Τοποθέτηση ξύλινου δαπέδου (click/κουμπωτό)

Ο τεχνίτης ξεκινά ελέγχοντας το πάτωμα και ετοιμάζοντας τον χώρο. Οι σανίδες πρέπει πρώτα να μείνουν μερικές μέρες, συνήθως τουλάχιστον 48 ώρες, στο δωμάτιο όπου θα στρωθούν. Έτσι το ξύλο προσαρμόζεται στη θερμοκρασία και την υγρασία του χώρου. Συνήθως μένουν μέσα στα κλειστά πακέτα, αλλά την ακριβή διαδικασία τη δίνει ο κατασκευαστής.

Μετά απλώνεται το υπόστρωμα και αποφασίζεται η κατεύθυνση. Γιατί οι σανίδες μπαίνουν συνήθως παράλληλα με το φως από το παράθυρο; Επειδή έτσι οι ενώσεις φαίνονται λιγότερο και το δωμάτιο μοιάζει πιο μακρύ. Η πρώτη σειρά ξεκινά από έναν ίσιο τοίχο. Ανάμεσα στη σανίδα και τον τοίχο μπαίνουν σφήνες, που κρατούν τον αρμό διαστολής. Ο αρμός αυτός είναι συνήθως γύρω στα 10 mm, την ακριβή τιμή τη δίνει ο κατασκευαστής του δαπέδου.

Κάθε νέα σανίδα μπαίνει υπό γωνία στον μακρύ σύνδεσμο και κατεβαίνει μέχρι να κουμπώσει. Οι κοντές ενώσεις, ανάλογα με το σύστημα, είτε κουμπώνουν από πάνω είτε χτυπιούνται ελαφρά μέσα από ένα κομμάτι ρετάλι. Οι ενώσεις στις διπλανές σειρές μετατοπίζονται, συνήθως τουλάχιστον 30 cm, ώστε το δάπεδο να είναι σταθερό και να μη σχηματίζεται κανονική «σκάλα». Η τελευταία σειρά κόβεται στο πλάτος, βγαίνουν οι σφήνες και στο τέλος μπαίνουν τα σοβατεπί και τα προφίλ μετάβασης.

Ο κουμπωτός σύνδεσμος είναι ακριβής, γι' αυτό θέλει πάτωμα επίπεδο, γερό και στεγνό. Οι κατασκευαστές συνήθως επιτρέπουν απόκλιση λίγων χιλιοστών σε μήκος ενός έως δύο μέτρων. Μεγαλύτερες ανωμαλίες τρίβονται ή ισιώνουν με αυτοεπιπεδούμενο υλικό. Πριν από αυτό περνιέται αστάρι, για να δέσει καλά το υλικό με το πάτωμα. Σε παλιό πλακάκι ή μάρμαρο ελέγξτε ότι κανένα κομμάτι δεν κουφίζει ή δεν κουνιέται.

Παλιά μοκέτα, πλαστικό δάπεδο ή λινόλεουμ αφαιρούνται κανονικά πριν από το ξύλο, μαζί με τα υπολείμματα κόλλας. Ένα μαλακό δάπεδο κάτω από πλωτό δάπεδο το κάνει να «πατάει μαλακά» και ζορίζει τους συνδέσμους.

Πάνω σε μπετό, μπετοκονία ή άλλο ορυκτό υπόστρωμα χρειάζεται φράγμα υδρατμών. Συνήθως είναι μεμβράνη πολυαιθυλενίου με επικαλύψεις και κολλημένες ενώσεις, ή υπόστρωμα που την έχει ήδη ενσωματωμένη. Μια καινούργια μπετοκονία πρέπει να έχει στεγνώσει αρκετά. Την υγρασία τη μετρά ο τεχνίτης και τα όρια τα δίνει ο κατασκευαστής του δαπέδου. Σε ισόγεια και σε σπίτια κοντά στη θάλασσα η υγρασία από κάτω θέλει ιδιαίτερη προσοχή.

Τα υποστρώματα διαφέρουν κυρίως στο πόσο απορροφούν τον θόρυβο από τα βήματα και στο πόσο καλύπτουν μικρές ανωμαλίες:

• Αφρώδη υποστρώματα: συνηθισμένα, ελαφριά, κατάλληλα για τους περισσότερους ξηρούς χώρους.
• Υποστρώματα φελλού: απορροφούν καλά τον θόρυβο, αλλά από μόνα τους δεν προστατεύουν από την υγρασία.
• Συνδυαστικά υποστρώματα: ενώνουν ηχομόνωση και φράγμα υδρατμών σε ένα ρολό.

Με ενδοδαπέδια θέρμανση χρησιμοποιήστε δάπεδο και υπόστρωμα που ο κατασκευαστής εγκρίνει ρητά για θέρμανση. Ένα πολύ χοντρό υπόστρωμα θα «κρατούσε» τη ζέστη χωρίς λόγο.

Το πιο απλό είναι ένα ορθογώνιο δωμάτιο με επίπεδο πάτωμα, χωρίς σωλήνες και με λίγες πόρτες. Αντίθετα, η δουλειά μεγαλώνει όταν υπάρχουν:

• ανώμαλο ή υγρό πάτωμα που πρέπει πρώτα να διορθωθεί και να στεγνώσει,
• σύνθετη κάτοψη με εσοχές, κολόνες και λοξούς τοίχους,
• σωλήνες από καλοριφέρ, όπου οι σανίδες τρυπιούνται και καλύπτονται με ροζέτες,
• πολλές πόρτες, όπου πρέπει να κοπούν οι κάσες από κάτω και να μπουν προφίλ μετάβασης,
• σκάλες και ενώσεις με πλακάκι ή μάρμαρο σε διαφορετικό ύψος,
• μεγάλες επιφάνειες που, κατά τον κατασκευαστή, χρειάζονται προφίλ διαστολής,
• τοποθέτηση σε κατοικημένο σπίτι, όπου τα έπιπλα πρέπει να μετακινηθούν.

