120 litreye kadar elektrikli termosifon montajı

Fiyat listesindeki kalem, 120 litreye kadar hacme sahip bir elektrikli termosifonun duvara asılmasını ve bağlanmasını kapsar. Genellikle şunları içerir:

• duvarın kontrol edilmesi ve duvar malzemesine ile cihazın ağırlığına uygun dübellerin seçilmesi,
• askı braketinin veya askı cıvatalarının sabitlenmesi ve termosifonun asılması,
• soğuk ve sıcak su hattına esnek hortumlarla veya sabit bağlantılarla bağlanması,
• emniyet ventilinin soğuk su girişine takılması ve tahliye ucunun bağlanması,
• termosifonun suyla doldurulması, havasının alınması ve bağlantıların sızdırmazlık kontrolü,
• hazır elektrik hattına bağlanması ve ilk çalıştırma,
• sıcaklığın ayarlanması, kullanım ve bakımın anlatılması.

Montaja termosifonun kendisi, panodan yeni elektrik hattı çekilmesi, kanal açma, yeni su tesisatı, gerekirse eklenecek basınç düşürücü ve genleşme tankı dahil değildir. Eski termosifonun sökülmesi ve götürülmesi ayrı bir kalemdir.

Yeni termosifon genellikle banyo veya daire tadilatında, tesisat ve seramik işleri bittikten sonra takılır. Seramik döşenmeden önce termosifonun nereye asılacağı belli olmalıdır. Böylece su ve elektrik çıkışları doğru yerde kalır ve duvara sağlam şekilde sabitleme yapılabilir.

Eski termosifon, kazan sızdırmaya başladığında, sıcak su paslı geldiğinde veya kireç temizliğinden sonra bile cihaz yavaş ısıttığında değiştirilir. Uygulamada ev sahibi çoğu zaman sorunu termosifonun altından su damlamaya başlayana kadar fark etmez. Kazan paslanıp delinmişse onarım artık ekonomik değildir ve cihaz komple değiştirilir.

Montajdan önce şunlar hazır olmalıdır:

• Taşıyıcı duvar. Dolu tuğla, betonarme veya dolu blok. Türkiye'de bölme duvarlarda sık görülen yatay delikli tuğla, gazbeton veya alçıpan duvarlarda takviye ya da kimyasal dübel gibi özel bağlantı elemanları gerekir.
• Su çıkışları. Doğru yükseklikte, ara musluklu soğuk ve sıcak su çıkışları.
• Emniyet ventili için gider. Isınma sırasında ventilden damlayan suyun yönlendirilebileceği yakın bir gider veya sifon.
• Elektrik hattı. Cihaz gücüne uygun, kendi sigortası olan, topraklı ve kaçak akım rölesiyle korunan hat, tercihen tadilat sırasında elektrikçi tarafından hazırlanmış olarak.
• Bakım alanı. Termosifonun altında flanşın sökülmesi ve anodun değiştirilmesi için yer bırakılmalıdır, aksi halde bakım ancak cihaz tamamen indirilerek yapılabilir.

Duvar kontrolü ve sabitleme

Üreticiler montaj öncesinde duvarın taşıma kapasitesinin kontrol edilmesini ister. Duvar, termosifonu suyla dolu haliyle güvenle taşıyabilmelidir. Kılavuzlarda belirli çapta cıvata ve dübel öngörülür, zayıf duvarlarda takviye istenir. Montajcı askı aralığına göre delikleri açar, dübelleri yerleştirir ve termosifonu asar. Delikli tuğla duvarlarda normal plastik dübel çoğu zaman yeterli tutuş sağlamaz, bu durumda kimyasal dübel tercih edilir. Ağır termosifonlarda bu iş iki kişiliktir.

Soğuk su bağlantısı ve emniyet ventili

Soğuk su girişine çek valfli emniyet ventili takılır. Üreticilere göre termosifon ile emniyet ventili arasına hiçbir kapatma vanası konmamalıdır. Biri bu vanayı kapatırsa ısınma sırasında oluşan basıncın gidecek yeri kalmaz. Türkiye'de termosifonlarla kullanılan emniyet ventillerinin çoğu yaklaşık 9-10 bar civarında tahliye yapacak şekilde ayarlıdır, geçerli değer cihazın kılavuzunda ve ventilin üzerinde yazar. Kapatma vanası emniyet ventilinden önce takılır, sonra değil.

