Voor een badkamer in een appartement (4 - 5 m², 20 m² tegels) betaalt u volgens de actuele prijslijst 1958,00 € - 3917,00 € voor het arbeidsloon. Het lagere bedrag geldt als de wanden blijven staan en alleen tegels en sanitair worden vernieuwd. Het hogere bedrag geldt voor een complete badkamer waarbij de oude cel wordt gesloopt en wanden en leidingen nieuw worden gemaakt. Materiaal, tegels en sanitair komen daar nog bij. Het inbouwreservoir voor het hangtoilet, de deur en de douchecabine worden apart gerekend.
Soorten werk en hun prijzen
Een gebruikelijk begin in oudere appartementen met een geprefabriceerde badkamercel. De cel wordt gedemonteerd, het puin afgevoerd en de ruimte klaargemaakt voor gemetselde wanden.
Na de sloop worden de wanden opgetrokken uit cellenbeton. Naast het slopen is dit het belangrijkste bouwkundige werk in de badkamer.
Elk tappunt heeft een aansluiting voor warm en koud water nodig. De prijs geldt per aansluiting, niet per uur.
Onder de douche, rond het bad en op de vloer beschermt deze de constructie tegen vocht. Hoeken en doorvoeren worden met afdichtingsband overlapt.
Hetzelfde tarief als op de pagina over tegelwerk. Grotere formaten, mozaïek en diagonaal leggen zijn duurder.
Het bad wordt geplaatst, ondermetseld en op de afvoer aangesloten voordat de voorkant wordt betegeld.
Bereken het werk met de prijslijst
Enter quantities and the price recalculates instantly. You can adjust these rates in your price list.
Alle getoonde prijzen zijn exclusief btw. De arbeidsprijs is alleen arbeid. De prijs incl. materiaal omvat ook hulpmaterialen (lijm, voorstrijk, kitten, bevestigingsmiddelen). Wand- en vloertegels, vloeren, verf en sanitair kiest en koopt de klant zelf, die zitten niet in de prijs.
| Post | Eenheid | Prijs / eenheid | Hoeveelheid | Totaal |
|---|---|---|---|---|
| Voorbereiding | ||||
| Primer aanbrengen voor tegelwerk | m² | 2,07 € | - | |
| Waterdichting (badkamer) | m² | 12,10 € | - | |
| Aanbrengen van kimband in hoeken | str.m | 6,40 € | - | |
| Wand- en vloertegels | ||||
| Standaard wand/vloertegels tot 60 cm | m² | 46,63 € | - | |
| Voegen | m² | 7,77 € | - | |
| Siliconenkit aanbrengen in interne hoeken en randen | str.m | 3,10 € | - | |
| Uitsparingen zagen in wand-/vloertegels | st | 5,18 € | - | |
| Verstekrand (installatie en montage) | str.m | 17,27 € | - | |
| Sanitair | ||||
| Plaatsen van bad inclusief ombouw | st | 208,14 € | - | |
| Montage sanitair | ||||
| Wastafel installeren | st | 41,45 € | - | |
| Wastafelkraan installeren | st | 29,36 € | - | |
| Bad- / douchekraan installeren | st | 51,80 € | - | |
| Accessoires | ||||
| Plaatsen van afzuigventilator | st | 43,36 € | - | |
| Bevestigen van spiegel | st | 64,18 € | - | |
| Plaatsen van badkameraccessoires (houders, haken) | st | 20,80 € | - | |
| Voorbereidende werkzaamheden | ||||
| Compleet slopen van geprefabriceerde badkamerkern | st | 659,10 € | - | |
| Metselwerk | ||||
| Scheidingsmuur tot 12,5 cm (baksteen/Ytong) metselen | m² | 30,46 € | - | |
| Fijne kalk-cementpleister (Feinputz) | m² | 14,38 € | - | |
| Loodgieterswerk | ||||
| Tappunt koud en warm water | st | 59,07 € | - | |
| Afvoeraansluitpunt binnenriolering | st | 42,20 € | - | |
| Elektrawerk | ||||
| Aansluitpunt wandcontactdoos 230V - ruwbouw | st | 21,46 € | - | |
| Aansluitpunt schakelaar - ruwbouw | st | 21,46 € | - | |
| 230V stopcontact / schakelaar - afbouw | st | 8,94 € | - | |
Wat kost het per omvang
| Nieuwe afwerking en sanitair Bestaande wanden: voorstrijken, waterdichting met afdichtingsband, 24 m² wand- en vloertegels, voegen, kitten, uitsparingen, bad, wastafel, kranen, ventilator | 1958,42 € |
| Cel: sloop, wanden, afwerking Naast afwerking en sanitair ook het slopen van de oude badkamercel, 12 m² nieuwe wanden en 20 m² stucwerk om de wanden vlak te maken | 3270,65 € |
| Complete badkamer (arbeidsloon) Cel, wanden, stucwerk, 3 wateraansluitingen, 3 afvoeraansluitingen, elektra-aansluitingen, afwerking, afwerkprofielen, sanitair, spiegel en accessoires | 3916,67 € |
Verloop van de renovatie
De oude badkamercel of de oude tegels en het sanitair worden verwijderd. Een badkamercel vult meestal een hele container met puin, daarom wordt de afvoer apart gerekend.
