Egalisatielaag van geëxpandeerde kleikorrels (Liapor)

Geëxpandeerde klei ontstaat door klei op zeer hoge temperatuur te bakken. De klei zwelt daarbij op en vormt een poreuze korrel die licht is, maar stevig genoeg om een vloer te dragen. Volgens de fabrikanten weegt het materiaal een veelvoud minder dan beton met hetzelfde volume. Op een oude houten vloer maakt dat veel uit.

Een droge egalisatielaag is vooral handig in deze situaties:

• De ondergrond is zo ongelijk dat een egaliseermiddel het niet meer oplost
• De vloer is van hout of te licht voor een zware laag
• Je wilt een droge vloer zonder natte werkzaamheden
• Er moeten leidingen in de vloer, zoals kabels of buizen
• Je wilt de vloer beter laten isoleren tegen warmte en geluid

Waarom niet meteen een dekvloer van zand en cement? Zo'n dekvloer is zwaar en bevat veel water. Bij gangbare diktes duurt het drogen al snel weken, en zolang mag er geen vloerafwerking op. Een droge laag kun je na het afreien direct afdekken met platen, waarna je meteen verder kunt. Een natte dekvloer heeft wel de voorkeur bij zware puntbelasting, in bedrijfsruimtes of als de vloer warmte moet vasthouden.

Heb je een oude houten balklaag en wil je een dikke laag aanbrengen of een zware afwerking zoals tegels, laat dan eerst door een constructeur beoordelen of de vloer dat kan dragen.

Kleikorrels worden in verschillende korrelgroottes verkocht. Voor vloeren kom je meestal deze tegen:

• Fijne korrel, ongeveer 1 tot 4 mm: voor fijn bijwerken en dunne lagen, laat zich goed vlak afreien
• Middelgrote korrel, ongeveer 4 tot 8 mm: de gangbare keuze onder droge vloeren in huizen en appartementen
• Grove korrel, ongeveer 8 tot 16 mm: bij grote hoogteverschillen, vaak als onderlaag die je bovenin afwerkt met een fijnere korrel

De belangrijkste regel: volg de gegevens van de fabrikant van de droge vloer die je op de korrels legt. Die geeft meestal aan welke korrel je gebruikt, welke minimale dikte nodig is en tot welke dikte je losgestort mag werken. Bij dikkere lagen schrijven fabrikanten vaak gebonden korrels voor, of een extra laag platen, zodat de korrels onder belasting niet gaan schuiven.

Op de korrels komen gipsvezelplaten, cementgebonden spaanplaten of systeemelementen van een droge vloer. OSB wordt ook gebruikt, maar houd je bij een zwevende vloer dan precies aan de dikte en verbinding die de fabrikant voorschrijft. Anders veert de plaat op de losse ondergrond.

Heb je een stevige vloer en werk je in één ruimte, dan kun je dit prima zelf. Het vraagt vooral geduld om alles mooi vlak te krijgen. Leg voor grotere oneffenheden afreilatten klaar, een lange aluminium rei en een waterpas of laser.

1. Oude lagen, stof en losse delen verwijderen en de ondergrond stofzuigen.
2. Controleren of de ondergrond droog is en of balken en vloerdelen niet zijn aangetast.
3. Op beton een PE-folie leggen met de randen tegen de wand omhoog, op een houten vloer een dampopen scheidingslaag tegen doorlopen van de korrels volgens de fabrikant.
4. Langs alle wanden een randisolatiestrook aanbrengen.
5. Het hoogste en laagste punt bepalen en de hoogte van de afgewerkte vloer vastleggen, inclusief platen en vloerafwerking.
6. De afreilatten waterpas leggen en met de waterpas controleren.
7. De korrels tussen de latten storten en met de rei vlak afreien.
8. De laag licht aandrukken, bijvoorbeeld met een plank of volgens de fabrikant, en opnieuw afreien.
9. De latten eruit halen en de sporen voorzichtig bijvullen en vlak maken.
10. Alleen over loopplanken lopen en de vloerplaten vanuit één hoek leggen.

Dek leidingen zo af dat er genoeg korrels boven zitten en de plaat er niet direct op rust. Het aansluiten van elektra laat je over aan een erkend elektricien, het afpersen van waterleidingen aan een loodgieter of installateur.

Hoeveel werk het is, hangt vooral af van:

• Hoe groot de hoogteverschillen zijn en hoe dik de laag moet worden
• De staat van de ondergrond, bijvoorbeeld rotte vloerdelen of oud parket dat eruit moet
• Het aantal leidingen waar je omheen moet werken
• Hoe grillig de ruimte is, met nissen en drempels
• De bereikbaarheid: zakken naar boven sjouwen zonder lift kost meer tijd
• Of je losse of gebonden korrels gebruikt

Een simpele rechthoekige ruimte, een droge stevige ondergrond en een vooraf goed bepaalde vloerhoogte maken het werk juist een stuk eenvoudiger.

In de praktijk ziet men steeds dezelfde fouten terug, en die merk je vaak pas als de vloerafwerking erop ligt:

• Niet goed vlak of aangedrukt: de laag zakt later in en de vloer veert of kraakt
• Geen randstrook: de plaat raakt de wand, geeft loopgeluid door en kan niet uitzetten
• Verkeerde scheidingslaag: op beton ontbreekt bescherming tegen vocht, op een houten vloer ligt juist een dampdichte folie die daar niet hoort
• Verkeerde korrel voor de dikte: grove korrels in een dunne laag liggen niet stabiel
• Hoogte verkeerd berekend: de dikte van platen en afwerking is vergeten, waardoor de deur niet meer dicht kan of er een opstapje naar de gang ontstaat
• Direct over de korrels lopen: er ontstaan kuilen die je onder de platen niet meer kunt herstellen

Loop de laag na met deze lijst voordat de platen erop gaan:

• De laag is vlak en onder een rei van twee meter zitten geen grotere kieren dan de plaatfabrikant toestaat
• Langs alle wanden zit een doorlopende randstrook
• De scheidingslaag is heel en de randen staan tegen de wand omhoog
• Leidingen zijn afgedekt en de plaat komt er niet direct op te liggen
• De hoogte klopt met de planning, inclusief platen en vloerafwerking
• Na het leggen van de platen veert de vloer niet, ook niet als je langs de wand loopt
• Overgangen naar deuren en aangrenzende ruimtes zijn opgelost zonder onverwachte opstapjes