Vloer voorstrijken en hoeken afkitten met acrylaatkit

Een voorstrijkmiddel versterkt het oppervlak van de ondergrond, bindt achtergebleven stof en maakt de zuiging overal gelijk. Zonder primer trekt een droge betonvloer of dekvloer het water uit het egaliseermiddel of de lijm. Het materiaal hardt dan slecht uit, krijgt scheurtjes of laat los. Het afkitten van de hoeken lost een ander probleem op: de kieren langs de randen van de vloer.

Waarom zitten er kieren in de hoeken? In oudere woningen loopt het stucwerk vaak niet door tot op de vloer. Bij het verwijderen van oude vloerbedekking en plinten breekt er een stuk pleister of dekvloer af en blijft er een spleet onder de wand achter. Rond de cv-leidingen zit meestal een sparing in de vloer die nooit netjes is dichtgemaakt. In veel Nederlandse eengezinswoningen ligt onder de begane grond een kruipruimte, en een kier langs de buitenmuur kan rechtstreeks daarin uitkomen. Door zulke openingen komt stof omhoog en loopt vooral egaliseermiddel weg. Dat is zo dun als dikke room en vindt elk gaatje.

Deze gecombineerde klus heb je vooral nodig als:

• er een zelfnivellerende egalisatielaag op de vloer komt en de randen of leidingdoorvoeren niet dicht zijn
• de vloer een coating krijgt (betonvloer in garage, schuur, werkplaats of kelder) en je een strakke, gesloten aansluiting met de wand wilt
• er in de hoeken haarscheurtjes of naden zitten waar stof uit komt en die zich later door een dunne PVC-vloer zouden aftekenen
• het om een renovatie gaat waarbij na het slopen van de oude vloer de hoeken en de onderkant van de wanden beschadigd zijn
• er onder je een kruipruimte, een andere woning of een bergruimte ligt en je niet wilt dat het egaliseermiddel daar door de vloer druppelt

In een appartement is dat laatste punt extra belangrijk. Leidingdoorvoeren in de betonvloer zijn vaak gedeeld met de woning eronder. Bij twijfel over zulke sparingen is het verstandig dit even af te stemmen met de VvE of de beheerder, zodat niemand later met een vlek op het plafond zit.

In de prijslijst staat ook een aparte post: voorstrijken van de ondergrond, zonder afkitten van de hoeken. Beide worden per m² gerekend, maar de hoeveelheid werk verschilt. Bij deze variant loopt de vakman na het voorstrijken nog de hele omtrek van de ruimte en alle doorvoeren langs. De naden worden schoongemaakt, waar nodig opgevuld en afgekit. In een gewone slaapkamer zijn dat al gauw enkele meters extra naad, in een woning met veel hoekjes, nissen, een trapopgang en leidingen nog veel meer.

• Alleen voorstrijken is genoeg in nieuwbouw met een nieuwe dekvloer, waar rondom een randisolatiestrook zit en de hoeken heel zijn. Het volstaat ook als er een zwevende laminaat- of houten vloer komt en de plint de kier langs de wand toch afdekt.
• Voorstrijken met afkitten van de hoeken past bij renovaties, bij egaliseren op ongelijke en beschadigde randen, bij vloercoatings en overal waar de aansluiting tussen vloer en wand zichtbaar of open is.
• Tijd: bij alleen voorstrijken telt vooral het oppervlak. Bij deze variant tellen ook de lengte van de omtrek en het aantal doorvoeren. Een kleine, grillige badkamer of toiletruimte kan daardoor meer tijd kosten dan een grote lege woonkamer.
• Materiaal: naast de primer komt er acrylaatkit bij, bij diepe naden ook rugvulling (een schuimrondprofiel) en voor grotere gaten soms snelhardende mortel.
• Risico: bij alleen voorstrijken is het grootste risico een verkeerd gekozen primer. Hier komt het risico bij dat iets wordt dichtgekit wat juist soepel of vrij moet blijven, zoals de randvoeg van een zwevende dekvloer.

Weet je niet zeker welke variant je nodig hebt? Kijk dan na het verwijderen van de plinten naar de hoeken. Zie je een doorlopende kier, losgekomen pleisterwerk of open gaten rond de leidingen, dan zit je eerder bij deze post.

