Prijslijst bouwwerkzaamheden: Gaten en uitsparingen maken in wand- en vloertegels
Vul de hoeveelheden in en de prijs wordt direct herberekend. Prijsniveau: Nederland. In uw prijslijst kunt u de tarieven zelf aanpassen.
Alle getoonde prijzen zijn exclusief btw. De arbeidsprijs is alleen arbeid. De prijs incl. materiaal omvat ook hulpmaterialen (lijm, voorstrijk, kitten, bevestigingsmiddelen). Wand- en vloertegels, vloeren, verf en sanitair kiest en koopt de klant zelf, die zitten niet in de prijs.
| Post | Eenheid | Prijs / eenheid | Hoeveelheid | Totaal |
|---|---|---|---|---|
Wand- en vloertegels kosten | ||||
| Uitsparingen zagen in wand-/vloertegels | st | € 22,10 / st | st | vul hoeveelheid in- |
| Standaard wand/vloertegels tot 60 cm | m² | € 71,75 / m² | m² | vul hoeveelheid in- |
| Porseleinen tegels boven 60 cm | m² | € 90,15 / m² | m² | vul hoeveelheid in- |
| XL formaat wand/vloertegels 60x120 | m² | m² | - | |
| XXL formaat wand/vloertegels 120x260 | m² | m² | - | |
| Mozaïektegelwerk | m² | m² | - | |
| Natuur/kunststeen / Klinker tegels | m² | € 108,55 / m² | m² | vul hoeveelheid in- |
| Splitface steenstrips (schuttingen, plint) | m² | m² | - | |
| Decoratieve strip / Listello tegels | str.m | € 4,60 / str.m | str.m | vul hoeveelheid in- |
| Diagonaal vloertegelwerk tot 600 mm | m² | € 82,80 / m² | m² | vul hoeveelheid in- |
| Voegen | m² | € 3,50 / m² | m² | vul hoeveelheid in- |
| Siliconenvoegen | m² | € 6,60 / m² | m² | vul hoeveelheid in- |
| Siliconenkit aanbrengen in interne hoeken en randen | str.m | € 3,50 / str.m | str.m | vul hoeveelheid in- |
| Microcement decoratief stucwerk 2-3 mm | m² | € 147,20 / m² | m² | vul hoeveelheid in- |
| Waterstraalsnijden 60x60 (verstekrand) | str.m | € 10,85 / str.m | str.m | vul hoeveelheid in- |
| Waterstraalsnijden 120x120 (verstekrand) | str.m | € 14,55 / str.m | str.m | vul hoeveelheid in- |
| Waterstraalsnijden - tegeluitsparing | str.m | € 19,30 / str.m | str.m | vul hoeveelheid in- |
| Verstekrand (installatie en montage) | str.m | € 108,55 / str.m | str.m | vul hoeveelheid in- |
| Plint van tegels | str.m | € 11,95 / str.m | str.m | vul hoeveelheid in- |
| Gaten boren in vloer- en porseleinen tegels | st | € 23,00 / st | st | vul hoeveelheid in- |
Waar gaten in wand- en vloertegels nodig zijn
Bij het betegelen van een badkamer of keuken kun je bijna nergens alleen hele tegels gebruiken. Door de tegels lopen leidingen en aansluitpunten voor de kraan, in de wand zitten inbouwdozen voor stopcontacten en schakelaars, en in de vloer zit de afvoer van de douche of een vloerput. Elk van die onderdelen heeft een eigen gat nodig, waarin het precies op zijn plek zit met een smalle, gelijkmatige ruimte eromheen. Of je nu standaard wand- en vloertegels tot 60 cm laat leggen of kiest voor mozaïek tegelen, elke doorvoer moet vooraf worden ingepland.
Gaten worden per stuk gerekend. Het loont daarom om nog voor het tegelen te tellen hoeveel het er in de ruimte worden. In een gewone badkamer zijn dat er vaak meer dan je verwacht: aansluitingen voor de wastafel, het bad of de douche, het toilet, de wasmachineaansluiting, een stopcontact, een schakelaar, de afvoer en soms een inspectieluik. Ronde gaten in harde vloertegels worden vaak als aparte post genoemd, bijvoorbeeld boren met een diamantkroonboor in keramische tegels.
