Tegels voegen

Waarom leg je tegels niet strak tegen elkaar aan? Geen enkele tegel is precies even groot, en de ondergrond beweegt een beetje mee met temperatuur en vocht. De voeg vangt die verschillen op en doet daarnaast nog meer:

• Houdt water en vuil tegen, zodat het niet achter de tegels bij de lijm en de ondergrond komt
• Sluit het oppervlak af, waardoor vuil zich minder in de naden ophoopt en schimmel minder grip krijgt
• Helpt de belasting te verdelen en beschermt de randen van de tegels tegen afbrokkelen
• Maakt het geheel af: een voeg in tegelkleur laat het oppervlak rustig ogen, een contrasterende voeg zet het tegelformaat juist in de verf

Weet wel dat een gewone cementvoeg geen waterdichting is. In de douche en rond het bad hoort een waterdichte laag onder de tegels te zitten. De voeg beperkt alleen hoeveel water die laag bereikt.

Voegmiddelen worden volgens de norm NEN-EN 13888 ingedeeld in cementgebonden en reactieve (epoxy) voegmiddelen. Op de verpakking staat meestal een klasse-aanduiding waarop je kunt selecteren.

Cementgebonden voegmiddel

Dit wordt in de meeste woningen gebruikt. Voor droge en licht belaste wanden volstaat een standaard voegmiddel. Voor badkamer, keuken en vloeren is een voegmiddel met verhoogde water- en slijtvastheid verstandig (klasse CG2). Het werkt prettig en je kunt het later uitkrabben en vernieuwen als dat nodig is.

Flexibel cementgebonden voegmiddel

Dit past overal waar de ondergrond meer beweegt: bij vloerverwarming, op terrassen en balkons, bij grote tegelformaten en op gipsplaat of andere bouwplaten. Door toevoegingen kan het beter tegen temperatuurschommelingen en kleine bewegingen zonder te scheuren.

Epoxyvoeg

Een epoxyvoeg neemt nauwelijks vocht op, is bestand tegen chemicaliën en is makkelijk schoon te houden. Je kiest er vaak voor bij een inloopdouche zonder douchebak, achter het aanrecht, in ruimtes met hoge hygiëne-eisen en bij mozaïek. Het verwerken is wel lastiger: het materiaal hardt snel uit, het schoonmaken gaat anders en resten die op de tegels opdrogen krijg je er moeilijk af.

Kit in hoeken en aansluitingen

De hoek tussen wand en vloer, binnenhoeken van het tegelwerk en de randen rond bad, douchebak en wastafel voeg je niet met cement, maar met elastische sanitairkit. Op die plekken bewegen de materialen ten opzichte van elkaar, en een harde voeg zou daar vroeg of laat scheuren.

1. Wachten op de lijm: je begint pas als de tegellijm is uitgehard. Bij gewone lijm is dat meestal na ongeveer een dag, de precieze tijd staat op de verpakking.
2. Naden schoonmaken: uitgeperste lijm, tegelkruisjes en stof gaan eruit, zodat de voeg over de hele lengte even diep is.
3. Bevochtigen: bij cementgebonden voegmiddel worden zuigende tegels en de randen van de naden licht vochtig gemaakt, zodat ze geen water uit de voegmortel trekken.
4. Aanmaken: het voegmiddel wordt gemengd met precies de hoeveelheid water uit de gebruiksaanwijzing. Water op het oog toevoegen geeft kleurverschillen.
5. Invoegen: met een rubberen voegspaan wordt het voegmiddel schuin over de naden heen ingedrukt, tot ze helemaal vol zijn.
6. Eerste keer afwassen: als het voegmiddel mat wordt en niet meer uitsmeert bij aanraken, wordt het oppervlak met een vochtige, goed uitgeknepen spons schoongemaakt, in cirkels of schuin over de voegen.
7. Cementsluier verwijderen: na het drogen blijft een dun grijs waas op de tegels achter, dat wordt met een droge doek weggepoetst.
8. Kitten en nabehandelen: hoeken en aansluitingen worden afgekit, cementvoegen kunnen na volledig drogen worden geïmpregneerd.

Hoeveel werk voegen is, verschilt meer dan je zou denken, en daar hangen ook de tijd en de kosten van af. Extra werk geven vooral:

• Mozaïek en kleine formaten, met heel veel strekkende meters voeg per vierkante meter
• Gestructureerde en matte tegels, waar resten voegmiddel moeilijker af te wassen zijn
• Zuigende tegels en natuursteen, die soms vooraf behandeld moeten worden om verkleuring te voorkomen
• Een contrastkleur, zoals een donkere voeg op een lichte tegel, waarbij elke onnauwkeurigheid opvalt
• Epoxyvoeg, die snel en precies werken in kleine stukken vraagt
• Oude voegen vernieuwen, waarbij de oude voegmortel eerst uitgekrabd moet worden zonder de tegelranden te beschadigen

Grote tegels met smalle, rechte voegen en gladde glanzende wandtegels zijn juist relatief snel gevoegd.

• Te vroeg voegen, terwijl de lijm nog niet hard is en de tegels nog kunnen verschuiven
• Lijmresten in de naden, waardoor de voeg plaatselijk te dun wordt en scheurt
• Te veel water bij het aanmaken of afwassen, met lichte vlekken en zachte voegen als gevolg
• In de lengte van de voeg afwassen, waardoor je voegmiddel uit de naad trekt en ongelijke geultjes krijgt
• Harde voegmortel in hoeken en langs het bad in plaats van kit
• Zakken met verschillende batchnummers gebruiken zonder ze eerst door elkaar te mengen

Het tegelwerk in een kleine badkamer of een tegelachterwand in de keuken kun je met wat geduld zelf voegen. Begin met een cementgebonden voegmiddel en test op een onopvallende plek hoe snel het mat wordt.

1. Op de verpakking van de lijm controleren of de wachttijd voor het voegen voorbij is.
2. Naden vrijmaken van lijm, tegelkruisjes en stof.
3. Bad, douchebak en kranen afdekken.
4. Een kleine hoeveelheid voegmiddel precies volgens de gebruiksaanwijzing aanmaken en kort laten rijpen.
5. Het voegmiddel met een rubberen voegspaan schuin over de naden indrukken, steeds op een stuk van ongeveer een tot twee vierkante meter.
6. Wachten tot het voegmiddel mat wordt en het oppervlak in cirkels afwassen met een uitgeknepen spons.
7. De voegen gladmaken met de spons of een afgerond voegijzer, zodat ze overal even diep zijn.
8. Na het drogen het grijze waas wegpoetsen met een droge doek.
9. Hoeken en aansluitingen afkitten met sanitairkit.
10. De douche niet gebruiken en de vloer niet belasten voordat de fabrikant dat toestaat.

• De voegen zijn over de hele lengte vol, zonder gaatjes, luchtbellen of verkruimelde plekken
• Diepte en breedte zijn overal ongeveer gelijk
• De kleur is egaal, zonder lichte of donkere vlekken
• Er zit geen cementsluier of opgedroogd voegmiddel meer op de tegels
• Hoeken, aansluitingen en de randen rond sanitair zijn gekit en niet met cement gevoegd
• Bij aantikken of eroverheen lopen brokkelen de voegen niet
• Je weet wanneer je de ruimte weer kunt gebruiken en of impregneren wordt aangeraden