Een primer werkt niet op stof, vet en resten van oude lijm. De meeste problemen met egalisatielagen ontstaan doordat er op een onvoorbereide ondergrond is voorgestreken. Voordat de vakman begint, moet dit geregeld zijn:

• Oude vloerbedekking, plinten, lijmresten en losse stukken dekvloer zijn verwijderd
• Het stucwerk is klaar en droog, in elk geval onderaan de wanden
• Leidingen in de vloer liggen erin en de cv-leidingen zijn afgemonteerd, zodat er na het afkitten niet meer geboord of gehakt wordt
• De ondergrond is droog; bij een nieuwe dekvloer wordt voor het egaliseren meestal het vochtgehalte gemeten en de droogtijd bepaalt de leverancier van de dekvloer
• De ruimte is meestal warmer dan +5 °C, zonder fel zonlicht en tocht die de primer te snel laten drogen
• Een eventuele vloerverwarming staat uit of laag, volgens de aanwijzingen van de fabrikant
• De ruimte is leeg en er is stroom en water in de buurt

Vertel de vakman ook wat er na het voorstrijken op de vloer komt. Onder een zelfnivellerend egaliseermiddel hoort een andere primer dan onder tegellijm of onder een epoxycoating. Geef dit vooraf door, het liefst met de naam van het systeem dat gebruikt gaat worden.

De ondergrond beoordelen

Een ervaren vloerenlegger krast eerst met een spijker of een scherp voorwerp over de vloer en kijkt of het oppervlak verkruimelt. Hij stelt vast of het een cementdekvloer, een anhydrietvloer (veel gebruikt met vloerverwarming), oud beton of een niet-zuigende ondergrond zoals een oude tegelvloer is. Een eenvoudige zuigtest: laat een druppel water op de vloer vallen. Trekt die meteen in, dan zuigt de ondergrond sterk. Blijft hij als druppel liggen, dan zuigt de vloer weinig of niet. Op basis daarvan kiest de vakman het type primer en hoeveel hij die verdunt.

Schoonmaken en stofzuigen

De vloer wordt geveegd en daarna grondig gezogen met een bouwstofzuiger, ook in de hoeken en de naden. Stof in de naad is de meest voorkomende reden dat kit later loslaat. Vette plekken worden ontvet en losse stukjes in de hoeken worden uitgekrabd.

Eerste laag primer

De primer gaat erop met een roller, een brede kwast of bij grote oppervlakken met een drukspuit. Hij wordt gelijkmatig aangebracht, zonder plassen, tot aan de wanden en in de hoeken. Op sterk zuigende ondergronden adviseren fabrikanten vaak een eerste laag verdund en een tweede laag minder verdund of onverdund. Plassen moeten worden uitgerold. Anders ontstaat er een glanzende film waarop het egaliseermiddel slechter hecht.

Naden voorbereiden en opvullen

Als de primer droog is, worden de naden langs de wanden en rond de doorvoeren opnieuw nagelopen. Grotere gaten, waarin kit zou wegzakken, worden eerst gedicht met mortel of een snelhardende reparatiemortel. Diepe naden krijgen rugvulling, zodat de kit niet de hele diepte hoeft te vullen. De kit in de naad moet een redelijke dikte hebben, geen centimeter diep.

Hoeken afkitten

De acrylaatkit wordt met een kitpistool in de aansluiting tussen vloer en wand en rond de leidingen gespoten. Daarna wordt de kit met een natte kitspaan of een natte vinger gladgestreken, zodat hij goed tegen beide kanten aandrukt. Overtollige kit wordt meteen weggeveegd met een vochtige doek, voordat er een velletje op komt. Bij egaliseren worden zo vooral de plekken dichtgezet waar het materiaal zou kunnen weglopen. Een randisolatiestrook langs de wanden vervangt dit niet, die wordt apart geplaatst.

