Προσεκτική αποσυναρμολόγηση παλιού παρκέ με σχέδιο τοποθέτησης

Πριν μπει ο πρώτος λοστός, ο παρκετάς εξετάζει καλά την κατάσταση του δαπέδου. Λωρίδες σπασμένες, σάπιες ή πολύ λεπτές από επανειλημμένα τριψίματα συνήθως απορρίπτονται. Τα γερά, ίσια κομμάτια από σκληρό ξύλο, όπως δρυς, οξιά ή ιρόκο που συναντάται συχνά σε παλιά ελληνικά διαμερίσματα, έχουν καλές πιθανότητες για δεύτερη ζωή.

Μετά έρχεται το σχέδιο τοποθέτησης. Είναι ένα απλό σκαρίφημα του δωματίου με το μοτίβο (ψαροκόκαλο, ταμπλάδες, ίσιες λωρίδες), την κατεύθυνση των λωρίδων και τη σειρά των σειρών. Στην πράξη αρκεί ένα σκίτσο σε χαρτί και φωτογραφίες από διάφορες γωνίες. Κάθε σειρά παίρνει έναν αριθμό και κάθε λωρίδα τη θέση της μέσα στη σειρά.

Η δουλειά ξεκινά με την αφαίρεση των σοβατεπί. Αν είναι σε καλή κατάσταση, κρατιούνται κι αυτά. Το ξήλωμα συνεχίζει από τον τοίχο, όπου οι ακραίες λωρίδες ξεκολλούν πιο εύκολα, και προχωρά σειρά σειρά προς το κέντρο. Η λωρίδα σηκώνεται σιγά σιγά με λοστό ή πλατύ καλέμι, με ένα ξύλινο ή πλαστικό τακάκι από κάτω. Το τακάκι προστατεύει τις ακμές από βαθουλώματα και μοιράζει τη δύναμη.

Το πιο σημαντικό είναι ο τρόπος που το παρκέ είναι στερεωμένο στο υπόστρωμα.

• καρφωτό παρκέ, συχνά πάνω σε καδρόνια, ξεκολλά σχετικά εύκολα, τα καρφιά βγαίνουν ή κόβονται και το ξύλο μένει συνήθως ακέραιο,
• παρκέ κολλημένο με πίσσα ή ασφαλτική κόλλα κρατά γερά, θέλει αργή δουλειά και μερικές φορές ζέσταμα, και οι γωνίες και η πατούρα (γλώσσα και αυλάκι) σπάνε εύκολα,
• παρκέ με νεότερες κόλλες ξεκολλά πολλές φορές δύσκολα χωρίς ζημιά, και ένα μέρος των λωρίδων ίσως δεν σωθεί.

Τη δουλειά την καθυστερούν επίσης ένα δωμάτιο με εσοχές, κάσες και καλοριφέρ, ένα πιο σύνθετο μοτίβο όπως το ψαροκόκαλο, και η ανάγκη να σημαδευτεί προσεκτικά κάθε κομμάτι. Αντίθετα βοηθούν ένα άδειο δωμάτιο, στεγνό ξύλο και υπόστρωμα που δεν θρυμματίζεται.

Προσοχή στα παλιά κτίρια: η πίσσα και οι παλιές κόλλες μπορεί να περιέχουν επιβλαβείς ουσίες, και σε ορισμένα παλιά υποστρώματα υπάρχει και αμίαντος. Αν έχετε υποψίες, δώστε ένα δείγμα για έλεγχο. Τον αμίαντο τον αφαιρεί μόνο εξειδικευμένο, πιστοποιημένο συνεργείο. Όταν τρίβετε υπολείμματα πίσσας, φοράτε πάντα μάσκα με φίλτρο και αερίζετε τον χώρο.

Σε ένα μικρό δωμάτιο με καρφωτό παρκέ, ένας επιδέξιος ερασιτέχνης μπορεί να τα καταφέρει. Αν το παρκέ είναι κολλημένο με πίσσα ή πρόκειται για ιστορικό δάπεδο, είναι πιο λογικό να καλέσετε παρκετά. Η σειρά για να το κάνετε μόνοι σας:

