Houten vloer leggen (klikparket)

De vloerlegger begint met het controleren van de ondergrond en het leegmaken van de ruimte. De planken liggen eerst een paar dagen in de kamer waar ze komen, meestal minstens 48 uur. Zo went het hout aan de temperatuur en de luchtvochtigheid. Vaak blijven de pakken daarbij gesloten. Wat precies nodig is, staat in de instructies van de fabrikant.

Daarna gaat de ondervloer erin en wordt de legrichting bepaald. Waarom liggen de planken meestal in de richting van het licht uit het raam? Dan vallen de naden minder op en lijkt de kamer langer. De eerste rij komt langs een rechte muur. Tussen plank en muur komen afstandsblokjes, zodat er een randvoeg overblijft. Die is meestal ongeveer 10 mm, de fabrikant geeft de juiste maat.

Een nieuwe plank zet je schuin in de lange verbinding en klap je naar beneden tot hij vastklikt. De korte kanten klikken, afhankelijk van het systeem, van bovenaf in of tik je voorzichtig aan via een restje plank of een slagblok. De kopse naden in naast elkaar liggende rijen verspringen, meestal minstens 30 cm. Zo blijft de vloer stevig en ontstaat er geen regelmatig "trapjespatroon". De laatste rij wordt op maat gezaagd, de blokjes gaan eruit en tot slot komen de plinten en overgangsprofielen erop.

Een kliksysteem sluit nauwkeurig aan en heeft daarom een vlakke, stevige en droge ondergrond nodig. Fabrikanten staan meestal een afwijking van enkele millimeters toe over een lengte van één tot twee meter. Grotere oneffenheden worden weggeschuurd of geëgaliseerd met een zelfnivellerende egalisatie. Voordat de egalisatie erop gaat, krijgt de ondergrond een primer, zodat de laag goed hecht.

Oud tapijt, vinyl of linoleum gaat er in de regel uit, net als lijmresten. Een zachte laag onder een zwevende vloer laat de vloer veren en dat belast de klikverbindingen.

Op beton, een cementdekvloer of een anhydrietvloer is een dampscherm nodig. Meestal is dat PE-folie met overlappende, afgeplakte naden, of een ondervloer waarin het dampscherm al zit. Een nieuwe dekvloer moet goed droog zijn. De vloerlegger meet het vochtgehalte, de grenswaarden staan bij de fabrikant van de vloer en hangen af van het soort dekvloer. Ligt er een houten vloer op balken boven een kruipruimte, zoals in veel oudere Nederlandse woningen, volg dan precies wat de fabrikant voorschrijft over het wel of niet gebruiken van folie.

Ondervloeren verschillen vooral in hoeveel loopgeluid ze dempen en hoe goed ze kleine oneffenheden opvangen:

• Schuimondervloeren zijn gangbaar, licht en geschikt voor de meeste droge ruimtes.
• Kurkondervloeren dempen geluid goed, maar beschermen op zichzelf niet tegen vocht.
• Gecombineerde ondervloeren hebben geluidsdemping en dampscherm in één rol.

Heb je vloerverwarming, gebruik dan een vloer en een ondervloer die de fabrikant uitdrukkelijk geschikt noemt voor vloerverwarming. Een te dikke ondervloer houdt de warmte onnodig tegen.

Het eenvoudigst is een rechthoekige kamer met een vlakke ondergrond, zonder leidingen en met weinig deuren. Meer werk geven:

• een oneffen of vochtige ondergrond die eerst hersteld moet worden en moet drogen
• een grillige plattegrond met nissen, pilaren en schuine wanden
• radiatorleidingen, waarvoor gaten in de planken komen die je afwerkt met rozetten
• veel deuren, waar de kozijnen ingekort moeten worden en overgangsprofielen nodig zijn
• trappen en overgangen naar tegels met een hoogteverschil
• grote oppervlakken die volgens de fabrikant een dilatatieprofiel nodig hebben
• leggen in een bewoond huis, waarbij meubels steeds verplaatst moeten worden

Woon je in een appartement, kijk dan vooraf in het huishoudelijk reglement van de Vereniging van Eigenaars (VvE). Daar staan vaak eisen voor de demping van loopgeluid bij harde vloeren en afspraken over tijden voor lawaaiig werk.

• Geen randvoeg. Hout werkt. Komt de vloer tegen een muur, kozijn of leiding aan, dan gaat hij bol staan. In de praktijk zie je vaak dat een zware kast of een vastgeschroefde plint de voeg alsnog "opeet".
• Een zwevende vloer die vast komt te zitten. Een keuken of inbouwkast op de planken drukt de vloer vast en houdt hem tegen. Zulke meubels komen er vóór het leggen in, of de vloer stopt er met een voeg omheen.
• Een oneffen ondergrond. Boven een kuil veren de planken, de verbindingen worden belast en er ontstaan gekraak en kieren.
• Verbindingen die niet goed dicht zijn. Een naad die niet helemaal is ingeklikt, gaat na verloop van tijd open. Tik je direct op de rand van een plank, dan raakt het kliksysteem beschadigd.
• Geen dampscherm op beton. Vocht uit de ondergrond trekt in het hout en de planken gaan krom staan.
• Hout in natte ruimtes. In een badkamer of sauna leg je normaal gesproken geen zwevende houten vloer.

Een klikvloer in een droge, rechthoekige kamer kan een handige doe-het-zelver zelf leggen. Je hebt een zaag, rolmaat, winkelhaak, afstandsblokjes, rubberen hamer en slagblok nodig. Lees altijd de handleiding van de fabrikant, want kliksystemen verschillen.

1. De pakken laten acclimatiseren in de kamer volgens de instructies van de fabrikant.
2. Oude zachte vloerbedekking verwijderen en de ondergrond schoonmaken en stofzuigen.
3. De vlakheid controleren met een lange rei en oneffenheden wegwerken.
4. Op beton een dampscherm leggen met overlap en de naden afplakken.
5. De ondervloer uitrollen met de naden tegen elkaar aan, zonder overlap.
6. De breedte van de kamer meten en de rijen zo indelen dat de laatste rij niet te smal wordt.
7. De deurkozijnen inkorten op de hoogte van plank plus ondervloer.
8. De eerste rij leggen met de veer naar de muur en afstandsblokjes plaatsen voor de randvoeg.
9. De volgende rijen inklikken en de kopse naden laten verspringen volgens de fabrikant.
10. Bij leidingen gaten boren die groter zijn dan de buis en het uitgezaagde stukje terugplakken.
11. De laatste rij op maat zagen en de voeg langs de muur vrijhouden.
12. De blokjes verwijderen en de plinten aan de muur bevestigen, niet aan de vloer.
13. Overgangsprofielen plaatsen bij deuren en bij de overgang naar een andere vloer.

• Naden zijn over de hele lengte dicht en de planken springen er niet uit
• De vloer veert en kraakt niet als je erover loopt
• Langs alle muren, kozijnen en leidingen is een randvoeg vrijgelaten
• Plinten zitten aan de muur vast en drukken de vloer niet aan
• Overgangsprofielen zitten stevig en vormen geen gevaarlijk opstapje
• Kopse naden verspringen en vormen geen regelmatig patroon
• De laatste rij is niet duidelijk smaller dan de andere
• Het oppervlak heeft geen krassen, afgesplinterde randen of klopsporen
• Deuren gaan vrij open en slepen niet over de vloer
• Je hebt de overgebleven planken en de onderhoudsinformatie van de fabrikant gekregen