Gasinstallatie: prijs per strekkende meter 2026, afsluiters en keuring

Gasleidingen en gastoestellen horen bij de installaties waar je als particulier van afblijft. Aanleggen, repareren, verleggen en controleren is werk voor een installateur met de juiste opleiding en certificering voor gas. Dat geldt ook voor klusjes die klein lijken: een leiding een halve meter verlengen, een gaskraan vervangen of de aansluiting van het fornuis een stukje opschuiven in het nieuwe keukenblok.

Waarom zo streng? Een lek in een gasleiding kun je niet "later wel even aandraaien" zoals een druppelende waterkraan. Aardgas dat zich met lucht mengt, kan al bij een lage concentratie ontploffen. Een verkeerd aangesloten of slecht afgesteld toestel kan bovendien koolmonoxide (CO) maken. Dat gas zie en ruik je niet. Doe als leek daarom niets aan een gasinstallatie waarbij je een koppeling moet losdraaien, iets moet demonteren of in de leiding moet werken.

In de praktijk gebeurt het vaak dat bij een nieuwe keuken of badkamer een handige kennis de gasaansluiting "even verplaatst" en dat de installateur pas aan het eind langskomt. Een vakman neemt geen verantwoordelijkheid voor werk dat een ander heeft gedaan en zal de leiding meestal opnieuw willen aanleggen. Ook je verzekeraar kan lastig doen als na schade blijkt dat er niet vakkundig aan het gas is gewerkt. Het is dus goedkoper om de installateur meteen aan het begin te bellen, op het moment dat je nog bepaalt waar het fornuis en de ketel komen.

Het gas komt via het net van de netbeheerder en de huisaansluiting je woning binnen. Die aansluiting eindigt bij de hoofdkraan, met daarna de drukregelaar en de gasmeter. De meter is van de netbeheerder en is verzegeld. Verbreek je die verzegeling of verplaats je de meter zelf, dan is dat een ongeoorloofde ingreep. Netbeheerders nemen dat zeer serieus. Wil je de meterkast of de meter verplaatsen, neem dan vooraf contact op met je netbeheerder. Zij doen dat werk zelf of laten het doen.

Na de gasmeter begint jouw eigen installatie: alle leidingen in huis tot en met de toestellen. Daarvoor ben je als eigenaar zelf verantwoordelijk. Je zorgt dat alles veilig is en blijft, en dat ketel en andere toestellen regelmatig onderhoud krijgen.

In een appartementengebouw ligt het ingewikkelder. Stijgleidingen en gezamenlijke leidingen zijn gemeenschappelijk eigendom. Werk daaraan regel je dus altijd via de Vereniging van Eigenaars (VvE). Organiseert de VvE een controle of onderhoud van het hele gebouw, laat de monteur dan ook echt binnen in je appartement. Anders is de controle niet compleet.

Huur je een woning, dan is de gasinstallatie meestal de zaak van de verhuurder. Meld klachten over de ketel of het fornuis bij de verhuurder en ga niet zelf aan de leidingen werken.

Het klassieke materiaal voor gasleidingen binnenshuis is staal, gelast of met schroefdraadverbindingen. Een las kun je niet meer losmaken, en een goed gemaakte las is zeer betrouwbaar. Daarom wordt gelast staal nog steeds gebruikt, vooral in sleuven en op langere stukken.

In Nederland zie je in woningen heel vaak koperen gasleidingen. Die worden hard gesoldeerd. Zacht solderen, zoals je dat misschien van waterleidingen kent, is voor gas niet geschikt. Sneller en zonder open vuur werken persverbindingen van staal, koper of rvs. Voor gas mogen alleen fittingen en afdichtingen worden gebruikt die daar uitdrukkelijk voor bedoeld zijn. Fabrikanten geven ze een herkenbare markering, vaak een gele streep of een gassymbool. Een fitting voor water en een fitting voor gas lijken op elkaar, maar ze verwisselen is een ernstige fout.