1. Αδειάστε το δωμάτιο και καλύψτε τοίχους, πόρτες και κάσες.
2. Σχεδιάστε το σχέδιο τοποθέτησης, φωτογραφίστε το δάπεδο και αριθμήστε τις σειρές.
3. Ετοιμάστε λοστό, πλατύ καλέμι, σφυρί, ξύλινες σφήνες, προστατευτικά τακάκια, μολύβι και αριθμημένα κασόνια.
4. Αφαιρέστε προσεκτικά τα σοβατεπί και βάλτε τα στην άκρη.
5. Βρείτε την ακραία λωρίδα στον τοίχο όπου έχετε την πιο άνετη πρόσβαση.
6. Βάλτε τακάκι κάτω από τον λοστό και σηκώστε τη λωρίδα αργά, χωρίς απότομες κινήσεις.
7. Στο κολλητό παρκέ δουλέψτε σε μικρά κομμάτια και βοηθηθείτε με ξύλινες σφήνες.
8. Σημαδέψτε αμέσως κάθε λωρίδα στην κάτω πλευρά με τον αριθμό της σειράς και τη θέση της.
9. Τοποθετήστε τις λωρίδες στα κασόνια ανά σειρά, πάντα επίπεδα.
10. Συνεχίστε σειρά σειρά, με την κατεύθυνση που είχε στρωθεί το παρκέ.
11. Στο τέλος ελέγξτε το υπόστρωμα και βγάλτε τα καρφιά που προεξέχουν.

Το σημάδι στην κάτω πλευρά έχει σημασία: στην πάνω πλευρά θα χανόταν με το τρίψιμο, ενώ από κάτω μένει μέχρι το νέο στρώσιμο.

Από την κάτω πλευρά των λωρίδων πρέπει να φύγουν πίσσα, κόλλα και βρωμιές, αλλιώς το νέο στρώσιμο βγαίνει ανώμαλο και η κόλλα δεν πιάνει καλά. Τα χοντρά υπολείμματα ξύνονται με σπάτουλα ή καλέμι, και τα υπόλοιπα τρίβονται απαλά με γυαλόχαρτο μεσαίου κόκκου. Για πολύ σκληρά υπολείμματα υπάρχουν ειδικά διαλυτικά κόλλας, πάντα σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή. Το τρίψιμο θέλει μέτρο: κάθε χιλιοστό που φεύγει αδυνατίζει τη λωρίδα και μικραίνει τη ζωή της.

Το ξύλο αντιδρά στην υγρασία, γι' αυτό αποθηκεύστε το σε ξηρό, αεριζόμενο χώρο με σταθερή θερμοκρασία. Η σχετική υγρασία του αέρα είναι συνήθως καλό να κυμαίνεται περίπου στο 40 με 60 %. Ένα υγρό υπόγειο δεν κάνει, αλλά ούτε και μια αποθήκη στην ταράτσα ή ένα μπαλκόνι που ψήνεται στον ήλιο το καλοκαίρι. Στοιβάξτε τις λωρίδες οριζόντια σε επίπεδη επιφάνεια και βάλτε από πάνω ένα ελαφρύ βάρος, για παράδειγμα σανίδες, ώστε να μη στραβώσουν. Κρατήστε τις ομάδες κάθε σειράς μαζί, για να μην ψάχνετε την ώρα του στρωσίματος.

• δυνατό λοστάρισμα χωρίς τακάκι, που σπάει γωνίες και πατούρες,
• σημάδεμα που λείπει ή δεν διαβάζεται, οπότε το μοτίβο γίνεται παζλ,
• σημάδια στην πάνω πλευρά, που εξαφανίζονται με το τρίψιμο,
• υπολείμματα πίσσας στην κάτω πλευρά, που δημιουργούν ανωμαλίες,
• υπερβολικό τρίψιμο, που λεπταίνει τη λωρίδα,
• αποθήκευση όρθια, στραβά ή σε υγρασία.

Σε πολυκατοικία σκεφτείτε και τους γείτονες. Η δουλειά κάνει θόρυβο, οπότε τηρήστε τις ώρες κοινής ησυχίας. Η πλάκα κάτω από το δάπεδο είναι κοινόχρηστο μέρος του κτιρίου και δεν πρέπει να πάθει ζημιά κατά τη δουλειά.

Όταν ο παρκετάς παραδίδει, αξίζει να ελέγξετε τα εξής:

• το σχέδιο τοποθέτησης είναι πλήρες, ευανάγνωστο και ταιριάζει με τα σημάδια στις λωρίδες,
• κάθε λωρίδα που κρατήθηκε έχει στην κάτω πλευρά αριθμό σειράς και θέση,
• το παρκέ είναι χωρισμένο ανά σειρά και αποθηκευμένο επίπεδα,
• τα κομμάτια που απορρίφθηκαν είναι ξεχωριστά και ξέρετε πόσα λείπουν,
• τα σοβατεπί είναι φυλαγμένα και χωρίς ζημιές,
• το υπόστρωμα δεν έχει καρφιά που προεξέχουν ούτε μεγάλα υπολείμματα πίσσας,
• ο χώρος είναι καθαρός και τα μπάζα έχουν απομακρυνθεί.