Ondergrond voorstrijken

Elke ondergrond zuigt water anders op. Oud beton trekt het weg als een spons, een gladde anhydrietvloer bijna niet. Giet je egalisatie op een vloer zonder primer, dan halen de zuigende plekken snel het water uit de massa. Daar hardt de egalisatie niet goed uit, wordt zwakker en kan later scheuren of loslaten.

Een primer doet drie dingen:

• Hij maakt de zuiging gelijk, zodat de egalisatie overal even snel droogt
• Hij bindt achtergebleven stof en verstevigt de bovenste laag van de ondergrond
• Hij vormt een hechtlaag tussen de ondergrond en de nieuwe laag

Fabrikanten van egalisatie noemen voorstrijken meestal als voorwaarde in hun technische blad. Sla je het over, dan sta je zwakker als er later iets misgaat en je de fabrikant wilt aanspreken.

Deze klus komt in twee varianten voor. Het verschil zit in wat er vóór het gieten nog meer gebeurt.

Ondergrond voorstrijken betekent de vloer schoonmaken en de primer aanbrengen. Dat past waar wanden en vloer goed op elkaar aansluiten, of waar rondom al een randisolatiestrook zit en nergens open kieren zijn.

Voorstrijken met afkitten van hoeken en naden voegt daar iets aan toe: de hoeken, de naden langs de wanden, de doorvoeren van leidingen en de aansluitingen bij dorpels worden dichtgezet met acrylaatkit. Egalisatie is erg vloeibaar en vindt elke opening. In de praktijk loopt het nogal eens onder een wand door naar de volgende kamer, in een holte onder de dorpel, of in een appartementencomplex via een kier langs een leiding naar de buren beneden. De kit sluit die plekken af, zodat de massa blijft waar hij hoort en de laagdikte uitkomt zoals gepland.

Dit afkitten vóór het egaliseren is een andere klus dan kitten langs plinten voor de schilder. Dat gebeurt pas aan het eind, als vloer en plinten liggen, en draait vooral om het uiterlijk.

De keuze hangt af van de ondergrond waarop je giet:

• Universele primer voor normaal zuigende, stevige ondergronden zoals jonger beton of een cementdekvloer, vaak kant-en-klaar te koop
• Dieptegrond voor oude, stoffige en licht zanderige ondergronden, dringt dieper in en verstevigt het oppervlak
• Primer voor anhydriet en gipsgebonden dekvloeren, deze vloeren zijn gevoelig voor vocht en vragen een product dat de fabrikant daar uitdrukkelijk voor noemt
• Hechtprimer voor niet-zuigende oppervlakken zoals oude tegels of terrazzo, een gewone primer heeft daar niets om in te trekken

Het zekerst is primer en egalisatie van dezelfde fabrikant te gebruiken. Die producten zijn op elkaar afgestemd en het technische blad vertelt precies hoe je verdunt, hoeveel je nodig hebt en hoe lang het moet drogen.

De meeste tijd gaat niet in het strijken zelf zitten, maar in de voorbereiding. Het werk duurt langer bij:

• Resten oude lijm die je moet wegschuren of wegsteken
• Vette plekken, typisch in oude keukens en werkplaatsen
• Zanderige of brokkelige plekken die eruit moeten en gerepareerd worden
• Een sterk zuigende ondergrond die twee lagen nodig heeft
• Een kamer met veel hoeken, leidingen en dorpels, waar veel met de kwast gaat en bij de tweede variant ook gekit wordt

Een grote, rechthoekige vloer met een schone dekvloer is daarentegen snel klaar, meestal gewoon met de roller.

Voorstrijken kun je prima zelf doen, het is geen gevaarlijk werk. Het komt aan op nauwkeurigheid en geduld met drogen. Twijfel je over de ondergrond, omdat hij brokkelig of vochtig lijkt, laat hem dan eerst door een vakman beoordelen.

1. Lijmresten, oude verflagen en losse delen verwijderen met een vloerschraper of schuurmachine.
2. Vette plekken ontvetten met een geschikt reinigingsmiddel en laten drogen.
3. De hele vloer grondig stofzuigen, liefst met een bouwstofzuiger.
4. Controleren of de ondergrond droog en stevig is, bij twijfel het vochtgehalte laten meten.
5. Een randisolatiestrook langs de wanden plakken als die er nog niet zit.
6. Bij de variant met afkitten hoeken, naden langs de wanden, leidingdoorvoeren en dorpels dichtzetten met acrylaatkit en de kit volgens de verpakking laten drogen.
7. De primer aanmaken volgens het technische blad, niet op het oog verdunnen.
8. Hoeken, randen en de plekken rond leidingen met de kwast insmeren.
9. De vloer kruislings rollen, van de verste hoek naar de deur toe, dun en zonder plassen.
10. Bij een sterk zuigende ondergrond na het drogen van de eerste laag een tweede laag aanbrengen.
11. De primer laten drogen volgens de fabrikant, meestal een paar uur, en tot die tijd niet over de vloer lopen.

Werk bij ongeveer 10 tot 25 °C, zonder tocht en zonder direct zonlicht. Bij kou duurt het drogen veel langer, bij hitte droogt de primer op voordat hij goed in de ondergrond is getrokken.

• Primer op stof of vet: de primer hecht aan het vuil in plaats van aan de ondergrond, en de egalisatie laat later los
• Overgeslagen plekken: vooral langs de wanden en achter radiatoren, waar later belletjes of haarscheurtjes verschijnen
• Te dikke laag of plassen: er ontstaat een glanzend filmpje waarop de egalisatie slechter hecht
• Verdunnen op gevoel: te dun werkt niet, te dik vormt een dichte laag
• Gieten op natte primer: de lagen verbinden zich niet en de vloer kan later scheuren
• Kieren niet dichtgezet: de egalisatie loopt weg in holtes of naar de buren, en in de kamer komt materiaal tekort

Woon je in een appartement, dan is dat laatste punt extra belangrijk. Weggelopen egalisatie bij de onderburen of in gemeenschappelijke leidingschachten levert al snel gedoe op met de buren en de VvE.

Loop de vloer na voordat je de egalisatie gaat aanmaken:

• Het oppervlak is droog en plakt niet meer bij aanraken
• De primer zit overal gelijkmatig, zonder overgeslagen of glanzende plekken
• Hoeken, randen en de plekken rond leidingen zijn ingesmeerd
• Langs alle wanden zit een randisolatiestrook
• Bij de variant met afkitten zijn hoeken en naden doorlopend dicht en is de kit droog
• Er ligt geen nieuw stof en er staan geen schoenafdrukken op de vloer
• De gebruikte primer is de primer die de fabrikant bij de gekozen egalisatie aanbeveelt