Leidingen buiten in de grond, bijvoorbeeld naar een garage of tuinhuis, worden gemaakt van polyetheen buis die voor gas geschikt is, meestal geel. Die ligt in een zandbed op de diepte die de installateur aangeeft, als richtwaarde vaak rond 0,6 tot 0,8 meter. Erboven komt een geel waarschuwingslint. Waar de leiding uit de grond het gebouw in gaat, komt een overgangsstuk van PE naar staal en gaat de leiding in een beschermbuis door de muur.

De Nederlandse normen voor gasinstallaties, zoals NEN 1078, beschrijven tot in detail welke materialen en verbindingen waar mogen. Een goede installateur werkt daarnaar, je hoeft die normen zelf niet te kennen.

Een gasleiding hoort kort en overzichtelijk te lopen. In een sleuf onder het stucwerk mogen alleen verbindingen zitten die je niet kunt losmaken: lassen, harde soldeerverbindingen of persverbindingen die geschikt zijn om weg te werken. Verbindingen die wel los kunnen, zoals de schroefdraad van een gaskraan, moeten bereikbaar blijven. Een gaskraan metsel je dus nooit in en verstop je ook niet achter een vaste betegeling of een kastwand zonder luikje.

Een gasleiding moet voldoende afstand houden tot elektra, waterleiding en riolering en mag nooit dienen als aarding. Gaat de leiding door een muur of vloer, dan komt hij in een beschermbuis, zodat bewegingen van het gebouw hem niet beschadigen. In holle gipsplaatwanden, onder een dekvloer of in een kruipruimte of schacht zonder ventilatie mag gas alleen lopen als de normen dat voor die situatie toestaan en de installateur het zo heeft uitgevoerd.

Zichtbare gasleidingen worden geel geschilderd of gemarkeerd, zodat iedereen direct ziet wat erdoor loopt. Wil de schilder ze in de kleur van de muur zetten, laat dan in elk geval de markering zichtbaar. Als iemand over een paar jaar een gat in de muur wil boren, scheelt dat tijd en een hoop zorgen.

Met een dichtheidsbeproeving controleert de installateur of de leiding gasdicht is, nog voordat alles wordt weggewerkt en de toestellen erop komen. De leiding wordt met lucht of een inert gas op druk gebracht en de installateur kijkt of die druk gedurende de voorgeschreven tijd gelijk blijft. Het resultaat hoort op papier, bijvoorbeeld in een opleverrapport of meetrapport.

Zo'n rapport laat zien dat de installatie op de dag van de controle in orde was. Het is geen garantie voor altijd. Vervang je later een toestel of wordt er iets aan de leiding veranderd, dan hoort daar een nieuwe controle bij.

Na de oplevering is regelmatig onderhoud de beste manier om veilig te blijven. Voor een cv-ketel adviseren fabrikanten meestal een onderhoudsbeurt elk jaar of om het jaar. Die interval staat in de handleiding. Vaak hangt de fabrieksgarantie ervan af of het onderhoud op tijd is gedaan. Laat bij die beurt ook de leidingen, kranen en de rookgasafvoer even meenemen.

Sinds september 2015 gelden in de EU ecodesign-eisen. Daardoor zijn oude, niet-condenserende ketels vrijwel van de markt verdwenen. In Nederland was de hoogrendementsketel (HR-ketel) toen al de standaard. Vervang je een oudere ketel, dan krijg je dus bijna altijd een HR-ketel. Daar horen een paar punten bij die je bij de planning makkelijk vergeet.

