Ξήλωμα παλιού ξύλινου παρκέ (καρφωτό, κολλητό)

Ο τρόπος στερέωσης καθορίζει τα εργαλεία, τον κόπο και την κατάσταση του υποστρώματος μετά το ξήλωμα. Ο ευκολότερος έλεγχος είναι να βγάλετε ένα κατωκάσι ή μια χαλαρή λωρίδα δίπλα στον τοίχο και να δείτε από κάτω.

• Καρφωτό παρκέ: σε πολλές παλιότερες πολυκατοικίες είναι καρφωμένο πάνω σε ξύλινα καδρόνια, πακτωμένα στη μπετοκονία, ή πάνω σε ξύλινο ψευδοπάτωμα. Στο πλάι των λωρίδων θα δείτε λεπτά καρφιά, χτυπημένα λοξά μέσα από το πατούρι. Βγαίνει πιο γρήγορα, αλλά χρειάζεται προσοχή για να μη σπάσουν τα καδρόνια από κάτω.
• Παρκέ κολλημένο με πίσσα ή ασφαλτική κόλλα: κάτω από τη λωρίδα θα δείτε μια μαύρη, σκληρή, συχνά γυαλιστερή στρώση πάνω στη μπετοκονία. Κρατάει πολύ δυνατά και μετά το ξήλωμα πρέπει να αφαιρεθεί κι αυτή.
• Παρκέ με σύγχρονη κόλλα: από κάτω υπάρχει πιο ανοιχτόχρωμη κόλλα, ελαστική ή σκληρή. Η διαδικασία μοιάζει με αυτή της πίσσας, όμως τα υπολείμματα συμπεριφέρονται διαφορετικά στο τρίψιμο.

Στην πράξη συχνά βρίσκει κανείς περισσότερους τρόπους στο ίδιο διαμέρισμα, για παράδειγμα επισκευασμένα σημεία κοντά στα καλοριφέρ ή στον διάδρομο.

Η δουλειά ξεκινά με την προετοιμασία του χώρου. Βγαίνουν έπιπλα και χαλιά, ξεβιδώνονται τα σοβατεπί και τα κατωκάσια. Οι κάσες και οι πόρτες καλύπτονται με νάιλον ή χαρτόνι για να μη γδαρθούν. Αν οι πόρτες θα κοντύνουν αργότερα για το ύψος του νέου δαπέδου, καλό είναι να τις βγάλετε από τώρα.

Στο καρφωτό παρκέ ο τεχνίτης ξεκινά από τον τοίχο ή από μια γωνία, όπου οι λωρίδες σηκώνονται πιο εύκολα. Με λοστό σηκώνει την πρώτη σειρά και ύστερα ξεκολλάει τις υπόλοιπες σειρά σειρά. Όσα καρφιά μείνουν στα καδρόνια τραβιούνται ή χτυπιούνται μέσα, ώστε να μην εξέχει τίποτα. Αν το παλιό παρκέ έχει αξία, μπορεί να βγει προσεκτικά με την αντίστροφη σειρά από αυτήν που τοποθετήθηκε και να ξαναχρησιμοποιηθεί.

Στο κολλητό παρκέ οι λωρίδες ξεκολλιούνται με καλέμι ή φαρδιά σπάτουλα, συχνά με τη βοήθεια κρουστικού πιστολέτου με εξάρτημα σπάτουλας. Οι λωρίδες σπάνε, οπότε συνήθως δεν ξαναχρησιμοποιούνται. Μετά αφαιρείται η πίσσα ή η κόλλα: με ξύστρα και τρίψιμο με μηχανή δαπέδου, ή με αφαιρετικό κόλλας σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή. Στο τέλος το υπόστρωμα σκουπίζεται καλά με ηλεκτρική σκούπα.

Τέλος ελέγχεται το υπόστρωμα: αν είναι γερό, στεγνό και αρκετά επίπεδο. Από αυτό εξαρτάται αν αρκεί τοπική επισκευή με κονίαμα εξομάλυνσης, αν χρειάζεται αυτοεπιπεδούμενο κονίαμα σε όλη την επιφάνεια ή, σε ξύλινο υπόστρωμα, φύλλα OSB.

Ο κόπος, και άρα το τελικό κόστος, εξαρτάται από μερικά πράγματα που μπορείτε να ελέγξετε πριν ξεκινήσετε:

• τρόπος στερέωσης: τα καρφιά είναι πιο απλά, η πίσσα και οι σκληρές κόλλες είναι αισθητά πιο αργές,
• πάχος και ποσότητα πίσσας: όσο περισσότερη μένει στη μπετοκονία, τόσο περισσότερο κρατάει το τρίψιμο,
• σχήμα του χώρου: ένα μεγάλο ορθογώνιο δωμάτιο προχωρά γρήγορα, ένας διάδρομος με πολλές γωνίες, κάσες και καλοριφέρ αργά,
• κατάσταση υποστρώματος: μια μαλακή ή θρυμματισμένη μπετοκονία χαλάει εύκολα, τα σκουριασμένα καρφιά σπάνε, τα σάπια καδρόνια θέλουν αντικατάσταση,
• πρόσβαση και μπάζα: όροφος χωρίς ασανσέρ, κουβάλημα σακιών και απομάκρυνση με κάδο μπάζων.

Το ξήλωμα παρκέ έχει πολλή σκόνη και θόρυβο. Χρειάζεστε μάσκα για σκόνη, γυαλιά προστασίας, γερά γάντια και παπούτσια εργασίας. Χωρίστε τον χώρο από το υπόλοιπο σπίτι με νάιλον και, όταν τρίβετε την πίσσα, χρησιμοποιήστε μηχανή με αναρρόφηση.

