Τοποθέτηση και κόλληση λωρίδων παρκέ

Οι καινούργιες λωρίδες έρχονται από τον προμηθευτή με ενιαίο πάχος και υγρασία. Οι μασίφ λωρίδες έχουν συνήθως πάχος περίπου 14 έως 22 mm. Η πιο χοντρή λωρίδα αντέχει περισσότερα τριψίματα στη ζωή του δαπέδου. Η πιο λεπτή ταιριάζει καλύτερα σε ενδοδαπέδια θέρμανση, γιατί περνάει πιο εύκολα η ζέστη. Η δρυς είναι η πιο συνηθισμένη επιλογή, ακολουθούν η οξιά και ο φλαμουριάς ή ο μελιός (fraxinus). Η οξιά είναι όμορφη, αλλά «δουλεύει» πολύ με τις αλλαγές υγρασίας, γι' αυτό δεν ταιριάζει τόσο σε δάπεδο με θέρμανση.

Οι παλιές λωρίδες ξηλώνονται προσεκτικά, καθαρίζονται από την παλιά κόλλα ή την άσφαλτο, ξεχωρίζονται και τα χαλασμένα κομμάτια αντικαθίστανται. Στην πράξη συχνά λείπει κομμάτι από την πατούρα και κάποιες λωρίδες έχουν λεπτύνει πολύ από τα παλιά τριψίματα. Η δουλειά είναι πιο αργή και το αποτέλεσμα εξαρτάται από την κατάσταση του ξύλου. Κερδίζετε όμως τον χαρακτήρα του παλιού σπιτιού. Αν κάτω από το παλιό παρκέ υπάρχει μαύρη ασφαλτική κόλλα, ζητήστε να ελεγχθεί η σύστασή της. Παλαιότερες πισσώδεις κόλλες μπορεί να περιέχουν επικίνδυνες ουσίες και την αφαίρεσή τους πρέπει να την κάνουν ειδικοί.

Ακόμα και το πιο ωραίο ξύλο δεν θα κρατήσει πάνω σε κακό υπόστρωμα. Η μπετοκονία πρέπει να είναι γερή, να μη θρυμματίζεται, να μη βγάζει σκόνη και να είναι επίπεδη. Συνήθως αναφέρεται απόκλιση έως περίπου 2 mm σε πήχη 2 μέτρων. Στο ψαροκόκαλο η επιπεδότητα μετράει ακόμα περισσότερο, γιατί κάθε ανωμαλία φαίνεται στους αρμούς.

Το πιο κρίσιμο σημείο είναι η υπολειπόμενη υγρασία της μπετοκονίας, που μετριέται με τη μέθοδο CM (με καρβίδιο). Για τσιμεντοειδή μπετοκονία αναφέρεται συνήθως όριο περίπου 2 CM %, για ανυδριτική (με βάση θειικό ασβέστιο) περίπου 0,5 CM %. Με ενδοδαπέδια θέρμανση οι κατασκευαστές κόλλας ζητούν συχνά ακόμα χαμηλότερες τιμές. Αν η μπετοκονία είναι υγρή, το ξύλο τραβάει την υγρασία και το δάπεδο μπορεί να φουσκώσει ή να ξεκολλήσει.

Οι ανωμαλίες διορθώνονται με αυτοεπιπεδούμενο υλικό. Πριν και μετά απλώνεται αστάρι, όπως ορίζει ο κατασκευαστής της κόλλας. Το αστάρι σφίγγει την επιφάνεια και βοηθά την πρόσφυση. Στο τέλος το υπόστρωμα σκουπίζεται καλά με ηλεκτρική σκούπα.

Οι λωρίδες πρέπει να μείνουν στον χώρο τουλάχιστον 48 ώρες, καλύτερα μερικές μέρες, σε θερμοκρασία περίπου 18 έως 22 °C και σχετική υγρασία περίπου 45 έως 60 %. Ο χώρος δεν πρέπει να έχει ακόμα την υγρασία από φρέσκους σοβάδες ή μπετοκονίες. Το ελληνικό καλοκαίρι με το κλειστό σπίτι και ο υγρός χειμώνας σε παραθαλάσσιες περιοχές επηρεάζουν το ξύλο, γι' αυτό αξίζει να μετρηθεί η υγρασία του αέρα.

Πριν ξεκινήσει, ο παρκετάς φτιάχνει σχέδιο τοποθέτησης. Αποφασίζει την κατεύθυνση, τη γραμμή εκκίνησης και πώς θα συνεχίζει το σχέδιο από δωμάτιο σε δωμάτιο. Οι λωρίδες μπαίνουν συνήθως κατά μήκος του μεγαλύτερου τοίχου ή προς την κατεύθυνση του φωτός από το παράθυρο.