Uitzagen of kroonboren: wat is het verschil
Uitzagen gebruik je voor rechte en onregelmatige vormen: een inkeping in de hoek van een tegel, een uitsparing rond het toilet, de douchegoot, het inspectieluik of een vierkante inbouwdoos. Dit gebeurt meestal met een haakse slijper met diamantschijf, bij rechte inkepingen ook met een combinatie van tegelsnijder en slijper.
Kroonboren levert een rond gat op, geboord met een kroonboor, ook wel gatenzaag of tegelboorkroon genoemd. De rand is strakker en het gat precies rond. Dit is geschikt voor leidingen, kraanaansluitingen, ronde inbouwdozen en afvoeren. Bij grotere diameters, meestal boven 15 cm, wordt de kroonboor vaak gecombineerd met een slijper of frees.
Ook het materiaal maakt veel verschil:
- keramische wandtegels hebben een zachtere, poreuze scherf en zijn makkelijker te boren. Voor kleine gaten gebruik je vaak goedkopere hardmetalen (HM) tegel- en glasboren, voor grotere gaten een diamant- of hardmetalen kroonboor,
- keramische vloertegels en porseleintegels zijn zeer hard en nemen bijna geen water op. Ze zijn alleen met diamant en met koeling te bewerken, anders raakt het gereedschap oververhit en kan de tegel barsten,
- natuursteen en marmer zijn breekbaar en worden daarom langzaam en gelijkmatig geboord.
Wat je vóór het tegelen moet beslissen
Het gat wordt gemaakt op basis van wat er in de wand of vloer komt. Verandert dat pas na het tegelen, dan moet de tegel met het gat meestal worden vervangen. Zorg vooraf voor duidelijkheid over:
- de exacte plaats en hoogte van de aansluitpunten voor kranen, wastafel, toilet en wasmachine, en of die passen bij het gekozen sanitair,
- welke rozetten, afdekkappen en afdekramen de gaten gaan afdekken, want hun maat bepaalt de diameter van het gat,
- het type vloerafvoer, dus een putje of een douchegoot, en hoe het afschot ernaartoe loopt. De binnenriolering, inclusief douchegoot en afvoeren, moet voldoen aan NEN 3215, de norm die het Bbl aanwijst,
- de tegelindeling, zodat een gat niet vlak bij de rand of op een voeg uitkomt, waar de tegel makkelijk breekt. Soms is het genoeg om het begin van de rij een paar centimeter te verschuiven,
- het aantal reservetegels, want bij hard materiaal of een lastige uitsparing kan er een breken. Tegels uit dezelfde partij zijn later moeilijk te krijgen.
Zo wordt een gat stap voor stap gemaakt
De meeste fouten ontstaan niet bij het boren, maar al bij het meten. Een tegelzetter begint daarom altijd met inmeten.
- Inmeten: de tegelzetter meet de plaats van het gat uit vanaf de laatst gelegde rij en houdt rekening met de voegbreedte.
- Aftekenen: het punt wordt met potlood of stift op de tegel gezet, bij ronde gaten vaak met een papieren mal of aan de hand van de rozet die het gat gaat afdekken.
- Tegel neerleggen: de tegel gaat op een vlakke, wat zachtere ondergrond, zoals rubber of karton, en wordt vastgezet tegen verschuiven.
- Aanzetten van de kroonboor: de kroonboor wordt licht schuin aangezet, zodat er een groefje ontstaat en de boor niet over het glazuur glijdt, en daarna geleidelijk rechtop gezet. Een andere mogelijkheid is een boormal die de kroonboor vanaf het begin op zijn plek houdt.
- Boren: er wordt geboord zonder klopfunctie, met lichte druk en met water, dat de kroonboor en de tegel koelt en het stof bindt. Kroonboren voor de boormachine werken op een laag toerental. Diamantkroonboren met M14-aansluiting voor de haakse slijper zijn gemaakt voor het hoge toerental van de slijper en worden, afhankelijk van het type, met water gekoeld of hebben een eigen wasvulling.