• Rookgasafvoer: de rookgassen van een HR-ketel zijn koel en vochtig. Een oud gemetseld kanaal kan dat niet aan. Daarom komt er een kunststof of rvs voering in die geschikt is voor condenserende toestellen, of een concentrische afvoer, vaak via een dakdoorvoer.
• Condenswater: de ketel maakt licht zuur condenswater, dat via een sifon naar het riool loopt. Je hebt dus een afvoer in de buurt van de ketel nodig.
• Controle van de afvoer: voordat de ketel in gebruik gaat, controleert de installateur de luchttoevoer en rookgasafvoer op dichtheid en goede werking. Vraag of dat wordt vastgelegd.
• Eerste inbedrijfstelling: de installateur of de service van de fabrikant stelt de verbranding af en legt de ingebruikname vast. Bewaar dat document bij de papieren van de ketel.

Veel huiseigenaren overwegen bij een nieuwe ketel meteen of een hybride warmtepomp of een volledig elektrische oplossing past. Daarmee gebruik je minder of geen gas. Voor warmtepompen en isolatiemaatregelen bestaan landelijke subsidies, zoals de ISDE. Welke voorwaarden op dat moment gelden, check je bij de officiële subsidieloket of vraag je na bij je installateur.

Voor warm water zijn er twee varianten. Een gasboiler of geiser is direct op gas aangesloten en heeft een eigen rookgasafvoer. Een indirect gestookt voorraadvat zit helemaal niet aan het gas: het wordt opgewarmd door water uit de ketel via een warmtewisselaar. Dat aansluiten is werk voor de cv-installateur en de loodgieter.

Een fornuis of kookplaat wordt vast aangesloten of met een goedgekeurde flexibele gasslang. Vlak voor het toestel zit altijd een gaskraan. Aansluiten en loskoppelen is werk voor een installateur, die meteen controleert of alles dicht is en goed werkt. Mensen die bij een verhuizing of nieuwe keuken zelf de slang vervangen, doen in huis een van de meest onderschatte risicovolle klussen.

Flexibele slangen gaan niet eeuwig mee. De productiedatum of uiterste gebruiksdatum staat op de slang zelf. Rubberen slangen moeten eerder vervangen worden, meestal na een paar jaar. Rvs slangen gaan langer mee. De slang mag niet achter de oven of boven een heet oppervlak lopen en mag niet strak staan, geknikt zijn of klem zitten achter een lade.

Nieuwere kookplaten hebben bij elke brander een vlambeveiliging: gaat de vlam uit, dan sluit de gastoevoer vanzelf. Bij een oud fornuis zonder beveiliging is overkokende melk genoeg om gas zonder vlam te laten ontsnappen. Ook dat is een praktische reden om een oud fornuis te vervangen. Veel mensen stappen bij een nieuwe keuken trouwens meteen over op inductie. Dan moet de gasleiding vakkundig worden afgedopt en vraagt de kookgroep vaak een aanpassing in de meterkast door een erkend elektricien.

Aardgas is lichter dan lucht en stijgt naar het plafond. Een melder voor aardgas hoort daarom hoog, meestal vlak onder het plafond. Propaan en butaan uit gasflessen, bijvoorbeeld in een caravan, vakantiehuis of bij een buitenkeuken, zijn juist zwaarder. Die blijven bij de vloer hangen, dus daar komt de melder laag. Ga je van flessen over op aardgas, verplaats of vervang de melder dan.

Een gasmelder vervangt geen CO-melder. Koolmonoxide ontstaat bij onvolledige verbranding, bijvoorbeeld als de afvoer verstopt is of er te weinig verse lucht is. Er hoeft dan geen gas te lekken. In Nederland gebeuren elk jaar ongelukken met koolmonoxide, vaak door oudere geisers of open toestellen. Een CO-melder in de ruimte met de ketel, geiser of gashaard en een in de slaapkamers is een verstandige voorzorg. De sensoren hebben een beperkte levensduur. De fabrikant zet die op het etiket.