Op de plek van de cel komen wanden van cellenbeton, die daarna worden gestuct. Zo komen de tegels recht te zitten en hoeft er niets met dikke lagen tegellijm te worden uitgevlakt.
De aansluitingen komen precies waar later het sanitair staat. Voordat alles wordt dichtgemaakt, volgt een drukproef. In appartementen is de afzuiging vaak aangesloten op een gezamenlijk kanaal, en de VvE kan het vermogen beperken of een terugslagklep voorschrijven.
Verlichting, wandcontactdozen en ventilator worden geplaatst volgens de zones uit NEN 1010 deel 7-701. Zone 0 is de binnenkant van bad of douche, zone 1 de ruimte daarboven tot 2,25 m hoogte en zone 2 reikt 0,6 m buiten de rand. De groepen worden beveiligd met een aardlekschakelaar van 30 mA.
Deze wordt in twee lagen aangebracht op de vloer en op de natte wanddelen. Hoeken en leidingdoorvoeren worden met afdichtingsband afgeplakt.
Werkwijze
- 01De vakman bekijkt en meet de badkamer op, daarna worden tegels en sanitair gekozen.
- 02De cel wordt gesloopt, het puin afgevoerd en de ondergrond gecontroleerd.
- 03Wanden van cellenbeton worden gemetseld en met stucwerk vlak gemaakt.
- 04Water-, afvoer- en elektraleidingen worden opnieuw aangelegd, gevolgd door een drukproef.
- 05Het inbouwreservoir wordt geplaatst en in de douche komt een afschot van 1,5 - 2 % naar de put of goot.
- 06Natte zones en vloer worden waterdicht gemaakt.
- 07Wanden en vloer worden betegeld, daarna gevoegd en gekit.
- 08Tot slot volgen sanitair, kranen, deur, ventilator en accessoires.
5 veelgemaakte fouten
Tegels en voegen houden geen water tegen. Het trekt in de constructie en komt uiteindelijk bij de onderburen terecht.
Een lekkende verbinding merkt u pas als de tegels er al op zitten. Dan zit er niets anders op dan openbreken.
Zonder afschot van 1,5 - 2 % naar de put blijft water op de tegels staan of loopt het langs de afvoer. Het afschot moet al in de ondergrond worden aangelegd.
Klopt de hoogte of de afvoer niet, dan is dat na het betegelen alleen met slopen te herstellen.
Hoeken, aansluitingen tussen wand en vloer en de badrand bewegen steeds een beetje. Hard voegmiddel scheurt daar, daarom hoort er elastische sanitairkit in.