- Uitsparingen met de slijper: eerst worden ondiepe zaagsneden langs de omtrek gemaakt, daarna wordt de snede stap voor stap dieper. Binnenhoeken worden voorzichtig afgezaagd, zodat de tegel niet op een zwakke plek breekt.
- Kleine gaten: gaten voor schroeven en pluggen worden met een dunne tegelboor gemaakt, in harde keramische tegels met een diamantboor. Een stukje schilderstape op de boorplek helpt om te voorkomen dat de boor aan het begin wegglijdt.
- Randen afwerken: de randen worden glad gemaakt met een diamantvijl, een schuurspons of fijn schuurpapier.
- Droog passen: de tegel wordt zonder lijm op zijn plek gelegd om te controleren of het gat klopt. Pas daarna wordt hij verlijmd.
- Doorvoer afdichten: in de natte zone gaat er een afdichtingsmanchet om de leiding, die wordt meegenomen in de waterdichte laag onder de tegels. Sanitairkit vult alleen de zichtbare ruimte tussen leiding en tegel en vervangt de waterdichting niet.
Prijs voor een gat of uitsparing in wand- en vloertegels
De indicatieve arbeidsprijs is € 22,10 per stuk. Dit tarief geldt meestal voor een gewoon gat met een kleinere diameter, bijvoorbeeld voor een kraanaansluiting, leiding of inbouwdoos, in een standaard keramische tegel. Lastigere gaten worden vaak met een toeslag of als aparte post gerekend. De prijs per stuk hangt vooral af van:
- hardheid en dikte van het materiaal: dikke keramische vloertegels boor je veel langer dan dunne wandtegels, en het dure diamantgereedschap slijt sneller. Een gat in porselein of natuursteen is daarom merkbaar duurder dan het basistarief,
- maat en vorm van het gat: een klein rond gat is snel gemaakt, een groot of onregelmatig uitgezaagd stuk vraagt meer zaagsneden en nawerk. Vormuitsparingen rond het toilet of de douchegoot worden vaak apart geprijsd,
- plaats van het gat: een gat vlak bij de rand of in de hoek van een tegel vergroot de kans op breuk, dus werkt de tegelzetter daar langzamer,
- grootformaat tegels: ze zijn lastig te hanteren en een kapotte tegel betekent veel materiaalverlies. Bij wand- en vloertegels in XXL-formaat tot 120×260 cm wordt daarom voorzichtiger en langer gewerkt,
- gat in al gelegde tegels: de tegel kan niet worden vastgezet, het water loopt langs de wand en je moet weten waar water- en elektraleidingen lopen. Een gat achteraf is duurder dan hetzelfde gat tijdens het tegelen,
- aantal gelijke gaten: bij een serie wordt het gereedschap één keer ingesteld en gaat het werk vlotter, zodat de prijs per stuk bij grotere aantallen lager kan uitvallen.
Vraag bij het vergelijken van offertes voor welk materiaal en welke gatmaat de prijs per stuk geldt, hoe gaten in porselein, grote uitsparingen en vormuitsparingen worden gerekend, en wie de schade draagt van een tegel die bij het boren barst. Vraag ook of het tegelwerk wordt uitgevoerd volgens uitvoeringsrichtlijn URL 35-101, met tegellijm volgens NEN-EN 12004 en voegmortel volgens NEN-EN 13888.
Wat je klaarzet zodat de tegelzetter niet hoeft te wachten
Een tegelzetter werkt snel als alles aanwezig is waarop de gaten worden afgemeten. Het helpt als:
- de water-, afvoer- en elektraleidingen klaar en getest zijn en de aansluitpunten op hun definitieve plek zitten,
- kranen, rozetten, afdekkappen en de douchegoot of het afvoerputje aanwezig zijn, zodat de diameter direct kan worden gecontroleerd,
- er foto's of een schets zijn van de leidingen en kabels in de wanden vóór het tegelen, wat ook handig is bij latere gaten,
- er water en een stopcontact in de buurt zijn en een plek waar veilig gezaagd en slijpslib opgeslagen kan worden,
- er een paar reservetegels aanwezig zijn.
