Ogrodzenie z pustaków szalunkowych 20/25

Kolejność prac jest taka sama przy każdej szerokości bloczków. Różni się głównie szerokość fundamentu i ilość zbrojenia.

1. Wytyczenie. Przebieg ogrodzenia zaznacza się palikami i sznurkiem dokładnie wzdłuż granicy działki. Od razu ustala się wysokość gotowego płotu oraz miejsca słupków, bramy i furtki.
2. Wykop pod fundament. Rów kopie się poniżej głębokości przemarzania gruntu. W Polsce zależy ona od regionu i wynosi zwykle od około 0,8 m na zachodzie do około 1,4 m na północnym wschodzie. Przy gruncie gliniastym lub podmokłym warto zejść głębiej. Dno wyrównuje się i zagęszcza.
3. Ława fundamentowa. Do wykopu wkłada się zbrojenie i zalewa je betonem o odpowiedniej klasie, przy ogrodzeniach często C16/20 lub wyższej, zgodnie z projektem. Z ławy muszą wystawać pionowe pręty, do których później dołącza się zbrojenie w pustakach. Ława jest szersza niż sam bloczek.
4. Układanie pustaków. Pierwszą warstwę osadza się na zaprawie i bardzo starannie poziomuje, bo wyznacza linię i wysokość całego ogrodzenia. Kolejne warstwy układa się z przesunięciem spoin, czyli na mijankę.
5. Zbrojenie. W otwory idą pręty pionowe, a w wyżłobienia pustaków poziome. Więcej stali potrzebują narożniki, słupki i miejsca, w których zawiśnie brama.
6. Zalewanie betonem. Beton wlewa się etapami, co kilka warstw, i zagęszcza sztychowaniem prętem albo wibratorem wgłębnym, żeby w ścianie nie zostały puste miejsca.
7. Wykończenie. Na górze montuje się daszki lub czapy ogrodzeniowe, które odprowadzają wodę. Powierzchnię można otynkować, pomalować, obłożyć okładziną albo zostawić surową.

Beton potrzebuje czasu. Pełną wytrzymałość osiąga zwykle po około czterech tygodniach. Latem przez pierwsze dni warto go polewać wodą, żeby nie wysychał za szybko. W mrozie nie betonuje się bez dodatkowej ochrony.

Liczba w nazwie pustaka mniej więcej odpowiada jego szerokości w centymetrach. Grubszy bloczek mieści więcej betonu i zbrojenia, więc ściana jest sztywniejsza. Jest za to cięższy i wymaga szerszego fundamentu.

• 12 cm: niskie murki, obrzeża rabat, drobne ścianki działowe w ogrodzie. Na wyższy pełny płot się nie nadaje.
• 15 cm: niskie ogrodzenia, cokoły i podmurówki pod lekkie przęsła, gdzie ściana niewiele dźwiga.
• 20 cm: typowe ogrodzenie domu jednorodzinnego, podmurówka albo pełny płot średniej wysokości na płaskiej działce.
• 25 cm: wyższe pełne ogrodzenia, miejsca mocno wystawione na wiatr, działki na skarpie i płoty z ciężką bramą.

Dlaczego wysokość ma takie znaczenie? Pełny płot działa jak żagiel. Im jest wyższy i dłuższy, tym mocniej napiera na niego wiatr i tym większa siła działa u podstawy ściany przy fundamencie. Dlatego przy wyższych ogrodzeniach wybiera się grubsze pustaki i więcej zbrojenia. Jeśli płot ma jednocześnie podtrzymywać ziemię, staje się murem oporowym, a taki mur powinien zaprojektować konstruktor, niezależnie od szerokości bloczków.

Pod względem wyglądu masz dwie drogi. Zwykłe gładkie pustaki szalunkowe najczęściej się tynkuje albo obkłada. Niektórzy producenci oferują też bloczki z powierzchnią dekoracyjną, na przykład łupaną, które nie wymagają tynku. Wtedy jednak trzeba murować bardzo czysto, bo każdy błąd zostaje na widoku.