Flat, oudere woning of eengezinswoning: waar badkamers verschillen
In Nederland wordt een badkamer heel verschillend verbouwd, afhankelijk van het soort woning. In een portiek- of galerijflat uit de jaren zestig en zeventig is de badkamer vaak klein, met een smalle douchebak of een kort bad. Direct achter de wand lopen de standleidingen voor water en riool, en soms ook de gasleiding naar de cv-ketel of een oude geiser. Bij het slopen komen tegels en voorzetwanden eraf, en wat ruimte kun je soms anders indelen. Vaak verschuift men de deur of maakt men van een aparte wc en een kleine badkamer één ruimte.
Let wel op de muren eromheen. De gevelmuren en de muren tussen twee woningen in een flat zijn dragend. Ga daar niet zomaar in hakken en maak geen sparingen groter zonder dat een constructeur heeft meegekeken. Lichte binnenwandjes van de badkamer zelf zijn meestal niet dragend, maar je werkt wel vlak naast de standleidingen. Die zijn van het hele gebouw en vallen onder de Vereniging van Eigenaars (VvE). In woningen van vóór 1994 kan asbest voorkomen, bijvoorbeeld in oude ventilatiekanalen, plaatmateriaal achter het tegelwerk of in de afvoer. Twijfel je, laat het dan eerst onderzoeken. Asbest weghalen is werk voor een gecertificeerd asbestverwijderingsbedrijf.
Woon je in een appartement, laat de VvE of de beheerder dan op tijd weten dat je gaat verbouwen. Spreek ook af wanneer het water op de standleiding dicht kan. Ruik je tijdens het slopen gas, stop dan meteen. Zet ramen en deuren open, gebruik geen lichtschakelaars of apparaten, ga naar buiten en bel het Nationaal Storingsnummer Gas en Stroom: 0800 9009. Bij direct gevaar bel je 112. Aan gasleidingen mag alleen een erkend installateur werken.
In een jaren-dertigwoning of een rijtjeshuis zit de badkamer meestal op de verdieping. Daar begin je met het afhakken van wandtegels en vloertegels. Veel voorkomende verrassingen zijn oude stalen of zelfs loden waterleidingen, gietijzeren afvoeren en scheve muren die je eerst recht moet maken voordat de tegelzetter kan beginnen. Ligt er een houten balklaag onder de badkamer, dan vraagt die extra aandacht: hout werkt, en tegels en waterdichting houden daar niet van. Een eengezinswoning geeft wel meer vrijheid voor de afvoer, zodat een inloopdouche vaak goed te maken is.
Indeling: bad, douche en plek voor de wasmachine
In een badkamer van zo'n 4 tot 5 m² draait het eerst om één keuze: bad of douche? Een bad is handig voor gezinnen met kleine kinderen. Een douche bespaart ruimte en water, en is voor ouderen veiliger omdat ze niet over een hoge rand hoeven te stappen. Een veelgekozen tussenweg is een bad met een glazen badwand, zodat je er ook prettig onder de douche kunt staan zonder gordijn.
Waar wat komt, bepaalt vooral de standleiding of de bestaande afvoer. De wc heeft een dikke afvoer nodig met voldoende afschot, dus die blijft in een flat meestal dicht bij de oude plek. De wastafel en de douche zijn makkelijker te verplaatsen, maar elke extra meter leiding moet ergens lopen: in de vloer of in een voorzetwand.
Wil je de wasmachine in de badkamer? Reken dan op een extra watertappunt, een afvoer met sifon en een eigen wandcontactdoos. Die moet buiten de zones rond bad en douche zitten die NEN 1010 aangeeft. Zet de machine op een plek waar de deur helemaal open kan en waar hij je niet in de weg staat. In de praktijk gebeurt het vaak dat men de wasmachine in het ontwerp vergeet en de leidingen achteraf over het nieuwe tegelwerk moet trekken.
Hangtoilet en voorzetwand
Een hangtoilet op een inbouwreservoir maakt schoonmaken makkelijker, en het reservoir verdwijnt in de wand. De voorzetwand van gipsplaat of cellenbeton verstopt meteen de leidingen en geeft je een handig plankje. Het inbouwreservoir zet je precies op de hoogte van de afgewerkte vloer, niet op de hoogte van het beton of de oude vloer. Test voor het tegelen of de spoeling en de afvoer echt lekdicht zijn.
