Gasleiding verplaatsen en aansluiten

Een herkenbare situatie: in de nieuwe keuken komt de kookplaat aan een andere wand dan het oude fornuis. De oude gaskraan zit dan ineens achter het keukenblok of midden in een kastje. De leiding moet verlengd of verlegd worden. Hetzelfde geldt als je een geiser of losse gaskachels vervangt door een cv-ketel. Het gas moet dan naar één nieuwe plek, en de oude aftakkingen worden afgekoppeld en dichtgemaakt.

Het helpt om twee soorten werk uit elkaar te houden:

• De binnenleiding aanpassen: de leiding na de gasmeter bestaat al. Alleen de route verandert of er komt een aftakking bij. Over dit werk gaat deze pagina.
• Een nieuwe gasaansluiting of een andere plek voor de meter: dat is een aparte klus. De netbeheerder in jouw regio voert die uit.

Stop je helemaal met gas, bijvoorbeeld omdat je overstapt op inductie koken en een warmtepomp? Dan dopt de installateur de leidingen in huis veilig af. Wil je ook de aansluiting en de meter laten verwijderen, dan regel je dat met de netbeheerder.

1. Opname ter plekke. De installateur bekijkt de bestaande leiding, het materiaal, de plek van de afsluiters en waar het nieuwe toestel komt. Hij beoordeelt of een korte aanpassing genoeg is of dat er een nieuwe route nodig is.
2. Plan en schets. Bij een kleine klus is een schets voldoende. Bij een groter werk legt de installateur vast hoe de leiding loopt, welke diameter en welk materiaal hij gebruikt en waar de afsluiters komen.
3. Gas afsluiten. Voor het werk gaat de gastoevoer dicht. In een appartementengebouw kan het nodig zijn om een gemeenschappelijke afsluiter dicht te zetten. Dat plan je vooraf met de VvE of de beheerder. De installateur laat het betreffende deel van de leiding leeglopen en controleert of er geen gas meer in zit.
4. Montage. De oude aftakking wordt afgezaagd of afgedopt, de nieuwe leiding wordt gelegd en vlak voor het toestel komt een gaskraan. Daarna sluit hij het toestel aan. Een fornuis of kookplaat krijgt meestal een gecertificeerde gasslang.
5. Dichtheidsbeproeving. De aangepaste leiding wordt onder druk gezet. De installateur kijkt of de druk gelijk blijft. Hij controleert de verbindingen ook met een gasdetector of een lekzoekspray.
6. In bedrijf stellen. Pas als alles dicht is, gaat het gas weer open. De installateur stelt het toestel af, controleert de vlam en legt de uitkomst van de beproeving schriftelijk vast.

Een eenvoudige verplaatsing van de aansluiting voor een kookplaat duurt meestal een paar uur. Bij een grotere aanpassing in een woning, bijvoorbeeld een nieuwe route naar een ketel op zolder, ben je al gauw een of meer dagen verder.

Werk aan een gasleiding is geen klus voor een handige buurman of een algemene klusjesman, ook niet als het om een paar centimeter buis gaat. Kies een installateur die ervaring heeft met gas en daarvoor erkend of gecertificeerd is. Gaat het ook om een cv-ketel, vraag dan of hij gecertificeerd is om ketels te plaatsen en te onderhouden. Een vakman laat zijn erkenning zonder moeite zien.

Gasinstallaties in woningen worden in Nederland meestal uitgevoerd volgens NEN 1078. Het is de taak van de installateur om zich daaraan te houden. Jij hoeft de norm niet te kennen, maar je mag wel vragen hoe hij werkt.

Spreek vooraf af welke papieren je na afloop krijgt:

• Verslag van de dichtheidsbeproeving: met datum, resultaat en naam van de installateur.
• Schets van de nieuwe leiding: vooral handig als de leiding in een wand of vloer verdwijnt.
• Garantie op het werk: wat valt eronder en hoe lang.
• Afspraken met de VvE: als er aan een stijgleiding of in gemeenschappelijke ruimten gewerkt wordt, moeten de planning en het afsluiten van het gas vooraf afgestemd zijn.

Hoeveel werk het is, en dus ook wat het je kost, hangt vooral af van deze punten:

• Afstand en route: een korte verschuiving langs dezelfde wand is eenvoudig. Moet de leiding door meerdere wanden of ruimten, dan kost dat meer materiaal en tijd.
• Staat van de oude leiding: in oudere huizen ligt soms nog oude stalen leiding met verroeste schroefdraad. Die is vaak niet veilig aan te sluiten, en dan moet een stuk vervangen worden.
• Zichtbaar of weggewerkt: een leiding op de muur is het eenvoudigst. Voor een leiding in een sleuf, in de dekvloer of achter gipsplaat gelden strengere regels, bijvoorbeeld geen losneembare koppelingen in het verborgen deel en bereikbare afsluiters.
• Appartementengebouw: moet het gas voor meerdere woningen dicht, dan moet dat gepland worden met de VvE en de buren.
• Voorbereiding: als de keuken eruit is en de installateur goed bij de leiding kan, scheelt dat wachttijd voor iedereen. Stem het moment af met de tegelzetter en de keukenmonteur.

Bij een grotere verbouwing is het slim om oude leidingen in één keer te vervangen. Denk ook vooruit. Overweeg je over een paar jaar een hybride warmtepomp naast je ketel, waarvoor soms subsidie zoals de ISDE beschikbaar is, of wil je juist helemaal van het gas af? Vertel het de installateur nu al. Dan kan hij de leiding daarop afstemmen.

• Zelf aan de leiding werken: dat is gevaarlijk voor jou en je buren. Bij schade kan je verzekeraar bovendien moeilijk doen.
• Geen dichtheidsbeproeving: een leiding die op het oog werkt, kan toch een klein lek hebben. Zonder beproeving weet je dat niet.
• Verkeerd materiaal of verkeerde verbindingen: voor gas zijn alleen buizen en fittingen geschikt die daarvoor bedoeld zijn, zoals koper, staal of een systeem dat voor gas gecertificeerd is. Schroefdraad moet worden afgedicht met een middel dat geschikt is voor gas.
• Weggewerkte gaskraan: de kraan voor het toestel moet bereikbaar blijven, dus niet achter een kast zonder deurtje of achter een vaste plint.
• Te lange of geknikte gasslang: de slang naar het fornuis is gecertificeerd, zo kort mogelijk, hangt zonder spanning en komt niet in de buurt van hete delen van de oven.
• Alleen aan vandaag denken: wie geen rekening houdt met toekomstige plannen, breekt een paar jaar later opnieuw open.

Ruik je gas? Doe dan geen licht aan of uit, gebruik geen schakelaars of apparaten en maak geen vuur. Draai de hoofdkraan bij de meter dicht als dat veilig kan, zet ramen en deuren open en ga naar buiten. Bel het Nationaal Storingsnummer Gas en Stroom: 0800 9009. Is er direct gevaar, bel dan 112.

Loop deze punten samen met de installateur na voordat hij vertrekt:

• De leiding zit stevig vast, zonder knikken of zichtbare schade
• Voor het toestel zit een bereikbare gaskraan en je weet hoe je die dichtdraait
• Oude aftakkingen die niet meer gebruikt worden, zijn netjes afgedopt
• De gasslang naar het fornuis is gecertificeerd, hangt niet strak en is niet geknikt
• Het toestel brandt met een rustige blauwe vlam en de vlambeveiliging werkt
• Je hebt een verslag van de dichtheidsbeproeving met datum en naam van de installateur
• Je hebt een schets van de nieuwe route van de leiding