1. Απλώνει την κόλλα με την οδοντωτή σπάτουλα που ορίζει ο κατασκευαστής, πάντα μόνο σε όση επιφάνεια προλαβαίνει να στρώσει.
2. Στρώνει τις λωρίδες στη φρέσκια κόλλα σύμφωνα με το σχέδιο και τις χτυπάει με τάκο, για να μη χαλάσει η ακμή.
3. Αφήνει αρμό διαστολής στους τοίχους, συνήθως περίπου 10 έως 15 mm, με σφήνες.
4. Ελέγχει συνεχώς την επιπεδότητα, την ευθύτητα των σειρών και το σφίξιμο των αρμών.
5. Κόβει τα τελευταία κομμάτια στους τοίχους, στις κάσες και γύρω από τις σωληνώσεις.
6. Αφήνει το δάπεδο ήσυχο μέχρι να σκληρύνει η κόλλα. Συνήθως πατιέται μετά από 12 έως 24 ώρες και το τρίψιμο ξεκινά κατά κανόνα μετά από 48 έως 72 ώρες, ανάλογα με την κόλλα.

Χρησιμοποιούνται κυρίως πολυουρεθανικές κόλλες και κόλλες MS πολυμερών ή σιλανίου. Οι πιο ελαστικές αντέχουν καλύτερα την κίνηση του ξύλου και γι' αυτό ταιριάζουν σε ενδοδαπέδια θέρμανση. Αφού σκληρύνει η κόλλα, ακολουθεί τρίψιμο σε περισσότερα περάσματα, στοκάρισμα των αρμών με στόκο ανακατεμένο με τη σκόνη του τριψίματος και τελείωμα με βερνίκι, λάδι ή κερί. Αυτές συνήθως είναι ξεχωριστές εργασίες.

Το πιο απλό είναι το στρώσιμο σε σειρές, το κλασικό «καράβι». Το ψαροκόκαλο, το διπλό ψαροκόκαλο και η σκακιέρα θέλουν ακριβή χάραξη, περισσότερα κοψίματα και περισσότερο χρόνο. Τη δουλειά την καθυστερούν επίσης ένα δωμάτιο με εσοχές, κολόνες και πολλά περάσματα, ένα στραβό υπόστρωμα που πρέπει να διορθωθεί και τα σκληρά εξωτικά ξύλα, που κόβονται πιο δύσκολα. Στην επανακόλληση παλιών λωρίδων προστίθενται το καθάρισμα και το ξεδιάλεγμα. Αντίθετα, μια επίπεδη και στεγνή μπετοκονία, ένα απλό ορθογώνιο δωμάτιο και καινούργιες λωρίδες με ακριβή πατούρα επιταχύνουν τη δουλειά.

Με ενδοδαπέδια θέρμανση πρέπει πριν από το στρώσιμο να γίνει δοκιμαστική λειτουργία της θέρμανσης, που στεγνώνει και ελέγχει τη μπετοκονία. Μετά το στρώσιμο η θέρμανση ανεβαίνει σιγά σιγά, λίγους βαθμούς τη μέρα. Η επιφάνεια του δαπέδου δεν πρέπει να ξεπερνά περίπου τους 27 °C. Τις ακριβείς τιμές τις δίνουν ο κατασκευαστής του παρκέ και της θέρμανσης. Αν η ανακαίνιση γίνεται στο πλαίσιο ενεργειακής αναβάθμισης, για παράδειγμα με πρόγραμμα τύπου Εξοικονομώ, ελέγξτε από πριν ποιες εργασίες καλύπτονται.

Σε πολυκατοικία σκεφτείτε τους γείτονες: το τρίψιμο και τα κοψίματα κάνουν θόρυβο. Καλό είναι να συνεννοηθείτε με τον διαχειριστή για τις ώρες εργασιών, ειδικά τις ώρες κοινής ησυχίας.

• κόλληση πάνω σε μπετοκονία χωρίς μέτρηση υγρασίας,
• παράλειψη του ασταριού, που αδυνατίζει την πρόσφυση,
• αρμός διαστολής στους τοίχους που λείπει ή έχει γεμίσει, με αποτέλεσμα να σηκώνεται το δάπεδο,
• άνισο άπλωμα κόλλας, που αφήνει κενά κάτω από τις λωρίδες, οπότε ακούγονται «κούφια» ή τρίζουν όταν περπατάτε,
• παράλειψη του εγκλιματισμού, μετά τον οποίο ανοίγουν χαραμάδες,
• σε μεγάλες επιφάνειες, πάνω από περίπου 8 έως 10 μέτρα σε μία κατεύθυνση, έλλειψη αρμού διαστολής ή προφίλ μετάβασης.

Πριν από το τρίψιμο και μετά το τελείωμα, περπατήστε το δάπεδο και ελέγξτε:

• οι λωρίδες δεν κουνιούνται όταν πατάτε και δεν ακούγονται κούφιες όταν τις χτυπάτε,
• οι ακμές δεν είναι σηκωμένες και οι αρμοί είναι σφιχτοί,
• το σχέδιο είναι κανονικό και οι σειρές ευθείες, ακόμα και όταν κοιτάτε λοξά προς το φως,
• ο αρμός διαστολής περιμετρικά είναι ελεύθερος, χωρίς κόλλα και βρομιές,
• τα περάσματα ανάμεσα στα δωμάτια έχουν λυθεί με προφίλ ή αρμό,
• έχετε από τον τεχνίτη σημείωση με τη μετρημένη υγρασία του υποστρώματος και τον τύπο της κόλλας,
• με ενδοδαπέδια θέρμανση, έχετε γραμμένη τη διαδικασία σταδιακής εκκίνησης της θέρμανσης.