Tweede laag primer en droogtijden

Als het systeem dat vraagt, komt er na het drogen van de kit een tweede laag primer. Een primer voor zuigende ondergronden is volgens de fabrikant meestal binnen enkele uren droog, maar sommige systemen vragen een langere wachttijd, bijvoorbeeld tot de volgende dag. Acrylaatkit vormt na ongeveer tientallen minuten een velletje, maar hardt geleidelijk uit en een dikkere rups heeft meer tijd nodig. Een gewone kamer is meestal in één dag klaar. Het volgende vak begint volgens de gegevens van de fabrikant van primer en kit.

Voorstrijkmiddelen

• Dieptegrond of primer voor zuigende ondergronden is de gewone keuze onder egaliseermiddel en tegellijm op een cementdekvloer en beton. Hij trekt in het oppervlak en versterkt het.
• Primer voor anhydrietvloeren is bedoeld voor gipsgebonden ondergronden die gevoelig zijn voor vocht. Onder cementgebonden egaliseermiddel en lijm op anhydriet is de juiste primer extra belangrijk, anders kunnen er hechtingsproblemen ontstaan. Anhydriet wordt vaak ook eerst geschuurd om de sinterlaag te verwijderen.
• Hechtprimer voor niet-zuigende ondergronden gebruik je op oude tegels, terrazzo of glad beton. Hij is meestal dikker, vaak met zand erin, en geeft een ruw oppervlak waaraan het egaliseermiddel zich vastgrijpt.
• Epoxyprimer gebruik je onder epoxy- en polyurethaancoatings of op vochtigere ondergronden, als het systeem van de fabrikant dat toestaat. In de natte laag wordt vaak kwartszand ingestrooid.

De gouden regel: de primer hoort bij hetzelfde systeem als het egaliseermiddel of de lijm die erop komt. Combinaties van verschillende fabrikanten werken vaak wel, maar bij een klacht kijkt de fabrikant daar niet altijd welwillend naar.

Kit voor de hoeken

• Acrylaatkit is overschilderbaar, laat zich goed gladstrijken, is weinig elastisch en past in droge binnenruimtes. Hij is geschikt waar de naad later wordt overgeschilderd, onder een egalisatielaag verdwijnt of achter een plint valt.
• Siliconenkit hoort in natte ruimtes en op naden die meer bewegen. Je kunt er niet overheen schilderen en egaliseermiddel of lijm hecht er niet op, dus onder volgende lagen gebruik je het niet.
• Polyurethaankit is elastischer en sterker en wordt gebruikt bij garagecoatings en naden met meer beweging.
• Randisolatiestrook is geen kit, maar een schuimstrook langs de wanden. Bij zwevende dekvloeren en dikkere egalisatielagen scheidt hij de vloer van de wand en mag hij niet door kit worden vervangen.

In badkamers en douches worden de hoeken onder de waterdichting met afdichtband gedaan, niet met acrylaatkit. Acrylaat hoort niet op plekken die steeds nat zijn.

Het werk gaat snel in een lege, rechthoekige ruimte met een stevige dekvloer en rechte wanden. De kit kan in één vloeiende beweging de hoek in en de primer gaat met een roller over een groot vlak.

Meer tijd en materiaal kost:

• Een grillige plattegrond met nissen, kolommen, een trapgat en kozijnen
• Veel leidingdoorvoeren, zeker bij oude eenpijpssystemen van de cv
• Brede en diepe naden langs de wanden die eerst gevuld moeten worden
• Kieren langs de buitenmuur die uitkomen in de kruipruimte
• Een kruimelige of stoffige ondergrond die meer lagen primer nodig heeft
• Resten van oude lijm die geschuurd of verwijderd moeten worden
• Een koude, vochtige ruimte waarin alles langzamer droogt
• Werken in een bewoonde woning waar spullen moeten worden afgedekt en verplaatst

Afstemming met andere vakmensen

Voor dit werk moeten de stukadoor, de loodgieter of installateur en eventueel de erkend elektricien met hun werk in en rond de vloer klaar zijn. Daarna komt meestal de vloerenlegger met het egaliseermiddel, de tegelzetter of de vloercoater. In de praktijk gebeurt het vaak dat er na het voorstrijken nog een sleuf onderaan de wand wordt gefreesd en de hoeken weer vol stof liggen. Spreek de volgorde zo af dat er na het voorstrijken niemand meer stof maakt in de ruimte. Loop niet met vuile schoenen over de behandelde vloer en zet er geen zakken materiaal op.

