Gasleiding afdoppen

Afdoppen is een logische keuze als je de leidingen niet direct wilt of kunt slopen. Ze blijven in de muur, onder de vloer of in de meterkast zitten, zijn veilig afgesloten en kunnen later na controle eventueel weer gebruikt worden. Alles verwijderen is definitief, kost meer tijd en vraagt meestal ook om herstelwerk, zoals sleuven dichtzetten en doorvoeren afwerken door een stukadoor.

Afdoppen kan blijvend zijn of tijdelijk. Tijdelijk gebeurt bijvoorbeeld tijdens een verbouwing, als het gas later weer aangesloten wordt. Ook een tijdelijke dop moet volledig gasdicht zijn en op papier vastgelegd. Gaat het gas later weer open, dan is eerst een nieuwe controle en dichtheidsbeproeving nodig.

Waarom zou je dit regelen als de kraan toch dicht staat? Een oude kogelkraan of afdichting wordt na verloop van tijd minder dicht. En een vergeten leiding in de kruipruimte of onder de vloer kan bij latere klussen worden aangeboord of beschadigd. Een open of slecht afgesloten leidingeinde is een verborgen risico dat zich soms pas jaren later laat zien.

Het werk aan de leiding zelf is kort. Het regelwerk eromheen kost meer tijd en gaat het soepelst in deze volgorde:

• Zeg het gascontract op bij je energieleverancier, anders blijf je vaste kosten betalen zonder gas te gebruiken
• Vraag bij je regionale netbeheerder het weghalen van de gasmeter of de hele aansluiting aan, want de meter is van de netbeheerder en hun monteur haalt hem weg
• Vraag na waar precies wordt afgesloten en welke gegevens de netbeheerder na afloop van je wil hebben
• Woon je in een appartement, overleg dan op tijd met de VvE, omdat stijgleidingen en delen van de installatie gemeenschappelijk zijn

Plan de afspraken zo dat de meter en de leiding op een logisch moment worden afgesloten, bijvoorbeeld pas nadat de nieuwe warmtepomp of kookplaat werkt. Kijk je ook naar subsidie voor je overstap, zoals de ISDE voor een warmtepomp, controleer dan bij de officiële regeling welke voorwaarden er nu gelden.

Werk aan een gasleiding hoort uitsluitend bij een vakbekwame, erkende installateur die gasinstallaties volgens de geldende NEN-normen aanlegt en controleert. Een leek of een klusser zonder die kennis hoort niet aan de gasleiding te komen. Dat is geen voorzichtig advies maar een kwestie van veiligheid voor het hele huis en de buren. Een installateur werkt meestal zo:

1. De installatie bekijken en de hoofdkraan, de gasmeter en het verloop van de leidingen opzoeken.
2. De hoofdkraan dichtdraaien en controleren dat er echt geen gas meer stroomt.
3. De leiding drukloos maken en het restgas veilig laten ontsnappen naar buiten.
4. Het leidingeinde voorbereiden: schoonmaken, zo nodig inkorten en de schroefdraad of flens in orde maken.
5. Een dop, plug of blindplaat plaatsen die past bij het materiaal en de diameter van de buis.
6. Een dichtheidsbeproeving doen, meestal onder lichte overdruk met een manometer, aangevuld met een gasdetector of lekzoekspray op de verbindingen.
7. Een verslag maken van het uitgevoerde werk en de uitkomst van de beproeving.

Waar komt de dop precies? Dat hangt af van de situatie. Stop je helemaal met gas, dan sluit de netbeheerder meestal de aansluiting af of haalt die weg, en dopt de installateur de binnenleiding achter de meterplek af. Haal je maar een deel weg, bijvoorbeeld alleen de leiding naar het gasfornuis, dan wordt alleen die tak afgedopt en blijft de rest in gebruik. De aansluiting zelf en alles aan het gasnet is werk voor de netbeheerder, niet voor een particuliere installateur.

Bij een gewone, goed bereikbare leiding is het werk op locatie meestal in een paar uur klaar. Hing er een cv-ketel, dan koppelt de installateur die vaak meteen los van het gas en zet hem veilig buiten gebruik.

Hoeveel werk het is, en dus wat het kost, verschilt per huis. Het werk gaat sneller bij:

• Een vrij bereikbare leiding in de meterkast of bij de hoofdkraan
• Een recentere leiding van koper of staal met goede schroefdraad
• Bestaande tekeningen en een gasmeter die al door de netbeheerder is weggehaald

Het werk duurt langer of wordt ingewikkelder bij:

• Verroeste oude buizen, waarbij eerst een stuk leiding vervangen moet worden voordat er een dop op kan
• Leidingen die in de muur, onder de dekvloer of in een schacht zitten en eerst vrijgemaakt moeten worden
• Afdoppen op meerdere plekken, bijvoorbeeld bij meerdere toestellen of in een appartementencomplex
• Ontbrekende tekeningen en een onbekend leidingverloop
• Een leiding door de kruipruimte of een onduidelijke grens tussen aansluiting en binnenleiding

Bij een ongewone situatie komt de installateur meestal eerst kijken en stelt daarna pas een aanpak voor.

• Alleen de kraan dichtdraaien en de leiding laten zitten, want een kraan is geen blijvende afsluiting
• Het afdoppen laten doen door iemand zonder de juiste vakkennis, waardoor de verzekeraar bij schade kan weigeren uit te keren
• Zelf de gasmeter proberen weg te halen, terwijl die van de netbeheerder is
• Vergeten het contract bij de leverancier op te zeggen, zodat de rekeningen voor vaste kosten blijven komen
• Het verslag kwijtraken dat de netbeheerder, een koper of een installateur later wil zien
• In een appartement aan gemeenschappelijke leidingen komen zonder overleg met de VvE

Ruik je tijdens de voorbereiding of op een ander moment gas, gebruik dan geen lichtschakelaars of apparaten, zet ramen en deuren open, ga naar buiten en bel het Nationaal Storingsnummer Gas en Stroom: 0800 9009. Is er direct gevaar, bel dan 112.

Laat je bij de oplevering de plek van de dop wijzen en vraag om de papieren. Controleer of je dit hebt:

• Een dop of blindplaat die stevig vastzit, zonder tekenen van lekkage en op een duidelijk zichtbare plek
• Een dichte hoofdkraan en een leiding die gemarkeerd is als buiten gebruik
• Een verslag met het adres, de datum, een beschrijving van de afsluiting en de plek van het werk
• De uitkomst van de dichtheidsbeproeving, inclusief de gebruikte methode
• Naam, handtekening en bedrijfsgegevens van de installateur
• Een keuringsrapport als de netbeheerder, verzekeraar of koper daarom vraagt
• Alle papieren bewaard bij de documenten van het huis, voor jaren