Basınç düşürücü

Şebeke basıncı yüksekse emniyet ventili sürekli su damlatır. Üretici kılavuzları, şebeke basıncı belirli bir sınırın üzerindeyse, örneğin 6-7 barın üzerinde, emniyet ventilinden önce soğuk su hattına basınç düşürücü takılmasını önerir. Bazı kılavuzlar basınç düşürücünün sayaç çıkışına, cihazdan mümkün olduğunca uzağa konmasını ister. Basınç, musluğa takılan bir manometreyle kolayca ölçülebilir. Hidroforlu apartmanlarda ve basıncın yüksek olduğu şebeke bölgelerinde basınç düşürücü çoğu zaman zorunluluktur.

Emniyet ventili tahliyesi

Isınma sırasında su genleşir ve emniyet ventili küçük bir miktar suyu dışarı atar. Ventilin tahliye ucu aşağıya bakmalı, açık olmalı ve donma riski olmayan bir yerde bulunmalıdır. Su, tahliye ucuna takılan ince bir hortum veya boru ile gidere, örneğin sifonlu bir huniye yönlendirilir. Tahliye ucu asla kapatılmamalıdır. Suyun yönlendirilebileceği bir yer yoksa bazı üreticiler soğuk su hattına damlamayı belirgin şekilde azaltan bir genleşme tankı takılmasına izin verir.

Sıcak su bağlantısı ve doldurma

Sıcak su çıkışı tesisata bağlanır. Ardından soğuk su vanası açılır ve en yakın bataryada sıcak su musluğu açılır. Termosifon, musluktan havasız su akana kadar doldurulur. Ancak o zaman kazan tamamen doludur. Tüm bağlantılar kontrol edilir, hiçbirinden su damlamamalıdır.

Elektrik bağlantısı ve ilk çalıştırma

Elektrik ancak doldurmadan sonra verilir. Boş kazanda çalıştırılan rezistans birkaç dakika içinde yanar. Bağlantıyı elektrikçi yapar. Termosifon, kendi sigortası olan, topraklı ve 30 mA kaçak akım rölesiyle korunan bir hatta bağlanır. Toprak hattı olmayan bir tesisatta termosifon çalıştırılmamalıdır. Kılavuzlar hat için genellikle en az 3x2,5 mm² kesitli kablo ve uygun değerde otomatik sigorta öngörür. Fişli modellerde fiş, yalnızca termosifona ayrılmış topraklı bir prize takılır. Çalıştırdıktan sonra ısıtma lambasının yandığı kontrol edilir ve sıcaklık ayarlanır.

Eski termosifon, askı ve bağlantı aralıkları aynı olan yeni bir cihazla değiştiriliyorsa ve elektrik hattı aynı kalıyorsa, su tesisatı kısmını becerikli biri yapabilir. Elektrik bağlantısını ise elektrikçiye bırakın. Garanti kapsamındaki yeni bir cihazda ilk çalıştırmanın yetkili servis tarafından yapılması gerekip gerekmediğini garanti belgesinden kontrol edin. Adımlar:

1. Termosifonun sigortasını kapatın ve uçlarda gerilim olmadığını kontrol edin.
2. Soğuk su vanasını kapatın ve bataryada sıcak su musluğunu açın.
3. Eski termosifonu emniyet ventili veya boşaltma vanası üzerinden gidere boşaltın.
4. Hortumları sökün ve bir yardımcıyla termosifonu duvardan indirin.
5. Dübelleri kontrol edin, gerekirse yeni termosifonun askı aralığına göre yenilerini takın.
6. Yeni termosifonu asın ve soğuk suyu yeni emniyet ventili üzerinden bağlayın.
7. Sıcak su çıkışını bağlayın ve contaları kontrol edin.
8. Termosifonu, sıcak su musluğundan havasız su akana kadar doldurun.
9. Bağlantıları kontrol edin ve ancak bundan sonra elektrik bağlantısını elektrikçiye yaptırın.

Termosifon değiştirilirken emniyet ventili de genellikle yenilenir. Eski ventil çoğu zaman kireçle tıkanmıştır ve zamanında açılmayabilir.

Dikey ve yatay termosifon

En yaygın olanı dikey silindirik veya prizmatik termosifondur. Yatay model, yükseklik açısından yerin az olduğu yerlerde, örneğin kapı üstünde veya asma tavan altında tercih edilir. Her termosifon iki şekilde de monte edilemez, üretici bunu kılavuzda belirtir.