Het werk duurt juist langer als de plaats van aansluitpunten tijdens het tegelen verandert, als het sanitair nog moet worden uitgekozen en de tegelzetter op de maten wacht, of als er achteraf geboord moet worden in afgewerkte tegels in een ingerichte en bewoonde badkamer.
Veelgemaakte fouten en hoe ze later zichtbaar worden
Verkeerd gereedschap. Een betonboor of een ingeschakelde klopfunctie laat het glazuur afsplinteren en breekt harde keramische tegels eerder dan dat er een gat in komt. Voor wandtegels gebruik je een tegelboor of kroonboor, voor porselein alleen diamant. Een afgesplinterde rand komt later onder de rozet vandaan en water loopt er makkelijker achter.
Droog boren. Zonder koeling raakt de kroonboor snel oververhit en bot, en de tegel kan door de hitte barsten. Kun je niet koelen, werk dan met pauzes en laat het gereedschap afkoelen. Een oververhitte tegel kan een haarscheurtje hebben dat pas na een tijd zichtbaar wordt.
Te veel druk. Wie drukt om sneller te gaan, breekt de tegel vaak vlak voor het einde van de snede. Laat het gereedschap in zijn eigen tempo werken.
Verkeerd ingemeten. Een verschoven gat wordt niet door de rozet afgedekt en de tegel moet worden vervangen. Controleer de plaats daarom twee keer voor het zagen. Wordt de fout over het hoofd gezien, dan zit de kraan of het afdekplaatje scheef en blijft er een zichtbare kier.
Verkeerde diameter. Het gat moet iets groter zijn dan de leiding, zodat er ruimte blijft voor kit, maar kleiner dan de rozet of afdekkap. Een te krap gat barst later als de leiding beweegt, een te groot gat blijft zichtbaar.
Doorvoer zonder manchet. Wordt een leidingdoorvoer in de natte zone niet met een afdichtingsmanchet afgedicht en vertrouw je alleen op sanitairkit, of raakt de waterdichting bij het boren beschadigd, dan loopt er water achter de tegels. Dat merk je pas na maanden aan loslatende tegels, schimmel of een vochtplek bij de buren.
Blind in de wand boren. Bij gaten achteraf in afgewerkte tegels moet je weten waar leidingen en kabels lopen, anders boor je er zo doorheen.
Zo controleer je het opgeleverde werk
Let bij de oplevering van het tegelwerk op deze punten:
- de gaten zitten op de goede plek en de aansluitpunten staan niet verschoven ten opzichte van de kraan of inbouwdoos,
- de randen zijn glad, zonder scheurtjes of afgesplinterd glazuur,
- de ruimte rond de leidingen is gelijkmatig en de rozet of afdekkap dekt die volledig af,
- doorvoeren in de natte zone hebben afdichtingsmanchetten die in de waterdichting zijn opgenomen, ook al zijn ze onder de tegels niet meer te zien, en de zichtbare naad is gevuld met sanitairkit,
- er lopen geen haarscheurtjes van het gat naar de rand van de tegel,
- bij een vloerput of douchegoot sluiten de tegels aan zonder opstapje en met afschot naar de afvoer,
- inbouwdozen voor stopcontacten en schakelaars liggen gelijk met het tegelwerk en het afdekraam dekt ze af,
- de omgeving is schoon van stof en resten slijpslib.
Het loont om doorvoeren in de natte zone al vóór het tegelen te controleren of te fotograferen, als de waterdichting klaar is en de manchetten nog zichtbaar zijn. Meer over de hele aanpak lees je in het overzicht over tegelwerk.
Handleiding voor doe-het-zelvers: een klein rond gat in een keramische wandtegel
Een of twee gaten in een gewone keramische wandtegel, bijvoorbeeld voor een leiding of houder, kun je zelf maken. Porselein, grote formaten en uitsparingen voor vloerputten en douchegoten laat je beter aan een tegelzetter over. Stopcontacten en schakelaars in de uitgezaagde gaten laat je aansluiten door een elektricien. Nieuwe of aangepaste elektra in de woning moet volgens het Bbl voldoen aan de veiligheidsregels van NEN 1010. Boor je in al gelegde tegels, dan moet de betreffende groep uitgeschakeld zijn en moet je weten waar de leidingen lopen.