Toestellen die hun verbrandingslucht uit de ruimte halen, hebben een vaste luchttoevoer nodig. Vervang je oude kozijnen door kunststof zonder ventilatieroosters, of hang je een krachtige afzuigkap met afvoer naar buiten, dan kan de luchtdruk in huis veranderen. De rookgassen kunnen dan terugslaan in de woning. Ook na het aanbrengen van spouwmuurisolatie of andere isolatie wordt een huis luchtdichter. Laat in zo'n geval de installateur meekijken naar de ventilatie.

Aardgas ruikt van zichzelf nergens naar. Er wordt een geurstof aan toegevoegd, zodat je een lek ruikt voordat er een gevaarlijke concentratie ontstaat. Ruik je gas, houd je dan aan deze regels:

• Geen open vuur, niet roken en geen toestellen aansteken
• Geen lichtschakelaars of elektrische apparaten aan- of uitzetten, geen stekkers uit het stopcontact trekken en niet bij de buren aanbellen, want een vonk kan het gas ontsteken
• Ramen en deuren openzetten en, als dat veilig kan, de hoofdgaskraan dichtdraaien
• Het huis verlaten en anderen waarschuwen door te kloppen en te roepen
• Pas buiten op een veilige plek bellen: het Nationaal Storingsnummer Gas en Stroom 0800 9009, of 112 bij direct gevaar

Zoek een lek nooit met een vlam of aansteker. Is de geur maar zwak, ruik je hem alleen bij het fornuis en verdwijnt hij als je de gaskraan voor het toestel dichtdraait, gebruik het fornuis dan niet meer tot een installateur het heeft gecontroleerd.

Bij deze controle haal je niets uit elkaar en kom je niet aan leidingen of koppelingen. Het is een regelmatige check die elke eigenaar of bewoner kan doen. Je ziet er op tijd mee of het moment is gekomen om de installateur te bellen.

1. De hoofdgaskraan en de gaskraan voor het fornuis opzoeken en nagaan of ze vrij bereikbaar zijn en nergens achter zitten.
2. Het laatste onderhouds- of opleverrapport opzoeken en kijken wanneer de volgende onderhoudsbeurt van de ketel gepland moet worden.
3. Bij een afgekoeld fornuis en dichte gaskraan de aansluitslang bekijken, de uiterste gebruiksdatum controleren en nagaan of de slang niet gescheurd, geknikt, strak gespannen of langs een hete plek gelegd is.
4. De branderdeksels en vlamverdelers eruit halen, met warm water en afwasmiddel schoonmaken volgens de handleiding van de fabrikant en helemaal laten drogen.
5. De onderdelen precies terugplaatsen, de brander aansteken en de vlam bekijken: blauw, rustig en gelijkmatig rondom.
6. Op de testknop van de gasmelder en de CO-melder drukken en de vervaldatum van de sensor controleren.
7. Nagaan of ventilatieroosters en luchttoevoeren in de ruimte met het toestel niet zijn afgeplakt of dichtgezet.
8. Een gele of roetende vlam, een vlam die loskomt van de brander, een beschadigde slang of achterstallig onderhoud noteren en een installateur inschakelen.

• Gegevens van de installateur en bewijs van diens certificering voor gaswerk
• Rapport van de dichtheidsbeproeving, gedaan voordat de leidingen zijn weggewerkt
• Oplever- of meetrapport met positieve uitkomst en advies voor het volgende onderhoud
• Vastgelegde controle van luchttoevoer en rookgasafvoer bij toestellen met een afvoer
• Bewijs van inbedrijfstelling van de ketel door installateur of fabrieksservice
• Hoofdgaskraan en kranen voor de toestellen bereikbaar, herkenbaar en goed werkend
• Zichtbare leidingen geel geschilderd of gemarkeerd, sleuven pas dicht na de beproeving
• Slangen van toestellen geschikt voor gas en met leesbare datum
• Melders geplaatst op de juiste hoogte voor het soort gas en getest
• Schets of foto's van het leidingtracé in de muren, voor latere verbouwingen