stap: bekijk lavabo's, toiletten, douches, baden en alle andere toestellen met een wateraansluiting zorgvuldig. Zet alle flexibele slangen met een waterpomptang of speciale sleutels voorzichtig weer vast op hun aansluitingen.
Open de stopkranen van de toestellen nog niet en controleer of ze allemaal volledig dicht staan.
Vergeet niet ook de boiler, de waterontharder en andere toestellen te controleren, zodat je zeker weet dat hun wateraansluitingen goed vastzitten. Verwijder voordat je het water weer opendraait de perlators (straalbrekers) van de kranen, zodat eventuele afzettingen kunnen worden weggespoeld.

Open de hoofdkraan

Weet je zeker dat alle eerder losgekoppelde slangen en aanvoerleidingen goed zijn aangesloten? Draai dan de hoofdkraan langzaam open tot hij ongeveer half open staat.
Deze kraan zit meestal op de hoofdleiding waarmee het water het huis binnenkomt, vaak vlak bij de watermeter. Laat het water alleen geleidelijk in de leidingen lopen, zodat de lucht kan ontsnappen voordat de leidingen zich met water vullen.

Open de waterkranen van de boiler, de warmwatervoorziening en de waterontharder

Waren deze belangrijke toestellen in de winter uitgeschakeld, open dan de watertoevoer weer. Dat gebeurt meestal met de kranen op de leidingen naar en van de toestellen. Volg de aanwijzingen van de fabrikant voor het vullen van deze toestellen met water. Krijg je te maken met problemen met de watertoevoer of met lekken, neem dan contact op met specialisten in loodgieterswerk. Zij zorgen ervoor dat alle waterleidingen goed werken en voorkomen verdere complicaties.

Neem de toestellen een voor een in gebruik

Staat de hoofdkraan ongeveer half open, controleer dan al het sanitair en alle aansluitingen in elke ruimte. Open eerst de stopkranen van de toestellen en daarna de kranen zelf. De lucht die in de leidingen zit, ontsnapt waarschijnlijk via de geopende kranen.

Houd er bovendien rekening mee dat de eerste straal water flink lawaai kan maken en kan spatten.

Zodra het water gelijkmatig en helder stroomt, kun je de kraan dichtdraaien. Controleer of de stopkranen van de toestellen goed afsluiten en draai alle verbindingen aan die lekken of waar duidelijk water uit komt.

Heb bij het controleren van deze aansluitingen altijd doeken of keukenrol bij de hand, voor het geval er een klein lek ontstaat of iets druppelt. Controleer alle toestellen, inclusief ijsblokjesmachines, waterfilters, vaatwassers en wasmachines. Bij elk toestel moet het water goed doorstromen, en vooral moet de waterstraal gelijkmatig en helder zijn.

Test de toiletten om zeker te weten dat ze goed werken. Als spoelbakken lange tijd leeg hebben gestaan, kunnen de afdichtingen van de spoelventielen uitharden en verhinderen dat de spoelbak aan het einde van elke spoelbeurt goed afsluit. Weet je zeker dat alle toestellen goed werken, draai de hoofdkraan dan volledig open.

Controleer de buitenkranen

Vorstvrije buitenkranen kunnen na de winter gaan lekken. Controleer daarom elke buitenkraan: gaat hij goed open en dicht, en lekt er niets? Een lage waterdruk kan erop wijzen dat er iets niet goed afsluit in de leiding die vanuit het huis naar buiten loopt. Om dat te controleren, moet je misschien ook in je kelder of kruipkelder gaan kijken.

Controleer al het sanitair nog een keer

De laatste stap om de waterinstallatie weer volledig in gebruik te nemen, is elke ruimte nog eens langslopen en al het sanitair en alle toestellen grondig controleren op een goede werking. Controleer daarna nog een keer of de wateraansluitingen niet lekken.

Sluit lampen en toestellen weer aan

Bij het winterklaar maken van een huis is het gebruikelijk om de meeste lampen en andere toestellen van het stroomnet te halen. Na de winter moet je deze toestellen dus weer aanzetten en de stekkers terug in het stopcontact steken.

Zet het gas weer open

Heel vaak wordt in de winter de gastoevoer afgesloten om een gevaarlijk gaslek te voorkomen, en daarom moet je die in het voorjaar weer openzetten. Soms wordt de gastoevoer afgesloten met de hoofdgaskraan. Door deze kraan weer te openen, herstel je de gastoevoer naar het hele huis. Moet de verwarming op gas ook bij lage temperaturen blijven draaien om ernstige vorstschade te voorkomen, dan kan de hoofdgaskraan open blijven staan. Moet je het verwarmingssysteem laten controleren of aanpassen, overweeg dan professioneel werk aan de verwarming. Zo weet je zeker dat alle toestellen goed werken en beperk je het risico op lekken. Ruik je na het openzetten gas, verlaat dan meteen het huis, bedien geen schakelaars en bel 112 of je netbeheerder (Fluvius in Vlaanderen, Sibelga in Brussel).

Wanneer schakel je een vakman in?

In de meeste gevallen kun je je huis prima zelf ontwinteren. Gaat het om een stacaravan of een chalet, dan is de kans groter dat je een professional inschakelt. Bedrijven die zulke woningen winterklaar maken, vullen de waterleidingen en sifons namelijk vaak met een speciale antivriesvloeistof. Voordat je voor professionele hulp kiest, is het handig om een prijsoverzicht voor bouwwerkzaamheden te bekijken. Zo heb je inzicht in de kosten en kun je het budget voor deze dienst beter plannen.

In zo'n geval is het lastig om het huis zelf te ontwinteren. Laat een servicebedrijf langskomen om de waterleidingen af te tappen en de antivriesvloeistof op de juiste manier af te voeren. De leidingen moeten daarna grondig worden doorgespoeld om alle resten antivries te verwijderen.

Welkom thuis. Je bent nu klaar om je huis weer te betrekken. Je hoeft alleen nog de buren te laten weten dat je terug bent, de klokken gelijk te zetten en alle stopgezette diensten weer te hervatten.

Foto: Max Rahubovskiy