Het boren zelf gaat net als in de stappen hierboven. Voor thuis is vooral dit belangrijk:
- Meet de diameter van de leiding en de rozet en koop een tegelkroonboor die iets groter is dan de leiding, maar kleiner dan de rozet.
- Controleer of de kroonboor voor de boormachine bedoeld is en niet voor de haakse slijper, en zet de klopfunctie uit.
- Oefen het aanzetten en boren eerst op een restje of een reservetegel.
- Zet een plantenspuit met water en een doek klaar en spuit alleen water op de boorplek.
- Verminder vlak voor het doorboren de druk, zodat de onderkant niet afsplintert.
- Verlijm de tegel pas na het droog passen.
Draag tijdens het werk een veiligheidsbril en handschoenen. Draag bij zagen met de slijper ook een stofmasker, want tegelstof bevat fijn kwarts. Let er bij het werken met water op dat het niet bij de boormachine of het verlengsnoer komt.
Veelgestelde vragen
De indicatieve prijs is € 22,10 per stuk en geldt meestal voor een gewoon, kleiner gat in een keramische tegel. Gaten in porselein en natuursteen, grote uitsparingen en vormuitsparingen of gaten achteraf in afgewerkt tegelwerk zijn meestal duurder.
Ja, met een kroonboor en een boormal of door rustig aan te zetten. Zoek voor het boren wel uit waar leidingen en kabels lopen, en houd er rekening mee dat het water langs de wand loopt.
Porselein is een zeer dicht en hard materiaal dat alleen met diamant te bewerken is. Wie het werk versnelt met meer druk of een verkeerd toerental, laat het gereedschap oververhit raken en de tegel kan barsten. Langzaam werken met koeling is daarom veiliger.
Iets groter dan de leiding, zodat er ruimte blijft voor kit en voor het uitzetten van de leiding door warmte. Het gat moet tegelijk kleiner zijn dan de rozet die het afdekt.
Nee. Onder de tegels moet de doorvoer zijn afgedicht met een afdichtingsmanchet die aansluit op de waterdichting van wand of vloer. Kit sluit alleen de zichtbare kier af en verliest na verloop van tijd zijn elasticiteit.
Een haarscheurtje is soms met een rozet af te dekken, maar er kan water doorheen dringen en de scheur wordt met de tijd groter. De betrouwbare oplossing is de tegel vervangen, dus het loont om een paar reservetegels te bewaren.
Minstens een paar stuks uit dezelfde partij, bij harde porseleintegels, grote formaten en veel gaten liever meer. Een tegel kan breken bij het uitzagen en ook later bij een reparatie, en dezelfde kleurnuance is na een tijd moeilijk te vinden.
Gerelateerde werkzaamheden
Zo worden wand- en vloertegels tot 60 cm gelegd: ondergrond, tegellijm, voegen, veelgemaakte fouten en hoe je het eindresultaat controleert.
Zo worden XXL-tegels van 120×260 cm gelegd: welke ondergrond nodig is, welk gereedschap de tegelzetter gebruikt en waar je op let bij de oplevering.
Mozaïek in badkamer, douche of keuken. Hoe het gezet wordt, welke lijm en voeg je kiest, wat het werk lastiger maakt en hoe je het resultaat controleert.
Zo verloopt het voegen van wand- en vloertegels: welk voegmiddel je kiest, welke fouten je voorkomt en hoe je de voegen controleert.
Waar siliconenkit hoort in plaats van voegmiddel, welke kit je kiest, hoe je hem goed aanbrengt en hoe je het resultaat controleert.
Zo leg je tegels onder 45 graden: wanneer een diagonaal patroon past, wat het werk lastiger maakt en hoe je de vloer controleert.
Blog
Bereken het hele project, niet alleen één werkzaamheid
U kiest posten uit alle vakgebieden en NUMIQ maakt er een offerte van voor uw eigen project of dat van uw klant.