Hacim

Piyasada en sık 50, 65, 80 ve 100 litrelik modeller bulunur. İki kişilik bir daire için çoğunlukla 65-80 litre, duş ve küvet kullanan bir aile için 100-120 litre seçilir. Daha büyük hacim, daha uzun ısınma süresi, daha fazla ısı kaybı ve duvarda daha ağır bir cihaz demektir.

Serpantinli boyler

Elektrikli rezistansın yanında bir eşanjöre (serpantin) sahiptir, bu sayede su kombi veya güneş enerjisi kollektörleriyle de ısıtılabilir. Güneş enerjili sistemi olan veya katı yakıtla ısınan evlerde, güneşin yetmediği günlerde suyun elektrikle ısıtılması için uygundur. Isıtma veya güneş sistemine bağlanması ısıtma tesisatçısının işidir ve standart termosifon montajına dahil değildir.

Gece tarifesinde ısıtma

Üç zamanlı tarifede elektrik, 22:00-06:00 arasındaki gece diliminde en ucuzdur. Termosifon yalnızca bu saatlerde ısıtacak şekilde, cihazın kendi zamanlayıcısı veya panoya takılan bir zaman rölesi ile ayarlanabilir. Bunun için tarifeye geçiş başvurusu ve uygun bir elektronik sayaç gerekir. Hacim, bir sonraki ısıtmaya kadar yetecek büyüklükte seçilmelidir. Güncel koşulları elektrik tedarikçinizin veya EPDK'nın resmi portalından kontrol edin.

Termosifonun yeri

Üreticiler termosifonun sıcak suyun en çok kullanıldığı noktaya mümkün olduğunca yakın konmasını önerir. Uzun bir hatta borularda çok miktarda su soğur ve sıcak suyun gelmesi beklenir. Bu yüzden banyoda çamaşır makinesinin üstüne veya banyonun yanındaki küçük bir odaya asılan termosifon, dairenin öbür ucundaki termosifondan daha iyidir. Banyoda ise elektrik kurallarının ıslak hacimler için belirlediği, küvet ve duş çevresindeki güvenlik bölgelerine uyulmalıdır. Dar bir dolaba veya asma tavanın altına montajda, termosifonun ileride kırım yapmadan indirilip değiştirilebileceği önceden kontrol edilmelidir.

• Uygun olmayan duvara montaj. Uygulamada termosifonun alçıpana, gazbetona veya eski delikli tuğla bir bölme duvara asıldığı ve zamanla duvardan ayrılmaya başladığı görülür.
• Termosifon ile emniyet ventili arasında vana. Bu durumda ventil işlevsiz kalır ve ısınma sırasında tehlikeli aşırı basınç oluşabilir.
• Emniyet ventili tahliyesinin gidere bağlanmaması. Su yere veya seramiğin arkasına damlar.
• Kapatılmış emniyet ventili. Damlamayı ventili tıkayarak çözmeye çalışan olur. Doğrusu şebeke basıncını ölçmek ve basınç düşürücü veya genleşme tankı eklemektir.
• Susuz çalıştırma. Rezistans daha ilk kullanımdan önce yanar.
• Uzatma kablosu, çoklu priz veya ince kablo. Kablo, özellikle uzun ısıtma sürelerinde aşırı ısınır.
• Topraklama veya kaçak akım rölesi olmadan bağlantı. Banyoda elektrik çarpma riski ciddi şekilde artar.
• Bakım alanı bırakılmaması. Termosifon, anot cihaz indirilmeden değiştirilemeyecek şekilde kapatılmıştır.
• İhmal edilen anot. Birkaç yıl sonra anot tükenir ve kazan paslanmaya başlar.

Su tesisatı kısmını sıhhi tesisatçı yapar. Elektrik bağlantısı, üreticilere göre de yürürlükteki mevzuata göre de yetkin bir elektrikçi tarafından yapılmalıdır. Türkiye'de elektrik tesisat işlerinde elektrik bölümü diploması, elektrik tesisatçılığı kalfalık veya ustalık belgesi ya da yetki belgesi olan kişiler çalışabilir. Termosifon için panodan yeni bir hat çekiliyorsa, tesisatın ölçülmesi ve kontrol edilmesi de işe dahildir. Banyoda elektrikli cihazların yerleşimi için küvet ve duş çevresindeki bölgelere göre kurallar geçerlidir, elektrikçi bunları bilir. Pek çok üretici, montaj ve ilk çalıştırmanın yetkili servis tarafından yapılmasını garantinin şartı olarak görür ve bunu çoğu zaman ücretsiz sunar, bu nedenle garanti belgesini önceden okuyun ve montajı yapan firmadan yazılı belge isteyin. Kapsamlı bir tadilat söz konusuysa izin gerekip gerekmediğini belediyeden teyit edin.