Με τις παλιές μαύρες κόλλες χρειάζεται προσοχή. Σε παλιότερα κτίρια χρησιμοποιήθηκαν και κόλλες με πίσσα από λιθανθρακόπισσα, που μπορεί να περιέχουν επιβλαβείς ουσίες, και σε σπάνιες περιπτώσεις υλικά με αμίαντο. Αν έχετε αμφιβολία, δώστε δείγμα σε διαπιστευμένο εργαστήριο. Υλικά με αμίαντο αφαιρεί μόνο εξειδικευμένη εταιρεία με την κατάλληλη πιστοποίηση. Ξύλα με πίσσα, βερνίκι ή κόλλα μην τα καίτε στο τζάκι ή στη σόμπα, πάνε σε κάδο μπάζων ή σε σημείο συλλογής.

Σε πολυκατοικία σκεφτείτε τους γείτονες: κάντε τις θορυβώδεις δουλειές σε λογικές ώρες και κρατήστε τη σκάλα καθαρή. Συνεννοηθείτε με τον διαχειριστή για πρακτικά θέματα, όπως η προστασία του ασανσέρ όταν κατεβαίνουν τα σακιά και το σημείο όπου θα μπει ο κάδος.

Καρφωτό παρκέ σε ένα μικρό δωμάτιο μπορείτε να το βγάλετε μόνοι σας. Με πίσσα και σε μεγάλες επιφάνειες η δουλειά είναι πολύ βαριά και η μπετοκονία κινδυνεύει να χαλάσει, εκεί είναι πιο λογικό να καλέσετε παρκετά.

1. Βγάλτε τα έπιπλα, ξεβιδώστε σοβατεπί και κατωκάσια.
2. Καλύψτε κάσες και πόρτες με νάιλον προστασίας ή χαρτόνι.
3. Φορέστε μάσκα, γυαλιά, γάντια και γερά παπούτσια.
4. Ξεκινήστε από τον τοίχο και σηκώστε την πρώτη λωρίδα με λοστό, βάζοντας από κάτω ένα κομμάτι ξύλο για να μη χαλάσει το υπόστρωμα.
5. Προχωρήστε σειρά σειρά και βάζετε τις λωρίδες κατευθείαν σε σακιά ή σε στοίβα έξω από το δωμάτιο.
6. Τραβήξτε ή χτυπήστε μέσα τα καρφιά που εξέχουν.
7. Σκουπίστε και περάστε καλά όλη την επιφάνεια με ηλεκτρική σκούπα.
8. Ελέγξτε το υπόστρωμα για αντοχή, ρωγμές, υγρασία και χαλαρά καδρόνια ή σανίδια.
9. Μεταφέρετε τα μπάζα σε σημείο συλλογής ή παραγγείλτε κάδο.

• Πολύ βίαιο λοστάρισμα και σκάψιμο. Βαθιές λακκούβες στη μπετοκονία ή σπασμένα καδρόνια θέλουν επισκευή και η προετοιμασία του νέου δαπέδου καθυστερεί.
• Υπολείμματα πίσσας στο υπόστρωμα. Η νέα κόλλα δεν πιάνει πάνω τους και η πίσσα μπορεί με τον καιρό να βγει προς τα πάνω ή να αντιδράσει με το βινύλιο. Το αν μπορεί να μπει κάτι πάνω τους το λέει το τεχνικό φυλλάδιο του νέου δαπέδου και του ασταριού.
• Παράλειψη ελέγχου επιπεδότητας. Ένα πλωτό δάπεδο ή βινύλιο σε ανώμαλο υπόστρωμα τρίζει, βουλιάζει και οι αρμοί μπορεί να ανοίξουν.
• Υγρασία που δεν φάνηκε. Κάτω από το παλιό παρκέ μερικές φορές βρίσκεται υγρή μπετοκονία ή σάπιο ξύλο. Πρώτα λύνεται η αιτία, μετά μπαίνει το νέο δάπεδο.
• Δουλειά χωρίς προστασία. Η σκόνη από πίσσα και ξύλο ερεθίζει την αναπνοή και οι σκλήθρες με τα καρφιά τραυματίζουν εύκολα.

Πριν μπει το νέο δάπεδο, περάστε το υπόστρωμα με αυτή τη λίστα:

• στην επιφάνεια δεν έμειναν λωρίδες, καρφιά ή συνδετήρες που εξέχουν,
• η πίσσα και η κόλλα έχουν αφαιρεθεί όσο απαιτεί το νέο δάπεδο,
• το υπόστρωμα είναι γερό, δεν θρυμματίζεται και δεν ακούγεται κούφιο όταν το χτυπάτε,
• το ξύλινο υπόστρωμα δεν βουλιάζει και τα καδρόνια ή τα σανίδια είναι καλά στερεωμένα,
• κάτω από πήχη δύο μέτρων δεν υπάρχουν ανωμαλίες μεγαλύτερες από όσες επιτρέπει ο κατασκευαστής του νέου δαπέδου,
• η μπετοκονία είναι στεγνή, ιδανικά με μέτρηση υγρασίας,
• η επιφάνεια είναι σκουπισμένη και χωρίς σκόνη,
• κάσες, πόρτες και τοίχοι δεν έχουν ζημιές,
• τα μπάζα έχουν απομακρυνθεί και ο χώρος είναι καθαρός.