Inloopdouche zonder drempel: wat je vooraf controleert
Een douche zonder douchebak, gelijk met de vloertegels, ziet er strak uit en je loopt er zo in. Er is wel één voorwaarde: je hebt hoogte nodig. Onder de tegels moet ruimte zijn voor de sifon van de put of de douchegoot, en voor het afschot dat het water naar de afvoer leidt. In een flat ligt een dunne afwerkvloer op een betonvloer, en in dat beton ga je niet hakken. De hoogte win je dan door de hele badkamervloer op te hogen met een nieuwe dekvloer of door een extra lage sifon te kiezen.
Meet voordat je een goot of put koopt hoeveel centimeter er is tussen de betonvloer en de geplande afgewerkte vloer. Controleer ook of de afvoer met afschot op de standleiding kan aansluiten. Is er te weinig hoogte, dan is een vlakke douchebak met een laag profiel een verstandiger keuze. Die lijkt op een inloopdouche en je hoeft niet aan de vloer van het gebouw te komen. Op een houten vloer kan een inloopdouche ook, maar dan moet de ondergrond eerst stijf en vlak gemaakt worden, bijvoorbeeld met speciale douchevloerelementen.
Waarom maakt het type afvoer uit? Bij grote tegels werkt een douchegoot langs de wand beter, met afschot in één richting. Een putje in het midden van de douche heeft afschot van vier kanten nodig. Grote tegels moeten dan diagonaal ingezaagd worden, anders komen de hoeken omhoog.
Waterdichting en de details die lekken voorkomen
Veel mensen denken dat de tegels het water tegenhouden. Maar tegels en voegen zijn niet waterdicht. Dat doet pas de waterdichte coating, de zogenaamde kimafdichting met afdichtingsmiddel, eronder. Op de vloer gaat die over de hele badkamer en een stukje omhoog tegen de wanden, ongeveer tot de plinthoogte. In de douchehoek gaan de wanden minstens tot boven de douchekop mee, bij een bad meestal enkele tientallen centimeters boven de badrand.
- Hoeken en naden: in de hoeken van de wanden en waar wand en vloer elkaar raken hoort afdichtingsband. Dat kan kleine bewegingen van het gebouw opvangen zonder te scheuren.
- Doorvoeren: rond de leidingen voor water en afvoer komen afdichtingsmanchetten.
- Badrand: tussen bad en wand plak je een speciaal badrandband. Scheurt de kitvoeg later, dan loopt er toch geen water achter de tegels.
- Put en goot: de waterdichting sluit aan op de manchet van de afvoer. Het is niet genoeg om alleen tot aan de rand te smeren.
Het afdichtingsmiddel breng je in twee lagen aan, de tweede kruiselings over de eerste, zodat er nergens een dunne plek overblijft. Laat het voor het tegelen zo lang drogen als de fabrikant op het technische blad aangeeft. In een appartementengebouw bescherm je met goede waterdichting ook de buren onder je. Een lekkage naar de woning eronder is meestal de duurste fout van de hele verbouwing. Op een houten vloer telt dit dubbel, want vocht dat in de balken trekt, zie je pas als het kwaad al is gedaan.
Ventilatie en vocht
Een nieuwe badkamer is luchtdichter dan de oude. De damp van het douchen slaat zonder afzuiging neer op de muren en in de voegen. Veel Nederlandse woningen hebben mechanische ventilatie met een centrale box en een afzuigventiel in de badkamer. Zet de box tijdens en na het douchen op een hogere stand, of laat een vochtsensor dat regelen. Sluit nooit een losse ventilator met eigen motor aan op dat centrale kanaal, want dan werkt het systeem tegen zichzelf. Heb je geen mechanische ventilatie, dan helpt een ventilator met terugslagklep en nalooptijd of met vochtsensor, die ook blijft draaien als het licht uit is.
Een afzuiging haalt alleen lucht weg als er nieuwe lucht kan binnenkomen. Laat daarom een spleet onder de deur of zet een ventilatierooster in de deur.
