Gaskeuring: inspectie van de gasinstallatie

Voor particuliere woningen geldt in Nederland geen vaste termijn waarop je de gasinstallatie moet laten keuren, zoals in sommige andere landen. Dat betekent niet dat je er niet naar hoeft te kijken. Gasleidingen verouderen, slangen worden hard en bij verbouwingen worden leidingen soms verlegd door iemand die daar niet voor is opgeleid. Een keuring om de paar jaar geeft je zekerheid, zeker in een oudere woning.

Een keuring is vooral verstandig in deze situaties:

• Na de plaatsing van een nieuwe cv-ketel, kookplaat, gashaard of geiser
• Na het aanpassen, verlengen of verplaatsen van gasleidingen, bijvoorbeeld bij een nieuwe keuken
• Bij de aankoop van een woning, als je wilt weten in welke staat de installatie is
• Bij verhuur, omdat de verhuurder zorgt voor een veilige installatie
• Na een storing, een gaslucht of werk van iemand anders aan de leidingen

In een appartementencomplex regelt de Vereniging van Eigenaars (VvE) meestal de gemeenschappelijke delen. De leidingen en toestellen in je eigen appartement, vanaf je eigen meter, vallen onder jouw verantwoordelijkheid. Het stuk tot en met de gasmeter is van de netbeheerder.

In een gewone woning duurt een keuring meestal een uur of korter. Met meer toestellen of lange leidingen over meerdere verdiepingen duurt het langer. De installateur werkt doorgaans in deze volgorde:

1. Hij bekijkt de leidingen vanaf de hoofdkraan bij de meter tot aan de toestellen. Hij let op bevestiging, roest, beschadigingen en leidingen die zijn weggewerkt op plekken waar dat niet hoort.
2. Hij controleert de hoofdkraan en de kranen vóór de toestellen: zijn ze bereikbaar, herkenbaar en gaan ze goed dicht?
3. Met een meetapparaat of een zeepsopje controleert hij de koppelingen, wartels en slangen op lekkage.
4. Hij kijkt naar de toestellen zelf: de aansluiting, de beveiligingen, het vlambeeld en de afvoer van rookgassen.
5. Hij beoordeelt de ventilatie en de luchttoevoer, vooral bij open toestellen zoals een oude geiser die lucht uit de ruimte gebruikt.
6. Hij noteert de resultaten en de gebreken in het rapport en legt ze aan je uit.

Bij een nieuwe installatie of na grotere aanpassingen doet de installateur ook een dichtheidsbeproeving. Hij zet de leiding onder druk en kijkt of die druk gedurende een vaste tijd gelijk blijft.

Een appartement met alleen een kookplaat is iets anders dan een woning met een ketel, een gashaard en leidingen door het hele huis. De hoeveelheid werk hangt vooral af van:

• Het aantal toestellen en aftakkingen
• De lengte van de leidingen en hoe goed je erbij kunt, bijvoorbeeld achter keukenkastjes of boven een verlaagd plafond
• Of er een dichtheidsbeproeving of extra metingen nodig zijn
• Oude, vaak aangepaste leidingen zonder tekening of overzicht
• Of het een geplande keuring is of een spoedbezoek na een storing

Het rookkanaal en de schoorsteen laat je apart nakijken door een schoorsteenveger. Soms kun je beide afspraken op elkaar laten aansluiten. Dat is handig bij de aankoop van een huis, net als een controle van de elektrische installatie door een erkend elektricien.

Laat de keuring altijd doen door een erkend installateur die aantoonbaar gecertificeerd is voor werk aan gasinstallaties en verbrandingstoestellen. Vraag gerust vooraf naar die certificering. Een rapport van iemand zonder de juiste papieren zegt weinig, ook niet voor je verzekeraar of een koper.

De installateur deelt de gebreken in naar ernst. Bij een ernstig gebrek, zoals een gaslek, een slechte rookgasafvoer of een kraan die niet dicht gaat, mag het toestel niet meer gebruikt worden tot het hersteld is. Kleinere punten, zoals een slecht bereikbare kraan of een ontbrekende markering, zijn geen direct gevaar, maar laat je wel op korte termijn verhelpen. Reparaties aan gasleidingen en gastoestellen horen bij een vakman, nooit bij een doe-het-zelver.

In de praktijk komt het vaak voor dat een oude rubberen slang bij het fornuis jaren blijft zitten, of dat de gaskraan achter een nieuwe keuken verdwijnt. Kleine dingen, maar bij een keuring zijn het vaste opmerkingen.

Aan de gasleidingen zelf kom je niet. Je kunt het bezoek wel makkelijker maken:

• Zorg dat de ketel, het fornuis, de geiser en de meterkast goed bereikbaar zijn
• Haal spullen weg die leidingen of kranen afdekken
• Leg oude rapporten, onderhoudsbonnen en handleidingen van de toestellen klaar
• Schrijf op wat je opviel, zoals een vlam die uitgaat, vreemde geluiden of een geurtje

Laat de cv-ketel onderhouden volgens de fabrikant, meestal eens per jaar of eens per twee jaar, liefst voor het stookseizoen. Onderhoud en keuring zijn niet hetzelfde: bij onderhoud wordt de ketel schoongemaakt en afgesteld, bij een keuring gaat het om de veiligheid van de hele installatie. Houd ventilatieroosters open en hang een koolmonoxidemelder in de ruimtes met een gastoestel.

Ruik je gas? Draai de hoofdkraan dicht, gebruik geen schakelaars of open vuur, zet ramen en deuren open en ga naar buiten. Bel het Nationaal Storingsnummer Gas en Stroom: 0800 9009. Bij direct gevaar of als iemand onwel is, bel je 112.

Lees het rapport door terwijl de installateur er nog is, dan kan hij meteen uitleggen wat niet duidelijk is. Kijk of erin staat:

• Naam en bedrijf van de installateur, met gegevens over de certificering en een handtekening
• Het adres en een lijst van alle gekeurde toestellen met type
• Een beschrijving van de leidingen en de uitkomst van de lekcontrole of dichtheidsbeproeving
• Een lijst met gebreken, ingedeeld naar ernst, met een advies wanneer ze hersteld moeten zijn
• Een duidelijke conclusie of de installatie veilig te gebruiken is
• De datum van de keuring en een advies voor de volgende controle
• De factuur, die je samen met het rapport bewaart, ook digitaal