Σε πολυκατοικία αξίζει να ρωτήσετε από πριν τον διαχειριστή αν ο κανονισμός ορίζει ώρες για θορυβώδεις εργασίες ή κάτι για τον θόρυβο από τα βήματα προς τον κάτω όροφο. Ένα καλό ηχομονωτικό υπόστρωμα βοηθά πολύ στις σχέσεις με τους γείτονες.

• Λείπει ο αρμός διαστολής. Το ξύλο κινείται. Αν ακουμπήσει σε τοίχο, κάσα ή σωλήνα, το δάπεδο φουσκώνει. Στην πράξη συχνά τον αρμό τον «τρώει» μια βαριά ντουλάπα ή ένα σοβατεπί βιδωμένο σφιχτά.
• Πλωτό δάπεδο που έχει «πακτωθεί». Ένας πάγκος κουζίνας ή μια εντοιχισμένη ντουλάπα πάνω στις σανίδες τις φορτώνει και τις εμποδίζει να κινηθούν. Τέτοια έπιπλα μπαίνουν πριν από το δάπεδο, ή το δάπεδο τελειώνει γύρω τους με αρμό.
• Ανώμαλο πάτωμα. Πάνω από ένα βαθούλωμα η σανίδα λυγίζει, οι σύνδεσμοι ζορίζονται και εμφανίζονται τριξίματα και χαραμάδες.
• Σύνδεσμοι που δεν κούμπωσαν τελείως. Μια ένωση που δεν μπήκε μέχρι τέλους ανοίγει με τον καιρό. Αν χτυπάτε απευθείας στην άκρη της σανίδας, ο σύνδεσμος χαλάει.
• Χωρίς φράγμα υδρατμών πάνω σε μπετό. Η υγρασία του πατώματος φτάνει στο ξύλο και οι σανίδες στραβώνουν.
• Ξύλο σε υγρούς χώρους. Σε μπάνιο ή σάουνα το πλωτό ξύλινο δάπεδο κανονικά δεν μπαίνει.

Ένα κουμπωτό δάπεδο σε ξηρό, κανονικό δωμάτιο μπορεί να το στρώσει και ένας επιδέξιος ερασιτέχνης. Θα χρειαστείτε πριόνι, μέτρο, γωνία, σφήνες, λαστιχένιο σφυρί και τάκο χτυπήματος. Διαβάστε πάντα τις οδηγίες του κατασκευαστή, γιατί τα συστήματα κουμπώματος διαφέρουν.

1. Αφήστε τα πακέτα να εγκλιματιστούν στο δωμάτιο όπως ορίζει ο κατασκευαστής.
2. Αφαιρέστε το παλιό μαλακό δάπεδο, καθαρίστε και σκουπίστε με ηλεκτρική σκούπα.
3. Ελέγξτε την επιπεδότητα με μακρύ πήχη και διορθώστε τις ανωμαλίες.
4. Πάνω σε μπετό απλώστε φράγμα υδρατμών με επικαλύψεις και κολλήστε τις ενώσεις.
5. Απλώστε το υπόστρωμα με τις ενώσεις κόντρα, χωρίς να πέφτει το ένα πάνω στο άλλο.
6. Μετρήστε το πλάτος του δωματίου και μοιράστε τις σειρές ώστε η τελευταία να μη βγει πολύ στενή.
7. Κόψτε τις κάσες από κάτω στο ύψος σανίδας και υποστρώματος.
8. Στρώστε την πρώτη σειρά με το πατούρι προς τον τοίχο και βάλτε σφήνες για τον αρμό.
9. Κουμπώστε τις επόμενες σειρές και μετατοπίστε τις κοντές ενώσεις όπως συστήνει ο κατασκευαστής.
10. Στους σωλήνες ανοίξτε τρύπες μεγαλύτερες από τον σωλήνα και κολλήστε πίσω το κομμάτι που κόψατε.
11. Κόψτε την τελευταία σειρά στο πλάτος, κρατώντας τον αρμό στον τοίχο.
12. Βγάλτε τις σφήνες και στερεώστε τα σοβατεπί στον τοίχο, όχι στο δάπεδο.
13. Τοποθετήστε τα προφίλ μετάβασης στις πόρτες και στην ένωση με άλλο δάπεδο.

• οι ενώσεις είναι κλειστές σε όλο το μήκος και οι σανίδες δεν ανασηκώνονται,
• το δάπεδο δεν λυγίζει και δεν τρίζει όταν περπατάτε,
• ο αρμός διαστολής υπάρχει σε όλους τους τοίχους, τις κάσες και τους σωλήνες,
• τα σοβατεπί είναι στερεωμένα στον τοίχο και δεν πιέζουν το δάπεδο,
• τα προφίλ μετάβασης κάθονται σταθερά και δεν σχηματίζουν επικίνδυνο σκαλοπάτι,
• οι κοντές ενώσεις είναι μετατοπισμένες και δεν φτιάχνουν κανονικό σχέδιο,
• η τελευταία σειρά δεν είναι πολύ στενότερη από τις άλλες,
• η επιφάνεια δεν έχει γρατζουνιές, σπασμένες άκρες ή σημάδια από χτυπήματα,
• οι πόρτες ανοίγουν ελεύθερα και δεν τρίβονται στο δάπεδο,
• σας παρέδωσαν τις σανίδες που περίσσεψαν και τις οδηγίες συντήρησης του κατασκευαστή.