Schimmel in de hoek van de badkamer is meestal geen fout van het tegelwerk. Vaak zit het probleem in slechte ventilatie of een koude buitenmuur. Grenst je badkamer aan de gevel, kijk dan voor het tegelen goed naar die muur. In veel woningen is spouwmuurisolatie een logische stap, of zorg er in elk geval voor dat de badkamer goed verwarmd wordt. Voor isolatie bestaan soms subsidies, zoals de ISDE. Kijk op de site van de rijksoverheid wat er op dit moment geldt.
Wandtegels en vloertegels: waar je op let bij het kiezen
Op de badkamervloer horen antislip tegels, en in een inloopdouche geldt dat extra. Glanzende tegels zijn glad als ze nat zijn en passen niet in een douche. Grote tegels laten een kleine ruimte groter lijken en geven minder voegen. Ze vragen wel om heel vlakke wanden en een vlakke vloer, en het zetten kost meer werk.
Vraag de tegelzetter om vooraf een legplan te maken. Daarop zie je waar de snijkanten komen, zodat die gelijkmatig aan de zijkanten uitkomen en niet als smalle reepjes bij de deur of het bad. Je ziet ook hoe het tegelwerk aansluit op de hoogte van de deur, de spiegel en de kranen. De aansluitingen van de kranen komen dan midden in een tegel of netjes in een voeg, niet zomaar ergens.
In de douche gebruikt men in plaats van gewone cementvoeg vaak epoxyvoeg. Die neemt geen water op, verkleurt niet door zeep en houdt schimmel beter tegen. Hij is wel lastiger te verwerken en duurder. Alle hoeken en aansluitingen bij bad of douchebak vul je niet met voegmiddel, maar met elastische sanitairkit.
Verwarming in de badkamer
In de meeste badkamers zit een designradiator, waar je ook handdoeken aan kunt drogen. Die hangt aan de cv-installatie. In de meeste woningen is dat je eigen cv-ketel, maar sommige flats hebben een collectieve installatie voor het hele gebouw. Overleg in dat geval eerst met de VvE of de beheerder voordat je de radiator vervangt of verplaatst. Na de montage moet de installatie ontlucht worden en moet de waterdruk weer goed staan. Wil je dat de radiator ook buiten het stookseizoen warm wordt, dan kan er een elektrisch verwarmingselement in. Dat heeft een eigen aansluiting nodig buiten de zones rond bad en douche.
Elektrische vloerverwarming gebruik je in de badkamer vooral om te zorgen dat de vloer niet koud aanvoelt. De verwarmingsmat komt in de tegellijm onder de tegels en wordt geregeld met een thermostaat met vloersensor. Laat de mat doormeten voordat hij wordt afgedekt, want na het tegelen kun je hem niet meer repareren zonder te slopen. Elektrisch werk in de badkamer hoort bij een erkend elektricien die volgens NEN 1010 werkt. Vraag na afloop om een schriftelijk overzicht of meetrapport van wat er is aangelegd en gecontroleerd.
Planning en het afstemmen van de vakmensen
Op een paar vierkante meter wisselen sloper, stukadoor, loodgieter, elektricien en tegelzetter elkaar af. Huur je elk vak los in, dan bewaak jij als opdrachtgever de volgorde en de aansluiting tussen de klussen. Elke keer dat je moet wachten op de volgende vakman, schuift de hele planning op. Een bedrijf dat de badkamer in zijn geheel levert, neemt die afstemming over en is ook verantwoordelijk voor hoe het werk van de verschillende vakmensen op elkaar aansluit.
Kies en bestel sanitair, kranen en inbouwdelen voordat het werk begint. De loodgieter heeft de precieze maten en technische bladen nodig om de aansluitingen goed te plaatsen. In de praktijk gebeurt het vaak dat aansluitingen op gevoel worden gemaakt, en dat bij levering de hartafstand of de inbouwdiepte van de kraan niet klopt. Sommige kranen, baden en douchewanden hebben bovendien een levertijd van enkele weken.
Het loont om alle leidingen voor water, afvoer en elektra te fotograferen voordat ze worden weggewerkt. Bewaar de foto's met de maten vanaf de vloer en vanaf de hoeken. Hang je later een plankje op, dan weet je precies waar je niet mag boren.