• Voorstrijken op stof. De primer bindt het stof alleen aan de bovenkant, eronder blijft een zwakke laag. Het egaliseermiddel laat later samen met de primer los of klinkt hol bij aankloppen.
• Plassen primer. Er ontstaat een glanzende film waarop het egaliseermiddel slecht hecht. Dat zie je als loslaten op de plekken waar de primer bleef staan.
• Verkeerde primer. Bijvoorbeeld een gewone dieptegrond op oude tegels. Het egaliseermiddel komt los van het gladde oppervlak, vaak pas als de vloer belast wordt.
• Siliconen in plaats van acrylaat. Egaliseermiddel en coating hechten er niet op, in de hoek ontstaat een open naad en de coating trekt daar weg.
• Dichtgekitte randvoeg. Als een plek waar de vloer moet kunnen bewegen met hard materiaal wordt gevuld, scheurt de dekvloer of de egalisatielaag langs de wanden.
• Kit in een te diepe naad zonder rugvulling. De kit droogt lang, krimpt en in de hoek ontstaat een kuiltje of scheur.
• Open leidingdoorvoeren. Het egaliseermiddel loopt in de kruipruimte, het plafond van de buren of de bergruimte en rond de leiding blijft een ingezakte plek achter.
• Droogtijd niet afgewacht. Op natte primer wordt egaliseermiddel gegoten dat daarna belletjes en kleine gaatjes vormt, zogenaamde pinholes.

Dit werk kan een handige doe-het-zelver zelf doen, als je geduld hebt en de technische bladen van de materialen volgt. De kern is netheid en de juiste primer voor wat er op de vloer komt. Bij oplosmiddelhoudende primers of epoxy ventileer je goed en draag je handschoenen en een veiligheidsbril.

1. Uitzoeken wat er op de vloer komt en een primer van hetzelfde systeem kopen.
2. Plinten, lijmresten en losse stukken dekvloer verwijderen.
3. De ondergrond afkloppen en bekrassen, zwakke plekken uitkrabben.
4. De zuiging testen met een druppel water en daarop de verdunning van de primer afstemmen.
5. De vloer vegen en grondig stofzuigen, ook in de hoeken en naden.
6. De primer doorroeren en met een roller gelijkmatig over de hele vloer aanbrengen, zonder plassen.
7. Laten drogen volgens de fabrikant en de ruimte intussen niet betreden.
8. Grotere gaten langs wanden en leidingen dichten met mortel, diepe naden voorzien van rugvulling.
9. Acrylaatkit met het kitpistool in de hoeken en rond de doorvoeren spuiten en gladstrijken met een natte kitspaan.
10. Overtollige kit meteen wegvegen met een vochtige doek.
11. Na het uitharden van de kit een tweede laag primer aanbrengen, als het systeem dat vraagt.
12. Voor de volgende laag controleren of het oppervlak droog en schoon is en geen glanzende plekken heeft.

Twijfel je over de ondergrond, vooral bij anhydriet met vloerverwarming of een oude tegelvloer, laat hem dan beoordelen door een vloerenlegger. Een fout in de primer herstel je later niet zonder de egalisatielaag eraf te halen.

Controleer het werk voordat de volgende vakman begint. Daarna zie je er niets meer van. Loop bij goed licht door de ruimte en let op deze punten:

• De vloer is gelijkmatig voorgestreken, zonder onbehandelde eilandjes en zonder glanzende plassen
• Als je met je hand over de vloer gaat, blijft er geen stof achter en verkruimelt het oppervlak niet
• De hoeken zijn over de hele omtrek doorlopend afgekit, zonder onderbrekingen en gaten
• De kit is glad, hecht aan vloer en wand en is niet makkelijk los te trekken
• Leidingdoorvoeren zijn dicht en er zitten geen openingen naar de kruipruimte of de woning eronder
• Dilatatievoegen en de plek voor de randisolatiestrook zijn vrij gebleven
• Op wanden, kozijnen en leidingen zitten geen resten kit of primer
• De vakman heeft verteld welk materiaal is gebruikt en wanneer het volgende vak kan beginnen