Ta sama liczba metrów ogrodzenia może być raz prostym zleceniem, a innym razem dość wymagającą budową. Na zakres prac wpływają przede wszystkim:

• teren: na płaskim fundament jest prosty, na skarpie trzeba go schodkować i często dodać drenaż,
• dojazd: gdy betonowóz podjedzie pod sam wykop, betonowanie idzie szybko, przy ręcznym mieszaniu i taczkach trwa znacznie dłużej,
• wysokość i szerokość pustaków: wyższy płot to więcej warstw, więcej stali i zalewanie w kilku etapach,
• kształt ogrodzenia: narożniki, słupki, furtki, wnęki na skrzynkę pocztową czy szafkę licznika oznaczają dodatkowe cięcie i zbrojenie,
• stary płot i instalacje: rozbiórka starego ogrodzenia i wywóz gruzu, a także przewody w ziemi, które trzeba zlokalizować przed wykopem,
• wykończenie: tynk, okładzina kamienna albo przęsła metalowe to osobne etapy prac.

Jeśli w ogrodzeniu ma się znaleźć szafka z licznikiem, oświetlenie lub napęd bramy, podłączenie elektryczne zostaw elektrykowi z uprawnieniami SEP.

Samodzielnie da się zbudować niski murek, mniej więcej do wysokości kolana, na płaskiej działce, na przykład z pustaków 15 lub 20 cm. Wyższy pełny płot, ogrodzenie na skarpie albo ścianę, która trzyma ziemię, zostaw fachowcom.

1. Sprawdzić granicę działki i przebieg przewodów w ziemi, wytyczyć linię murka sznurkiem.
2. Wykopać rów poniżej głębokości przemarzania, wyrównać i zagęścić dno.
3. Ułożyć zbrojenie z pionowymi prętami i zabetonować ławę fundamentową.
4. Odczekać kilka dni, aż ława stwardnieje, w upał ją polewać.
5. Pierwszą warstwę pustaków osadzić na zaprawie i sprawdzić poziomicą wzdłuż i w poprzek.
6. Kolejne warstwy układać na mijankę i na bieżąco kontrolować pion.
7. Włożyć zbrojenie pionowe i poziome, w narożnikach je połączyć.
8. Zalewać betonem co kilka warstw i każdą warstwę dokładnie sztychować prętem.
9. Zamontować daszki ze spadkiem lub z okapnikiem.
10. Tynkować lub zabezpieczać powierzchnię dopiero po dojrzeniu betonu.

W praktyce najczęściej okazuje się, że problem nie leży w samych pustakach, tylko w tym, co jest pod nimi i w środku.

• za płytki fundament: mróz go wypycha i po kilku zimach płot się przechyla albo pęka,
• zbrojenie niepołączone z fundamentem: ściana stoi wtedy na ławie luźno i przy silnym wietrze może się wyłamać u podstawy,
• zalewanie od razu na dużą wysokość: świeży beton napiera na pustaki i może je wypchnąć lub rozsadzić,
• za rzadki beton: dolana woda ułatwia wlewanie, ale beton traci wytrzymałość,
• niezagęszczony beton: w otworach zostają pustki powietrzne i ściana jest słabsza, niż wygląda,
• brak daszków: woda wnika od góry, zamarza i tynk odpada,
• długi płot bez dylatacji: beton się kurczy i bez przerw pojawiają się pionowe rysy,
• ziemia podsypana pod ścianę: mur bez izolacji i odwodnienia jest stale mokry i zimą niszczeje.

• linia ogrodzenia odpowiada wytyczonej granicy i uzgodnionej wysokości,
• ściana stoi w pionie, a warstwy są równe, bez widocznego wygięcia na długości,
• na powierzchni nie ma rys, wypchniętych pustaków ani zacieków po wyciekłym betonie,
• słupki przy bramie i furtce są stabilne, a kotwy osadzone we właściwych miejscach,
• daszki trzymają się mocno, a woda kapie z nich poza ścianę,
• przy długim ogrodzeniu wykonano szczeliny dylatacyjne,
• teren przy płocie jest ukształtowany tak, by woda spływała od ściany,
• wykonawca przekazał informację o użytym betonie i o tym, kiedy można obciążyć ścianę przęsłami lub bramą.