DIY guide: oude kit bij bad en douche vervangen
Zwart geworden of loslatende kit is niet alleen lelijk. Via een losse voeg loopt water achter de tegels en onder het bad. Het vervangen kun je goed zelf doen, als je geduld hebt en de kit de tijd geeft om te drogen.
- De oude kit met een scherp mes of een kitschraper langs de tegels en het bad insnijden en over de hele lengte verwijderen.
- De resten weghalen met kitverwijderaar, het oppervlak schoonmaken en ontvetten met spiritus.
- Zit er schimmel in de voeg, die behandelen met een antischimmelmiddel en alles volledig laten drogen, liefst tot de volgende dag.
- Het bad met water vullen, zodat het door het gewicht zakt en de kit later bij gebruik niet scheurt.
- Langs de voeg afplakband op de tegels en op het bad plakken, zodat de rand mooi recht wordt.
- Sanitairkit met schimmelwerende toevoeging in één vloeiende beweging aanbrengen.
- De kit gladstrijken met een natte kitspatel of een vinger in zeepsop en het afplakband meteen weghalen.
- Het water pas uit het bad laten lopen als de kit droog is en de douche niet gebruiken zolang de fabrikant op de verpakking aangeeft, meestal ongeveer 24 uur.
Zo neem je de badkamer op
Neem bij de oplevering de tijd. Loop de badkamer punt voor punt na:
- Je hebt een verslag van de drukproef van de waterleidingen en een overzicht van het elektrische werk gekregen
- Het water uit de douche loopt naar de put of goot en blijft nergens op de tegels staan, wat je test door er een emmer water over te gieten
- Bij het kloppen op wand- en vloertegels hoor je geen hol geluid, dat wijst op een slecht verlijmde tegel
- De voegen zijn overal even breed en goed gevuld, de snijkanten zijn strak en symmetrisch
- Alle hoeken en aansluitingen bij bad en douchebak zijn afgekit met sanitairkit, niet gevoegd
- Kranen, spoeling en sifons lekken niet, ook niet nadat het water een paar minuten heeft gelopen
- De afzuiging werkt en de deur heeft een spleet of rooster voor de luchttoevoer
- Je hebt foto's van de leidingen van voor het wegwerken en de garantiebewijzen van het sanitair
Klopt er iets niet, zet het dan op het opleveringsformulier, samen met een datum voor het herstel. Een holle tegel of een lekkende kitvoeg is direct na de oplevering makkelijk te herstellen. Jaren later kan het eindigen in het repareren van een lekkend plafond bij de buren.
Veelgestelde vragen
Voor het werk aan een badkamer in een appartement (4 - 5 m², 20 m² tegels) betaalt u volgens de actuele prijslijst 1958,00 € - 3917,00 €. Het lagere bedrag geldt als alleen afwerking en sanitair binnen de bestaande wanden worden vernieuwd. Het hogere bedrag geldt voor een complete badkamer met sloop van de cel, nieuwe wanden, stucwerk en nieuwe leidingen. Materiaal en sanitair komen daar nog bij.
Voor het zetten en leggen van tegels in een standaardformaat betaalt u 46,63 € per m² arbeidsloon, net als op de pagina over tegelwerk. Voorstrijken, voegen, kitten en uitsparingen worden apart gerekend.
Een gewone badkamer in een appartement is meestal in twee tot drie weken klaar. Het duurt langer als stucwerk en waterdichting moeten drogen of als het sanitair op zich laat wachten.
Ja, in de douche, rond het bad en op de vloer. Zonder waterdichting trekt water via de voegen de constructie in.
De grootste kostenposten zijn het slopen van de cel en het metselen van nieuwe wanden. Daarnaast tellen het volledig vervangen van de leidingen, grote tegelformaten en een inloopdouche met afschot en douchegoot flink mee.
Bereken het hele project, niet alleen één werkzaamheid
In de prijslijst bouwwerkzaamheden kiest u posten uit alle vakgebieden en NUMIQ maakt er een offerte van die klaar is voor de klant.