OSB-platen op de vloer leggen en monteren

OSB is licht, sterk en wordt droog gemonteerd. Daardoor past het goed waar een natte dekvloer de constructie te zwaar belast of het werk wekenlang ophoudt. Typische situaties:

• Een zolder of oudere woning met een houten balklaag, waar een nieuwe dragende vloer nodig is
• Een renovatie waarbij oude planken of parket eruit gaan en de ondergrond scheef blijkt
• Een tuinhuis, garagewerkplaats of technische ruimte die snel klaar moet zijn
• Een droge vloeropbouw met ophooglaag en isolatie in een appartement of houtskeletbouw

Bestaat een oude vloer uit meerdere lagen, zoals parket op bitumenlijm of oude vinyltegels, dan gaat die er eerst uit. Vermoed je asbest in oude vloerbedekking of lijm, sloop dan niets zelf. Zulk materiaal mag alleen een gecertificeerd asbestverwijderingsbedrijf verwijderen.

De ondergrond bepaalt of de vloer over een paar jaar nog vlak en stil is. Hij moet schoon, droog en stevig zijn. Oneffenheden van meer dan ongeveer 2 mm onder een rei van twee meter werk je vooraf weg.

Houten balklaag

De balken moeten gezond zijn, zonder rot, en op gelijke hoogte liggen. Steekt een balk uit, dan wordt die geschaafd of worden de andere opgevuld. De hart-op-hartafstand van de balken bepaalt de plaatdikte. Zakt een oude vloer door of zijn de balkkoppen aangetast, laat de draagkracht dan beoordelen door een constructeur. Balken vervangen of versterken is geen gewoon vloerwerk meer.

Bestaande vaste vloer

Op beton, een stabiele spaanplaatvloer of een oude houten vloer die niet veert, kan OSB direct worden gelegd. Op een betonvloer op de begane grond, zeker boven een vochtige kruipruimte, komt eerst een dampremmende PE-folie, meestal minstens 0,2 mm dik, zodat vocht niet in het hout trekt.

Droge ophooglaag en isolatie

Grotere hoogteverschillen vang je op met droge egalisatiekorrels die worden uitgestreken, aangedrukt en vlak afgereid. Daarop komen drukvaste isolatieplaten, bijvoorbeeld harde vloerplaten van minerale wol of houtvezel, en pas daarop de OSB. In een appartementengebouw is goede contactgeluidisolatie belangrijk voor de buren onder je.

De dikte hangt af van de vraag of de plaat zelf moet dragen of alleen op een vaste ondergrond ligt. Als richtlijn:

• 15 mm alleen als egalisatielaag op een volledig dragende ondergrond, niet op balken
• 18 mm voor balken of regels met een kleinere tussenafstand, meestal tot ongeveer 40 à 50 cm
• 22 mm of meer voor grotere balkafstanden of zwaardere belasting, zoals in een werkplaats

De exacte overspanningen geeft de fabrikant op, en die houd je aan. Bij zware belasting kan ook een tweelaagse opbouw, waarbij de tweede laag de naden van de eerste overlapt.

Binnen gebruik je meestal OSB/3, dat ook tegen wat vocht kan. OSB/4 is sterker en bedoeld voor zwaardere omstandigheden. OSB/2 hoort alleen in droge ruimtes en is minder geschikt voor vloeren. Platen met messing en groef geven stijvere naden tussen de balken en worden daarom vaker gebruikt dan platen met een rechte kant. Een geschuurde plaat heeft een gladder oppervlak, handig onder dunne vloerbedekking zoals pvc.

Leg je OSB op een stabiele oude vloer of op vlakke balken in goede staat, dan red je het met een accuschroefmachine, een cirkelzaag en een waterpas. Twijfel je over de draagkracht van de balken, vraag dan advies aan een vakman.

1. Platen minstens 24 tot 48 uur plat laten liggen in de ruimte waar ze komen, zodat ze wennen aan temperatuur en vocht.
2. Ondergrond schoonmaken, met een rei controleren en oneffenheden wegwerken.
3. Op beton dampremmende folie met overlap leggen, eventueel met een isolatielaag.
4. Langs alle wanden een randvoeg van ongeveer 10 tot 15 mm laten, bijvoorbeeld met wiggen.
5. Platen met de lange kant haaks op de balken leggen, met de groef naar de wand.
6. Naden in halfsteensverband leggen, zodat kopse naden van naburige rijen niet op één lijn liggen. Kopse naden zonder messing en groef altijd op een balk laten vallen.
7. Platen met messing en groef aankloppen met een rubberen hamer via een stuk restafval, zodat de rand heel blijft. Bij platen met een rechte kant een naad van ongeveer 2 à 3 mm laten.
8. Langs de randen ongeveer elke 15 cm schroeven en in het vlak ongeveer elke 30 cm, zo'n 10 mm uit de rand. Houtschroeven gebruiken van ongeveer tweeënhalf keer de plaatdikte.
9. Schroefkoppen net onder het oppervlak verzinken, niet dieper.
10. Kleine hoogteverschillen bij de naden licht schuren en de vloer stofzuigen.

Het eenvoudigst is een rechthoekige ruimte met vlakke balken of stevig beton. Alles wat extra zaagwerk en voorbereiding vraagt, maakt de klus langer en dus duurder:

• Veel hoeken, nissen, kolommen en doorvoeren voor leidingen
• Scheve of doorgezakte balken die moeten worden opgevuld of geschaafd
• De oude vloer eruit halen en het afval afvoeren
• Ophooglaag, folie en isolatie onder de platen
• Dikkere platen, een tweelaagse opbouw of OSB/4
• Materiaal naar een hogere verdieping sjouwen zonder lift

De meeste problemen zie je pas na een paar maanden, als de vloer gaat golven of kraken. In de praktijk komen deze fouten vaak terug:

• Platen tot tegen de wand gelegd, die bij vochtig weer opbollen
• Te weinig schroeven of schroeven naast de balk, waardoor de plaat veert en kraakt
• Leggen op een oneffen ondergrond, waarvan de golven doorkomen in het laminaat
• Een dunne plaat op balken met een grote tussenafstand, die ertussen doorbuigt
• Platen meteen verwerkt na transport uit een koude opslag, zonder acclimatiseren
• Kopse naden vrij tussen de balken bij platen zonder messing en groef

Voordat de vloerbedekking erop gaat, loop je de vloer na en controleer je:

• De vlakheid met een rei in meerdere richtingen, zonder duidelijke golven of opstapjes bij de naden
• Of de vloer niet veert of kraakt, vooral langs de wanden en midden tussen de balken
• De randvoeg rondom, ook bij dorpels en leidingen
• Het verband van de naden, zonder kopse naden op één lijn
• Het aantal schroeven en of ze net onder het oppervlak zitten
• Een schoon oppervlak zonder stof, splinters of uitstekende randen
• Bij beton: of er folie onder de platen ligt