• termosifon dik asılıdır ve bastırıldığında hareket etmez,
• emniyet ventili soğuk su girişindedir ve ventil ile termosifon arasında vana yoktur,
• emniyet ventilinin tahliyesi gidere bağlanmıştır ve kapatılmamıştır,
• bağlantılar, malzemenin genleştiği ilk ısıtmadan sonra da damlatmaz,
• emniyet ventili ısınma sırasında yalnızca biraz damlatır, sürekli akıtmaz,
• ısıtma lambası yanar ve ısınmadan sonra su sıcaktır,
• termosifon kendi sigortasına ve kaçak akım rölesine bağlıdır, kablo açıkta gelişigüzel bırakılmamıştır,
• termosifonun altında flanşın sökülmesi ve anodun değiştirilmesi için yer vardır,
• elinizde kullanma kılavuzu, garanti belgesi, montaj belgesi ve yeni hat çekildiyse elektrik tesisatı kontrol raporu bulunur.

Emniyet ventilini düzenli olarak kontrol edin. Bazı üreticiler, ventil üzerindeki mandalın ayda bir kaldırılarak tahliye hortumundan su akıp akmadığının kontrol edilmesini ve ventilin yılda bir yetkili servise kontrol ettirilmesini önerir. Mandal indirildikten sonra su akmaya devam ederse veya mandal kaldırıldığında hiç su gelmezse ventil temizlenmeli veya değiştirilmelidir.

Doğru monte edilmiş bir termosifon, sahibi bakımını yaptığı sürece uzun yıllar çalışır. Bakım zor değildir, ancak çoğu zaman unutulur.

Anot

Magnezyum anot yavaş yavaş aşınır ve böylece kazanı korur. Tükendiğinde korozyon doğrudan kazanı etkilemeye başlar. Üreticilerin önerileri farklıdır: bazıları anodun her yıl yetkili servis tarafından kontrol edilmesini, bazıları iki yılda bir değiştirilmesini ister. Kireçli suyun olduğu bölgelerde anot daha çabuk tükenir ve yıllık kontrol önerilir. Anot değişimi, yeni bir termosifondan çok daha ucuzdur.

Kireç

Rezistansın üzerinde ve kazanın tabanında kireç birikir. Termosifon bu durumda daha geç ısınır, ısınırken ses yapabilir ve daha fazla elektrik harcar. Anot kontrolü sırasında genellikle rezistans ve kazan da temizlenir.

Kışın kullanılmama

Yazlıkta veya ısıtılmayan bir mekanda termosifon kış boyunca kapalı kalacaksa donma riski vardır. Bu durumda termosifonun suyu boşaltılır. Bağlantıları sökmeden boşaltabilmek için emniyet ventili ile soğuk su hattı arasına bir boşaltma vanası takılması önerilir.

NUMIQ fiyat listesinde 120 litreye kadar bir elektrikli termosifonun asılması ve bağlanması için işçilik bedeli adet başına yaklaşık 6.800 TL, buna ek olarak küçük sarf malzemesi için yaklaşık 290 TL'dir. Fiyata termosifonun kendisi, emniyet ventili ve gerekirse satın alınacak basınç düşürücü dahil değildir. İşçilik fiyatları bölgeye ve şehre göre farklılık gösterir.

Toplam tutarı etkileyen etkenler:

• duvarın tipi ve takviye veya özel dübel ihtiyacı,
• su ve elektrik çıkışlarının doğru yerde hazır olup olmadığı,
• basınç düşürücü, genleşme tankı veya emniyet ventili için yeni gider ihtiyacı,
• eski termosifonun sökülmesi ve götürülmesi,
• montaj yerine erişim, örneğin kapı üstündeki veya dar bir dolaptaki termosifon,
• yeni elektrik hattı, kaçak akım rölesi eklenmesi ve tesisat kontrolü,
• cihazla birlikte yetkili servis montajının dahil olup olmadığı ve bu montajın neleri kapsadığı.

İlgili işleri ayrı ayrı fiyatlandırabilirsiniz, örneğin termosifon ve boyler sökümü, ara musluk ve vana montajı veya elektrik tesisatı kontrol raporu. Diğer kalemleri sıhhi tesisat işleri bölümünde bulabilirsiniz.